2 Powerpoint H1 Dromen
DROMEN
HOOFDSTUK 1
KUNST-ACTIEF 3 GT
Onderdelen in deze les
DROMEN
HOOFDSTUK 1
KUNST-ACTIEF 3 GT
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
BEGRIPPEN
Blikrichting
De richting waar een persoon op een kunstwerk heen kijkt, wordt blikrichting genoemd. Soms kijkt iemand op een portret je recht aan, maar vaak ook niet. De dame op het portret hiernaast kijkt schuin naar voren.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Compositie
De ordening van een beeld door een kunstenaar of vormgever noem je de compositie. Een compositie kan allerlei verschillende vormen hebben: alles bij elkaar, meer verspreid of bijvoorbeeld in een globale driehoekige vorm. Soms lijkt een beeld willekeurig, maar je kunt er bijna altijd wel van uitgaan dat de kunstenaar erover na heeft gedacht. Deze gravure heeft een centrale en driehoekige compositie.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Collage
Een collage is een tweedimensionaal kunstwerk dat is opgebouwd uit verschillende stukken papier, krantenknipsels, foto’s, gescheurde snippers uit tijdschriften of tekeningen, schilderwerk, enzovoort. Al deze verschillende onderdelen worden op een ondergrond geplakt en vormen zo samen één geheel. Hiernaast zie je een droombord. Een droombord is een collage van verschillende materialen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Surrealistisch
Een schilderij met herkenbare objecten waarvan de combinatie min of meer onmogelijk is, noemen we surrealistisch. Wat je ziet kan eigenlijk niet. Zo is een kasteel op een zwevende rots boven de zee natuurlijk een onmogelijke combinatie.
Vervreemdend
Een kunstwerk heeft een vervreemdend effect als dingen of formaten bij elkaar gebracht worden die eigenlijk niet bij elkaar horen. Of als je op het verkeerde been wordt gezet. Dit borstbeeld van een vrouw heeft vreemde objecten als accessoires.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Afsnijding
Bij afsnijding valt een stukje van de voorstelling buiten het kader. De voorstelling lijkt zo spontaner en je wordt direct het beeld in getrokken. Het maakt een voorstelling ook realistischer: in de echte wereld wordt wat je ziet ook altijd afgesneden door het kader dat je ogen voor je maken. Het kader van het schilderij hierboven snijdt onder meer de stoel, de tafel en het schilderij af.
Kader
Het kader is de rand van het beeld. De rand kadert het beeld in en snijdt het als het ware los van de omgeving. Kunstenaars bepalen natuurlijk zelf wat ze willen laten zien en hoe ze dat binnen het kader laten passen. Ze kunnen inzoomen op een detail of juist uitzoomen. Op het schilderij hieronder zie je dat de rand van de spiegel het spiegelbeeld afsnijdt. De spiegel toont slechts een deel van het landschap. Het schilderij zelf toont ook slechts een deel van het landschap door zijn kader.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Esthetisch
Wat de een mooi vindt, vindt een ander lelijk. Wat nu in de mode is, wil over een tijdje niemand meer aan. Iedereen beseft dat schoonheid iets tijdelijks en persoonlijks is, ook in de kunst. Afgezien van persoonlijke voorkeuren zijn er wel wat algemene regels over wat we mooi vinden. Meestal heeft dit te maken met harmonieuze verhoudingen en symmetrie.
Gebruiksfunctie
Beeldende kunst heeft meestal geen praktische of gebruiksfunctie: je kunt er niet lekker op zitten, het niet opeten of erin rondrijden. Sommige kunstwerken hebben wel als functie om voor een bepaald doel gebruikt te worden. Meestal zijn er hier maar een paar van gemaakt. Een bekend voorbeeld is de Rietveldstoel.
Decoratie
Kunst kun je ophangen of neerzetten om een ruimte te versieren. Dit is de decoratieve functie van kunst. Sculpturen in de openbare ruimte kunnen ook ter decoratie dienen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Lijnrichting
De lijnrichting is de richting waarin lijnen je bijna dwingen om met je ogen een bepaalde kant op te kijken. Wat is de lijnrichting van het gebouw hiernaast?
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Sculptuur
Een sculptuur is een ander woord voor beeldhouwwerk. Veel beeldhouwwerk is ruimtelijk en vrijstaand: je kunt eromheen lopen om het van verschillende kanten te bekijken. Het is dus driedimensionaal.
Maquette
Een maquette is een driedimensionaal schaalmodel. Met een maquette kun je een ruimtelijke indruk van een gebouw krijgen, zoals je kunt zien op de onderstaande afbeelding van een maquette van het Rietveld Schröderhuis.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Statisch
Symmetrische composities, composities met veel horizontale en verticale richtingen en composities met regelmaat geven vaak een rustig, statisch beeld.
Dynamisch
Asymmetrische composities, composities met veel diagonale of gebogen richtingen en composities met weinig regelmaat geven een dynamisch beeld; er lijkt haast beweging in te zitten. Vergelijk bovenstaand gebouw eens met het statische gebouw hiernaast.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Verkorting
Een lichaamsdeel of elk ander voorwerp dat naar de schilder wijst, of juist ervandaan, wordt door het perspectief ‘verkort’. Zo’n voorwerp zie je kleiner dan het in werkelijkheid is. Dit komt door het standpunt dat de schilder heeft gekozen. Met name van vormen die naar je toe wijzen, zoals iemand die zijn hand naar je uitstrekt, is het moeilijk om de precieze lengte te bepalen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Kleurperspectief
Kleurperspectief is een manier om diepte te suggereren met behulp van het vormgevingsaspect kleur. Rood heeft de neiging om op je af te komen, blauw gaat juist wat meer naar de achtergrond. Dit kun je goed zien op het schilderij hiernaast.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
Atmosferisch perspectief
Bij atmosferisch perspectief worden de kleuren, vormen en texturen naar achteren toe steeds vager. Als je in het echt naar een landschap kijkt, zie je dat ook zo. Bekijk het verschil tussen de voorgrond en achtergrond maar eens op het schilderij hiernaast.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Vraag 1: Noem drie kenmerken van de voorstelling waaraan je kunt zien dat de vrouw ontspannen is.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Antwoord vraag 1: Voorbeelden van goede antwoorden zijn: De ogen zijn gesloten; het hoofd rust op haar schouder; de handen liggen losjes in haar schoot; haar mond/glimlach is ontspannen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Vraag 2: De kunstenaar speelt in deze litho met ruimtesuggestie. Leg uit dat de lichteffecten daarbij erg belangrijk zijn.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Antwoord vraag 2: Je kunt op verschillende manieren naar deze afbeelding kijken, omdat de kunstenaar verschillende perspectieven heeft gebruikt. De lichtval geeft je een aanwijzing hoe je een bepaald deel van de afbeelding moet zien.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Vraag 3: Noem twee aspecten van de voorstelling die het beeld een realistisch karakter geven en twee die dat juist doorbreken.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Antwoord vraag 3: Voorbeelden van goede antwoorden zijn:
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Vraag 4: Er gaat een dreigende sfeer uit van dit werk. Noem twee aspecten van de voorstelling die voor dit gevoel zorgen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Antwoord vraag 4: Voorbeelden van goede antwoorden zijn:
- De donkere lucht, er komt storm aan.
- De rondvliegende vogels (kunnen je doen denken aan aasgieren).
- De zee is aan de rechterkant heel dichtbij, de straat rechts lijkt al overstroomd.
- Een groot deel van de huizen is heel donker van kleur.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Vraag 5: Leg de term afsnijding uit aan de hand van het schilderij.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
2D-OPDRACHT
Antwoord vraag 5: Bij afsnijding valt een stukje van de voorstelling buiten het kader/wordt de voorstelling doorbroken door het kader. Het kader van het schilderij snijdt onder meer de boom, de zee en de slapende man af. Hierdoor valt er een stuk van het lichaam van de man en van het landschap buiten het kader.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 6: Hoe noem je deze verschijningsvorm?
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 6: Sculptuur.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 7: Wat zorgt ervoor dat deze tulpen een vervreemdend effect hebben?
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 7: Voorbeelden van een goed antwoord zijn: ze zijn vergroot; de stelen zijn kronkelend in plaats van recht; de stippen op de bladeren en de bloem; de duidelijke strepen op de stengels; de witte randen aan de blaadjes; de planten groeien uit een grond van steen; de blaadjes lijken uit de grond te groeien in plaats van aan de steel; de stippen zijn perfect rond (dat zie je niet vaak in de natuur).
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 8: Op welke manier heeft de kunstenaar in zijn beeld ‘dromen’ verbeeld?
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 8: Door vlinders rond het hoofd te laten fladderen.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 9: Noem twee aspecten van de vormgeving van de vlinders die beweging suggereren.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 9: Voorbeelden van goede antwoorden zijn:
- Compositie: de vlinders hangen diagonaal.
- Ruimte: de vleugels staan schuin omhoog. In rust liggen ze plat.
- Compositie: de vlinders hangen op verschillende hoogten door elkaar heen. Dit geeft een dynamisch effect.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 10: Bij architectuur is de functionaliteit van het ontwerp vaak erg belangrijk. Wat geeft je de indruk dat de architect hier niet alleen naar functionaliteit maar ook naar andere aspecten heeft gekeken?
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 10: Het gebouw maakt helemaal niet efficiënt gebruik van de ruimte (met name het glazen deel links). Het neemt veel ruimte in, maar door de zeer schuine wanden is het moeilijk het gebouw efficiënt in te richten en gebruiken.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Vraag 11: Bij dit werk is sprake van een evenwichtige compositie. Noem een aspect waardoor het werk toch geen statische indruk maakt.
KUNST-ACTIEF 3 GT
HOOFDSTUK 1: DROMEN
3D-OPDRACHT
Antwoord vraag 11: De gebogen richtingen van de vouwen op de gevel van het gebouw geven een dynamisch beeld.
