Voortplanting en seksualiteit - les 2.3 Vruchtbaar worden

Voortplanting en seksualiteit

Les 2.3

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Voortplanting en seksualiteit

Les 2.3

Planning

Leerdoelen

  • Werkblad herhalingsopdracht 2.2


  • Tijd? 15 min


  • Hoe?
    Als je een antwoord niet weet, zoek het op en/of overleg met je groepsgenoten (zachtjes!).


  • Klaar?
    Haal de antwoorden op bij je docent

Herhaling veranderingen puberteit

Leerdoelen

Leerdoel

Vruchtbaarheid

  • Geslachtscellen van de mens

    • Eicellen

    • Zaadcellen


  • Uit deze twee cellen kan een nieuw mens ontstaan.



Vorming zaadcellen

  • Wanneer een jongen in de puberteit komt (ongeveer 13 jaar) worden zijn teelballen actief onder invloed van een geslachtshormoon.

    • Hoe heet dit geslachtshormoon?

    • Testosteron

  • Elke dag worden er vele miljoenen zaadcellen geproduceerd (80-130 miljoen)

  • De teelballen liggen in de balzak en de temperatuur is daar ongeveer 2 graden lager (gunstig voor de ontwikkeling)

  • Zaadcellen worden tijdelijk opgeslagen in de bijballen (enkele honderden miljoenen).


Vorming zaadcellen

  • Zaadcellen bestaan uit een zweepstaart en kop.

    • Zweepstaart zorgt voortbewegen zaadcel

  • Zaadleiders vervoeren de zaadcellen vanuit de bijballen naar de zaadblaasjes

    • De zaadblaasjes voegen vocht toe.

  • Vervolgens via de zaadleiders naar de prostaat

    • De prostaat voegt ook vocht toe

  • Vocht + zaadcellen = sperma

  • Dit vocht bevat voedingsstoffen en maakt beweging mogelijk

Vorming zaadcellen

  • Bij de prostaat komen de zaadleiders uit in de urinebuis.

  • De urinebuis vervoert zowel urine als sperma

  • Vóór een zaadlozing komt vaak eerst voorvocht uit de urinebuis

    • Dit vocht maakt de urinebuis schoon (urine is zuur, niet goed voor zaadcellen)

  • Bij een zaadlozing verlaten 100-400 miljoen zaadcellen het lichaam.

  • Vindt er geen zaadlozing plaats, lossen de zaadcellen op in het lichaam

    • ruimte voor nieuwe zaadcellen

menstruatiecyclus

  • Eicellen zijn vrouwelijke geslachtscellen

  • Bij de geboorte van een meisje zijn alle eicellen al aanwezig (anders dan bij jongens)

  • Eicellen zitten in de eierstokken in blaasjes: follikels

  • In de puberteit rijpen de follikels:
    1 follikel/4 weken.

  • Follikel neemt vocht op en barst uiteindelijk open : eisprong (ovulatie)

  • Via de eileider gaat de eicel richting de baarmoeder

  • De eicel blijft maar 12 tot 24 uur in leven, hierna sterft hij af.

  • Wat gebeurt hiermee denken jullie als de eicel niet bevrucht wordt?

  • De resten worden opgenomen in het bloed


Menstruatiecyclus

  • Uit de overblijfselen van het follikel ontstaat het gele lichaam.

  • Cellen in de wand van de rijpende follikels produceren oestrogenen.

  • Onder invloed van dit geslachtshormoon wordt het baarmoederslijmvlies dikker en meer doorbloed.

  • Ná de ovulatie maakt het gele lichaam hormonen die het dikke baarmoederslijmvlies in stand houden. Waarom moet dit?

    • Zodat de bevruchte eicel zich kan nestelen

  • Als de eicel niet wordt bevrucht, sterft het gele lichaam af en dus worden er geen hormonen meer geproduceerd die het baarmoederslijmvlies in stand houdt.

  • Menstruatie = baarmoederslijmvlies wat met slijm en bloed via de vagina het lichaam verlaat.

Menstruatiecyclus

  • De menstruatie (ongesteld zijn) duurt gemiddeld 4 tot 7 dagen

  • Tijdens de menstruatie kan een vrouw last hebben van buikkrampen.

  • Komt door samentrekken van baarmoederwand

  • Na de menstruatie rijpt een nieuwe follikel.

  • Dit duurt ongeveer 14 dagen totdat er weer een ovulatie plaats kan vinden.

  • 14 dagen ná de ovulatie is de eerste dag van de volgende menstruatie

  • Dus een cyclus van ongeveer 28 dagen.

  • Er zijn maar weinig vrouwen waarbij dit precies 28 dagen duurt. De ene cyclus duurt wat langer en de andere wat korter (onregelmatig).

Menstruatiecyclus – bij onbevruchte eicel

Menstruatiecyclus – bij bevruchting

Eicel en zaadcellen – de verschillen

  • Eicellen zijn rond en een stuk groter dan de zaadcellen.

  • Eicellen zijn de grootste menselijke cellen. Dat komt omdat ze veel reservevoedsel bevatten. Dit is nodig voor de eerste ontwikkeling nadat een eicel is bevrucht.

  • Zaadcellen zijn de kleinste menselijke cellen. Ze hebben een zweepstaart (= flagel) waarmee ze zich voortbewegen.
    Eicellen kunnen zich niet voortbewegen.

  • Tot 24 uur na de ovulatie kunnen de eicellen bevrucht worden. Zaadcellen kunnen wel 72 uur leven.

Wist je dat de reis van de zaadcel van de vagina naar de eileider (waar het eitje zich bevindt na de ovulatie) ca 10 uur duurt ?!

Vraag: hoe komt de zaadcel aan energie?

Antwoord: uit het vocht van de zaadblaasjes en de prostaat

Aan de slag

  • Wat?

  • Lezen 2.3 + maken opdrachten 2.3

  • Maak online test jezelf 2.3


  • Hulp?

  • Vraag eerst hulp aan een klasgenoot. Kom je er samen niet uit? Vraag dan de docent om hulp


  • Resultaat?

  • Jij kunt de leerdoelen beantwoorden na het maken van de opdrachten!


  • Klaar?

  • Oefen met de flitskaarten