Hoofdstuk 2 (3 havo-vwo) (1).pptx
Welkom!
Onderdelen in deze les
Welkom!
4
PLANNING:
Welkom!
1
Leerdoelen herhalen (blooket)
2
Uitleg nieuwe paragraaf 2.3
3
4
5
Aan de slag!
Leerdoelen controleren.
In deze les leer je:
Je kunt het verschil tussen directe en indirecte ruil uitleggen.
Je kunt uitleggen hoe geld is ontstaan.
Je kunt de drie functies van geld aan de hand van voorbeelden uitleggen.
§ 2.1 Ontstaan van geld
Vroeger ruilden mensen producten tegen producten
→ Dit heet directe ruil
→ Voorbeeld: brood ruilen voor melk
Dat was lastig als de ander niet wilde ruilen
Daarom kwamen ruilmiddelen (zoals zout, schelpen, metaal)
Ruilen met een ruilmiddel heet indirecte ruil
Van metaal werden munten gemaakt
→ Zo ontstond het eerste geld
Ruilen zonder geld
Betalen met munten en bankbiljetten
Gouden en zilveren munten waren waardevol, maar riskant
→ Handelaren konden overvallen worden
Ze gaven hun geld in bewaring bij kantoren
→ Ze kregen een wissel als bewijs
Die kantoren werden de eerste banken
→ Wissels werden verhandeld → eerste bankbiljetten
De waarde van bankbiljetten is niet gekoppeld aan goud of zilver
→ De waarde is gebaseerd op vertrouwen
→ Dit heet fiduciair geld
Betalen met munten en biljetten
Drie functies van geld
Ruilmiddel:
Je gebruikt geld om iets te kopen of verkopen.
→ Voorbeeld: je betaalt €3 voor een brood.
Rekenmiddel:
Je gebruikt geld om de waarde van iets uit te drukken of te vergelijken.
→ Voorbeeld: een pizza kost €8 en een brood €3 → de pizza is duurder.
Spaarmiddel:
Je bewaart geld om later te gebruiken.
→ Voorbeeld: je spaart €10 per week voor nieuwe schoenen.
DRIE FUNCTIES VAN GELD
EVEN OEFENEN
In deze les leer je:
Je kunt het verschil tussen directe en indirecte ruil uitleggen.
Je kunt uitleggen hoe geld is ontstaan.
Je kunt de drie functies van geld aan de hand van voorbeelden uitleggen.
§ 2.1 ONTSTAAN VAN GELD
AAN DE SLAG!
Maken paragraaf 2.3
Ben je klaar?
Laten checken bij mevrouw.
WELKOM!
Mevrouw Mossink
4
PLANNING:
Welkom!
1
Leerdoelen herhalen
2
Uitleg nieuwe paragraaf 2.2
3
4
5
Aan de slag!
Leerdoelen controleren.
Belastingen en heffingen voor bewoners
Woningeigenaar betaalt:
Onroerendezaakbelasting (OZB) → percentage van de WOZ-waarde
Iedereen betaalt:
Rioolheffing
Afvalstoffenheffing
OZB = belasting voor huiseigenaren, gebaseerd op de waarde van het huis (WOZ).
Rioolheffing = geld voor onderhoud en gebruik van het riool.
Afvalstoffenheffing = geld voor het ophalen en verwerken van huisafval.
GEMEENTELIJKE BELASTINGEN
EVEN OEFENEN
EVEN OEFENEN
AAN DE SLAG!
Maken paragraaf 2.3
Ben je klaar?
Laten checken bij mevrouw.
In deze les leer je:
wat de woningmarkt is
wanneer je recht hebt op huurtoeslag
welke kosten je hebt als je een woning koopt
welke belastingen je als inwoner van een gemeente betaalt
§ 2.3 HOE WIL JE WONEN?
BEDANKT
WELKOM!
Mevrouw Mossink
4
PLANNING:
Welkom!
1
Leerdoelen herhalen paragraaf 2.2/Nakijken paragraaf 2.2
2
Uitleg nieuwe paragraaf 2.3
3
4
5
Aan de slag!
Leerdoelen controleren.
In deze les leer je:
Je kunt de oorzaken van inflatie noemen.
Je kunt uitleggen dat inflatie een effect heeft op de koopkracht.
Je kunt rekenen met indexcijfers.
Je kunt de verandering van de koopkracht berekenen.
§ 2.3 KOOPKRACHT
Inflatie = het stijgen van het gemiddelde prijspeil in een land.
Je kunt met hetzelfde geld minder kopen dan vroeger.
Oorzaken van inflatie
Kosteninflatie: bedrijven verhogen prijzen omdat hun kosten stijgen (bijv. lonen of grondstoffen).
Bestedingsinflatie: meer vraag naar producten → bedrijven verhogen prijzen.
Wie meet inflatie?
Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) houdt bij hoe prijzen van producten veranderen en berekent zo de inflatie in procenten.
INFLATIE
Koopkracht = hoeveel goederen en diensten je met je inkomen kunt kopen.
Je koopkracht hangt af van inkomen en prijzen.
Prijzen en koopkracht
Prijzen stijgen → koopkracht daalt
Prijzen dalen → koopkracht stijgt
Inkomen en koopkracht
Inkomen stijgt → koopkracht stijgt
Inkomen daalt → koopkracht daalt
Kort samengevat:
Koopkracht = wat je écht kunt kopen van je inkomen.
KOOPKRACHT
Indexcijfer en koopkracht
Een indexcijfer laat zien hoeveel iets veranderd is ten opzichte van een afgesproken beginjaar (basisjaar).
Het laat een procentuele verandering zien.
Handig om te gebruiken bij het berekenen van veranderingen in koopkracht (inkomen en prijzen).
INDEXCIJFERS
EVEN OEFENEN
Procentuele verandering van het reëel inkomen (havo)
Nominaal inkomen = je inkomen in euro’s
Reëel inkomen = wat je echt kunt kopen van je inkomen
Om te berekenen hoe je koopkracht verandert:
Verandering reëel inkomen= verandering nominaal inkomen−inflatie
Voorbeeld
Je loon stijgt met 5%
De prijzen stijgen met 3% (inflatie)
⟶ Je reëel inkomen stijgt met 2%
PROCENTUELE VERANDERING
EVEN OEFENEN
Nominaal en reëel inkomen (VWO - stof)
Nominaal inkomen: je inkomen in euro’s, zonder rekening te houden met prijsveranderingen.
Reëel inkomen: je koopkracht, dus wat je écht kunt kopen van je inkomen.
NOMINAAL EN REËEL INKOMEN
6
3 = ------
2
EVEN OEFENEN
Hyperinflatie = extreem hoge inflatie, vaak meer dan 50% per maand.
Geld verliest heel snel waarde → je kunt er steeds minder mee kopen.
Mensen geven hun geld snel uit, want sparen heeft geen zin.
Spaargeld daalt in waarde → koopkracht verdwijnt snel.
Kort samengevat:
Bij hyperinflatie wordt geld zó snel minder waard dat sparen zinloos is.
Gevolg:
Mensen geven hun geld meteen uit → ze willen er nog iets van kopen zolang het nog iets waard is.
Daardoor stijgen de prijzen nog sneller, want iedereen wil tegelijk kopen.
Sparen heeft geen nut, want je spaargeld verliest razendsnel zijn waarde.
HYPERINFLATIE
AAN DE SLAG!
Maken paragraaf 2.3
Ben je klaar?
Maken oefenblad indexcijfers
Daarna laten checken bij mevrouw.
In deze les leer je: (vwo)
Je kunt de oorzaken van inflatie noemen.
Je kunt uitleggen dat inflatie een effect heeft op de koopkracht.
Je kunt rekenen met indexcijfers.
Je kunt de verandering van de koopkracht berekenen.
Leerdoelen 3 havo:
Hoe het komt dat prijzen veranderen
Dat inflatie je koopkracht beïnvloedt
Hoe je de verandering van koopkracht berekent
Je kunt rekenen met indexcijfers
§ 2.3 KOOPKRACHT
BEDANKT
