par. 4.1 Van eicel tot baby

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Voortplanting en seksualiteit

leerdoelen

Je leert de verschillen tussen de bouw en functie van de mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen en je leert hoe een zygote zich ontwikkelt tot foetus.

Text

Oefenen

Gebruik de volgende dia's om te oefenen

Website

https://biologiepagina.nl/Oefeningen/Voortplanting/functiesman.htm

Website

https://biologiepagina.nl/Oefeningen/Voortplanting/man.htm

vrouwelijke voortplantingsorganen

• eierstokken;

• eileiders;

• baarmoeder;

• vagina.

Zie Binas 86B

eierstokken

• formaat pruim

• rijping eicellen

• eicel in follikel 

• eisprong (ovulatie) = rijpe eicel barst uit follikel

• eileider ligt er als trechter overheen (eileider buisje van 15 cm lang)

• peristaltische beweging en trilharen vervoeren eicel

• eicel sterft na 24 uur

• bevruchte eicel doet er een paar dagen over om de baarmoeder te bereiken

baarmoeder

formaat peer

gespierde wand

binnenkant slijmvlies

iedere maand wordt het slijmvlies dikker voor eventueel embryo

geen embyro? slijmvlies laat los = menstruatie

vagina en schaamlippen

• vagina

- ongeveer 10 cm lang

- buisvormig

- flexibele wand

- kliertjes houden wand vochtig en vocht beschermt tegen schimmels en bacteriën

- kliertjes produceren meer vocht bij seksuele opwinding

• binnenste schaamlippen (dunner, onbehaard)

• buitenste schaamlippen (behaard)

tijdens de sex

• Vagina kan oprekken (15 cm doorsnede, er moet immers een baby doorheen passen). In rust 7 - 10 cm diep, bij seksuele opwinding iets dieper.

• Begin (1/3) vagina is nauwer, de bekkenbodemspieren liggen hier omheen.

• In rust liggen wanden vagina tegen elkaar.

• Binnenkant geribbeld, eerste ribbel kan hoger zijn = maagdenvlies.

maagdenvlies

Die ribbel noem je het hymen. 

Dat er een 'vlies' doorgeprikt moet worden is totale onzin.

Tijdens de sex kan (in gespannen toestand) dit vlies iets beschadigen, daardoor gaan bloeden, maar is TOTAAL ONNODIG, als je voorzichtig bent, de tijd neemt en allebei ontspannen bent.

Oefenen

Gebruik de volgende twee dia's om te oefenen

Website

https://www.bioplek.org/animaties/voortplanting/vrgeslachtsorgx.html

Website

https://biologiepagina.nl/Oefeningen/Voortplanting/vrouw.htm

Kenmerken

Primair: de geslachtsdelen (vrouwen: 2 keer X chromosoom,

mannen: 1 X en 1 Y-chromosoom, blz. 125)

Secundair: b.v. schaamhaar, spiermassa, borstgroei, bredere heupen (o.i.v. hormonen, start in puberteit)

Tertiair: gedrag

geslachtscellen

De voortplantingscellen

Man - zaadcellen

Vrouw - eicellen

Geslachtscellen bevatten de helft van alle chromosomen (één van ieder paar) zodat bij de bevruchting 23 + 23 = 46 chromosomen in de bevruchte eicel terechtkomen (= zygote)

bevruchting

300 miljoen zaadcellen komen vrij bij een zaadlozing

een paar honderd bereiken de eicel in de eileider

- zaadcellen leven enkele dagen in lichaam vrouw

- eicel ongeveer 24 uur 

- daarna alles opgeruimt door witte bloedcellen v/d vrouw

zygote

snelste zaadcel dringt door het celmembraan v/d eicel

staartje laat los, kop met kern (23 chromosomen) komt binnen

het celmembraan v/d eicel wordt direct ondoordringbaar voor andere zaadcellen

eicel is nu een zygote en gaat zich delen

Klievingsdelingen

Bij de eerste delingen vindt er geen celgroei plaats: dit noem je klievingsdelingen

Website

https://www.bioplek.org/animaties/voortplanting/ovariumx.html

Website

https://biologiepagina.nl/Flashfiles/Ispring/embryonaleontwikkeling.htm

In welk deel van de vrouwelijke geslachtsorganen ontmoet de eicel de zaadcellen?

A

Eierstok

B

Trechter

C

Eileider

D

Baarmoeder

Wanneer vindt de innesteling plaats?

A

Voor de bevruchting

B

Tijdens de bevruchting

C

Na de bevruchting

D

Hoe noemen we een baby na de innesteling

A

embryo

B

foetus

C

zygote

D

eicel

Zijn bij een embryo de vruchtvliezen gevormd door de moeder of door het embryo? En de navelstreng?

A

Allebei door de moeder

B

Vruchtvliezen door moeder, navelstreng door embryo

C

Vruchtvliezen door embryo, navelsteng door moeder

D

Allebei door embryo

primaire kenmerken ontstaan in de puberteit

A

juist

B

onjuist

C

D

Ontstaan secundaire geslachtskenmerken in de puberteit?

A

ja

B

nee

C

D