5.4 Modern Imperialisme

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 2

5.4 Modern imperialisme

Industriële Revolutie

Geschiedenis

Klas 2HV

LES 1

5.4 Modern imperialisme

Lesplan

• Klassikale uitleg
  

• Zelfstandig werken
  

Belangrijke data

ET:

• Leertekst 5.1, 5.2, 5.3, 5.4

• Begrippen

1 juni

Geschiedenis

Klas 2HV

Leerdoelen

Je kan uitleggen wat het cultuurstelsel was en welke gevolgen dit had.

Je kan uitleggen wat Modern Imperialisme is.

Het cultuurstelsel

Na de Java-oorlog wilde Nederland voornamelijk geld verdienen met de kolonie.

Ze voerden het cultuurstelsel in.

5.4 Modern imperialisme

1830: invoering Cultuurstelsel

Boeren met genoeg grond:

1/5 deel van de grond gebruiken om cultuurproducten te produceren voor de Nederlanders. Dit in ruil voor weinig geld.

• koffie

• suiker

• thee

• tabak

5.4 Modern imperialisme

1830: invoering Cultuurstelsel

Boeren met genoeg grond:

1/5 deel van de grond gebruiken om cultuurproducten te produceren voor de Nederlanders. Dit in ruil voor weinig geld.

• koffie

• suiker

• thee

• tabak

• Om dit makkelijk te verschepen naar Nederland, worden er wegen en spoorwegen aangelegd op Java.

• In Nederland werden producten verwerkt in fabrieken.

• Op Java werden veel producten dan weer met veel winst verkocht.

Om er voor te zorgen dat boeren gehoorzaamden, kregen edelen en dorpshoofden een percentage van de opbrengst.

5.4 Modern imperialisme

Gevolgen van het Cultuurstelsel

De dorpshoofden maakten misbruik van de situatie:

• eisten dat boeren hun beste land gebruikten

• rijst (hoofdvoedsel) werd op het slechtste land verbouwd

• hierdoor ontstond grote hongersnood op Java

5.4 Modern imperialisme

Einde van het cultuurstelsel

Kritiek:

• De Nederlandse ambtenaar Eduard Douwes Dekker (Multatuli) schreef hierover in zijn boek Max Havelaar. Op die manier kwam de Nederlandse bevolking erachter hoe de Javanen werden behandeld.

• Alleen de Nederlandse staat mocht met Nederlands-Indië handel voeren.

Gevolg:

• 1870 invoering Agrarische wet

  • iedereen mocht handel voeren met Nederlands-Indië óf daar een bedrijf beginnen

  • Nederlanders legden zelf platages aan

Ook werden er grondstoffen gevonden

• aardolie

• tinerts

• rubber

5.4 Modern imperialisme

Ethische politiek

Vanaf 1870 gaat Nederland zijn gebied meer uitbreiden.

Hiervoor werd het KNIL ingezet.

Pas in 1914 is het gebied op zijn grootst.

Vanaf 1901 gaat Nederland wat terug doen voor de bevolking

• Vanaf nu moet de bevolking ook deelnemen aan de winst

• Er komen nu

  • scholen

  • doktersposten

  • bruggen

  • dijken

5.4 Modern imperialisme

Modern imperialisme

Vanaf 1850 gaan Europese landen actief nieuwe gebieden veroveren.

• voor grondstoffen

• voor afzetgebied.

Grote gebieden van Afrika en Azië werden hiervoor veroverd.

5.4 Modern imperialisme

Zelfstandig werken

Wat

5.4 Opdr 3, 4, 6, 9, 10

Succesvol als

opdrachten 3 en 4 af zijn

Met wie

Zelfstandig

Tijd

Tot 5 minuten voor de bel

Hulp

Boek → buur → docent

Eerder klaar

Maak een samenvatting

Noteer in je agenda🖊️

1 juni: ET H5 (5.1 t/m 5.4 + begrippen)

5

minute

00

second

add30s