Recht P6 2024-2025
Bestuurs- en staatsrecht
Recht P6 2024-2025
Bestuurs- en staatsrecht
Het vak Recht
Het vak Recht is verdeeld over 2 leerjaren, 8 perioden:
Iedere periode wordt afgesloten met een portfolio. Een portfolio bestaat uit één of meer onderdelen, zoals opdrachten, een assessment (mondeling) of een Itslearning-toets.
Alle portfolio’s dienen met een ‘voldaan’ te worden afgerond.
Alle portfolio’s kunnen worden herkanst indien deze niet voldaan zijn.
1 november 2019
2
Recht P6: Bestuurs- en staatsrecht
Lesmateriaal:
Boek: Bestuurs- en staatsrecht (Boom digitaal)
Wettenbundel
Rooster:
Theorie: 4 klokuren per week (op rooster: REC)
Projectopdrachten: tijdens projecturen (op rooster: Project)
Beoordeling:
Zes projectopdrachten
Alle opdrachten zijn gemaakt en ingeleverd voor het verstrijken van de deadline. Twee van de zes opdrachten worden door het docententeam geselecteerd en bepalen ongeveer 30% van je eindcijfer.
Toets
Hoofdstuk 5 t/m 9. Bepaalt ongeveer 70% van het eindcijfer.
3
Hoofdstuk 7: Rechtsbescherming
Leerdoelen van dit hoofdstuk:
Je kunt uitleggen wat de voorprocedure in het bestuursrecht inhoudt.
Je kunt de bezwaarprocedure en het bezwaarschrift beschrijven.
Je kunt vertellen hoe het proces van het horen van belanghebbenden verloopt.
Je kunt uitleggen wat administratief beroep is.
Je kunt uitleggen hoe de beroepsprocedure verloopt.
Je kunt aangeven welke uitspraken een rechter in hoger beroep kan doen.
Je kunt uitleggen welke bijzondere rechtsgangen er in het bestuursrecht zijn.
Je kunt vertellen wat de betekenis van een voorlopige voorziening is.
4
Inleiding
De mogelijkheden voor burgers om zich tegen een besluit van een bestuursorgaan te verzetten, wordt rechtsbescherming genoemd. De Awb geeft in de hoofdstukken 6, 7 en 8 een uitgebreide regeling voor de rechtsbescherming tegen besluiten van bestuursorganen.
Typerend voor de rechtsbescherming in het bestuursrecht is de voorprocedure. Dit is de procedure die verplicht gevolgd moet worden voordat beroep bij de rechtbank kan worden ingesteld. De Awb kent twee soorten voorprocedures:
de bezwaarprocedure
het administratief beroep.
Hierna wordt eerst ingegaan op de bezwaarprocedure als voorprocedure. Administratief beroep als voorprocedure volgt later.
Voorprocedures
In de meeste gevallen eerst: bezwaarprocedure.
> Burger moet eerst bezwaarschrift schrijven aan het bestuursorgaan.
Na beslissing in bezwaar kan burger pas naar de rechter.
Voorprocedures
Vroeger (tot 1994): allerlei verschillende vormen van rechtsbescherming.
Nu: EEN stelsel van bezwaar en beroep voor het bestuursrecht > Awb.
Hoger beroep: Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State
Ambtenarenzaken/sociale zekerheid: Centrale Raad van Beroep (CrvB)
Bezwaar en beroep
Bezwaar en beroep
DUS:
1. Bezwaar bij bestuursorgaan
2. Beroep bij de Rb -> Sector Bestuursrecht
3. Hoger beroep:
- RvSt, of
- CrvB
Bezwaar en beroep
Twee belangrijke voorwaarden voor bezwaar en beroep:
besluit
belanghebbende
Besluiten
Besluit > art. 1:3 Awb
Beschikkingen > gericht op een individueel persoon of op een individuele zaak.
Plannen > alleen die plannen die rechten en verplichtingen scheppen (bijv. bestemmingsplan)
Algemeen verbindende voorschriften (avv)
Beleidsregels
Tegen welke besluiten kun je in bezwaar/beroep?
Besluiten
Vraag:
Tegen welke besluiten kun je in bezwaar/beroep?
Antwoord:
Beschikkingen en (sommige) plannen.
Algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels: geen bezwaar en beroep mogelijk (art. 8:2 Awb).
Besluiten
Specifieker:
Bezwaar en beroep is mogelijk tegen:
De beschikking (art. 1:3 lid 2 Awb)
De schriftelijke weigering om een besluit te nemen (art 6:13 Awb)
Het niet tijdig nemen van een besluit (art. 6:12 Awb) fictieve weigering
Het plan, voor zover het een besluit is.
Voor wie is bezwaar en beroep mogelijk?
Belanghebbende
Belanghebbende, art 1:2 Awb.
> Belanghebbende is degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.
Bezwaar en beroep mogelijk voor alle belanghebbenden.
Bezwaar en beroep
Awb:
Definities: hoofdstuk 1
Algemene regels bezwaar: hoofdstuk 6
Speciale regels bezwaar: hoofdstuk 7
Beroep: hoofdstuk 8
Bezwaarprocedure
Awb, hoofdstuk 7 en 8
Kern van de bezwaarprocedure: art. 7:1 Awb
> Een belanghebbende moet eerst een bezwaarschrift hebben ingediend bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, voordat hij in beroep kan bij de rechter.
Bezwaarprocedure werkt als een “zeef”.
Bezwaarprocedure
1. Indienen bezwaarschrift, art 6:4 Awb
Bezwaren die er zijn tegen besluit.
Moet gericht zijn aan het bestuursorgaan.
Termijn = zes weken, art. 6:8 Awb.
> Termijn begint te lopen vanaf dag na verzending van het besluit.
Besluit is op woensdag 6 november 2024 genomen. Vanaf welke dag begint de bezwaartermijn te lopen?
Bezwaarprocedure
Advocaat vereist?
> Nee, in het bestuursrecht niet. Mag wel.
Wat moet er in ieder geval in het bezwaarschrift staan?
Art. 6:5 Awb:
naam en adres van de indiener
datum
omschrijving besluit
redenen waarom je het niet eens bent met het besluit
handtekening indiener
Bezwaarprocedure
2. Schriftelijke bevestiging van ontvangst door bestuursorgaan.
3. Horen van belanghebbende (art. 7:2 Awb).
> Voordat het bestuursorgaan beslist, moet de belanghebbende worden gehoord (hoorzitting).
Ivar dient een bezwaarschrift in bij een bestuursorgaan. Hij geeft aan dat hij niet gehoord hoeft te worden.
Moet het bestuursorgaan Ivar toch horen vanwege de abbb's? Noem in je antwoord ook het bijbehorende wetsartikel.
Tip: zoek in hoofdstuk 7 van de Awb.
Horen van belanghebbenden
Art. 7:3 Awb > vier gevallen waarin niet hoeft te worden gehoord:
Bezwaar kennelijk niet ontvankelijk.
Bezwaar kennelijk ongegrond.
Belanghebbende wenst niet te worden gehoord.
Bestuursorgaan wijst toe en andere belanghebbenden worden niet in hun belangen geschaad.
Horen van belanghebbenden
Ad 1: bijv. veel te laat ingediend. Dus: formele belemmeringen.
Ad 2: bijv. weigering van AOW, bij verzoeker die 62 jaar oud is. Dus: inhoudelijk geen schijn van kans.
Ad 3: bijv. indiener vindt dat hij/zij alles heeft aangedragen in het bezwaarschrift en geeft aan dat hij/zij niet gehoord hoeft te worden.
Ad 4: bijv. indiener is cafébaas die terrasvergunning wil en die te horen krijgt dat hij deze alsnog krijgt. Echter: omwonenden?
Bezwaarprocedure
Dus tot nog toe besproken:
Indienen bezwaarschrift
Schriftelijke bevestiging van ontvangst
Horen van de belanghebbende
Nu:
Heroverweging, beslissing in bezwaar en bekendmaking
Beslissing op bezwaar
Doel van de bezwaarprocedure: heroverweging van het eerder genomen besluit.
Hierop volgt: beschikking op bezwaar.
Twee mogelijkheden (inhoudelijk):
Bezwaar is gegrond.
> Bestuur is het eens met bezwaarmaker en neemt een nieuw besluit.
Bezwaar is ongegrond.
> Bestuur blijft bij eerder genomen standpunt en besluit blijft in stand.
Beslissing op bezwaar
Let op! Bezwaar gedeeltelijk gegrond verklaren kan ook.
Bijvoorbeeld:
Ja, vluchtelingenstatus (gegrond)
Nee, overkomen familieleden, bijv. oom en tante (ongegrond)
Beslissing op bezwaar
Bezwaar is gegrond/ongegrond gaat over inhoudelijke afhandeling.
Wat nu als indiener te laat is of er geen sprake is van een besluit of de indiener geen belanghebbende is?
> dan bezwaar niet-ontvankelijk
Beslistermijn
Beslistermijn: zes weken
Tenzij er sprake is van een onafhankelijke adviescommissie: dan tien weken.
Beide termijnen kunnen met vier weken worden verlengd > art. 7:10 Awb
Bezwaarprocedure
Indienen bezwaarschrift door belanghebbende
Bevestiging van ontvangst
Horen van belanghebbende(n)
Heroverweging door bestuursorgaan
Beschikking op bezwaar
Wat wordt bedoeld met "bezwaar is ongegrond"?
Op 2 september 2024 is het besluit genomen dat Melissa geen vergunning krijgt voor het bouwen van een dakkapel. Op 23 oktober 2024 dient Melissa een bezwaarschrift in. Het bezwaarschrift voldoet aan de eisen van art. 6:5 Awb en daarnaast noemt zij goede redenen waarom zij toch een vergunning moet krijgen.
Wat zal de beslissing op bezwaar worden?
Beroep rechtstreeks
Art. 7:1a Awb maakt het mogelijk om de bezwaarprocedure over te slaan als het bestuursorgaan en de belanghebbende dat beide willen.
Het initiatief ligt bij de bezwaarmaker.
Vervolgens is het aan het bestuursorgaan om te beslissen of de zaak geschikt is om direct in beroep te gaan.
Gaat het bestuursorgaan akkoord, dan stuurt het bestuursorgaan het bezwaarschrift door naar de rechtbank, waar het meteen als beroepschrift wordt behandeld.
Administratief beroep
Naast bezwaar bestaat er ook administratief beroep als voorprocedure.
> Beroep bij ander/hoger bestuursorgaan, i.p.v. bezwaar.
Afdeling 7.3 Awb > procedure
Andere termijnen/regels m.b.t. horen
Komt veel minder voor.
Bezwaar of administratief beroep?
Staat in de bijzondere wet.
> Als administratief beroep wordt voorgeschreven, dan die weg volgen.
Staat er niets: dan bezwaar.
Voorbeeld:
Art. 6 WAHV (Wet administratieve handhaving verkeersdelicten)
Zoek art. 6 WAHV op en geef aan bij wie administratief beroep kan worden ingesteld.
Voorprocedures
Beroep bij de bestuursrechter
De regelgeving die geldt bij beroepszaken bij de rechter vind je in zowel hoofdstuk 6 als in hoofdstuk 8 van de Awb.
Hoofdstuk 6 van de Awb geeft de algemene regels die zowel voor bezwaar als voor beroep gelden.
Hoofdstuk 8 van de Awb bevat regels die alleen gelden voor beroep en hoger beroep.
Beroepsprocedure
Beroep bij de bestuursrechter van de rechtbank wordt gevoerd volgens een bepaalde vaste procedure:
indienen beroepschrift en bevestiging ontvangst
vooronderzoek
behandeling op zitting
uitspraak
Appellabel besluit?
Je kunt niet tegen elk besluit beroep instellen. In de artikelen 8:2 tot en met 8:6 beschrijft de Awb tegen welke besluiten geen beroep kan worden ingesteld:
Tegen algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels (art. 8:3 lid 1 sub a Awb) staat geen beroep open.
In artikel 8:4 Awb wordt een aantal besluiten opgesomd dat volgens de wetgever niet geschikt is voor beroep. Bijvoorbeeld het besluit of een kandidaat wel of niet geslaagd is voor zijn examen (art. 8:4 lid 3 sub b Awb) en het besluit of een voertuig aan bepaalde technische eisen voldoet (art. 8:4 lid 3 sub b Awb).
Artikel 8:5 Awb verwijst naar artikel 1 van bijlage 2 bij de Awb, waarin een aantal wetten wordt genoemd. Tegen besluiten die op basis van deze wetten worden genomen, is de beroepsprocedure van de Awb niet mogelijk. In de bijlage staan onder andere de Uitleveringswet en de Onteigeningswet.
Artikel 8:6 Awb tot slot bepaalt dat de Awb-procedure voor beroep niet mogelijk is als de bijzondere wet een andere rechtsgang voorschrijft.
Beroep bij de rechter en hoger beroep
In periode 8 wordt het beroep bij de bestuursrechter en het hoger beroep verder inhoudelijk behandeld.
EINDE
36