Weer, klimaat en klimaatverandering

Leerdoel

Ik kan uitleggen:

-wat het verschil is tussen weer en klimaat,

-hoe seizoenen ontstaan,

-waarom er verschillende klimaten op aarde zijn,

-wat het verschil is tussen het natuurlijke en het versterkte broeikaseffect,

-welke gevolgen klimaatverandering kan hebben.

1 / 34
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 34 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Leerdoel

Ik kan uitleggen:

-wat het verschil is tussen weer en klimaat,

-hoe seizoenen ontstaan,

-waarom er verschillende klimaten op aarde zijn,

-wat het verschil is tussen het natuurlijke en het versterkte broeikaseffect,

-welke gevolgen klimaatverandering kan hebben.

Deze slide heeft geen instructies

Weer, klimaat en de aarde

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord denk jij aan bij klimaat?

Gebruik de woorden als start: welke woorden gaan over weer, welke over klimaat, en welke misschien over beide?

Weer en klimaat

  • Weer is wat je nu buiten merkt

  • Bijvoorbeeld: zon, regen, wind, temperatuur

  • Weer kan snel veranderen

  • Vandaag kan anders zijn dan morgen

  • Weer is plaatselijk

Deze slide heeft geen instructies

Weer en klimaat

  • Klimaat is het gemiddelde weer over een lange tijd

  • Je kijkt dan naar veel jaren

  • Klimaat verandert niet van dag tot dag

  • Het zegt iets over een gebied

Benadruk dat klimaat meestal over een periode van ongeveer 30 jaar wordt bekeken, maar houd de uitleg eenvoudig voor A1-niveau.

Het verschil

Weer = korte tijd.


Klimaat = lange tijd.


Voorbeeld:

Vandaag is het 12 °C en regent het. Dat is weer.

Nederland heeft vaak milde winters en koele zomers. Dat is klimaat.

Deze slide heeft geen instructies

Wat hoort bij klimaat?

A

regen vandaag

B

wind nu

C

veel jaren

D

zon vanmiddag

Check of leerlingen het verschil zien tussen korte tijd (weer) en lange tijd (klimaat).

Weer en klimaat

Het weer is wat je nu buiten merkt.

Het klimaat is het gemiddelde weer over een lange tijd.

Vandaag regen is weer. Het klimaat zegt iets over een gebied.

weer
klimaat
lange tijd
gebied
winter
morgen
temperatuur
seizoen

Alle woorden komen uit de vorige slides. Laat leerlingen het verschil hardop verwoorden na het invullen.

Seizoenen

  • We hebben lente, zomer, herfst en winter

  • Seizoenen ontstaan door de stand van de aarde

  • De aarde draait om de zon

Deze slide heeft geen instructies

Waarom zomer en winter?

  • In de zomer krijgt Nederland meer zonlicht

  • De zon staat dan hoger aan de hemel

  • In de winter krijgen we minder zonlicht

  • De zon staat dan lager

Gebruik eventueel een eenvoudige tekening van een schuine aarde rond de zon op het bord. Houd het bij meer of minder zonlicht en hogere of lagere zonnestand.

Invloed op temperatuur

Meer zonlicht → warmer.


Minder zonlicht → kouder.


Daarom is het in de zomer meestal warmer en in de winter meestal kouder.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom is het in de zomer warmer?

A

meer zonlicht

B

meer wind

C

meer regen

D

meer wolken

De foutopties zijn weer-verschijnselen, maar de kern is meer zonlicht en hogere zonnestand.

Welk seizoen heeft de hoogste zon?

1

lente

2

zomer

3

herfst

4

winter

Deze slide heeft geen instructies

Niet overal hetzelfde klimaat

  • Op aarde is het niet overal even warm of nat

  • Dat komt door verschillen in zonlicht

  • Ook plaats op aarde speelt een rol

Deze slide heeft geen instructies

Warme en koude gebieden

  • Dicht bij de evenaar is veel zonlicht

  • Daar is het vaak warm

  • Dicht bij de polen is minder zonlicht

  • Daar is het vaak koud

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden van klimaten

Tropisch klimaat - vaak warm en vaak nat


Gematigd klimaat - niet heel warm en niet heel koud

Poolklimaat - erg koud, vooral bij de polen


Sommige gebieden zijn ook erg droog

Koud

Warm of mild

Noem Nederland als voorbeeld van een gematigd klimaat.

Welk klimaat is erg koud?

A

tropisch klimaat

B

droog klimaat

C

gematigd klimaat

D

poolklimaat

Sluit aan op de voorbeelden van klimaten en de ligging bij evenaar en polen.

Klimaten op aarde

Dicht bij de evenaar is veel zonlicht. Daar is het vaak warm. Dicht bij de polen is minder zonlicht. Daar is het vaak koud.

evenaar
warm
polen
koud
nat
droog
zomer
Nederland

Laat leerlingen na afloop ook de woorden tropisch, gematigd en poolklimaat koppelen aan warm/mild/koud.

Het broeikaseffect

  • Rond de aarde zit een laag lucht

  • Een deel van de warmte blijft hangen

  • Daardoor is de aarde warm genoeg om te leven

Deze slide heeft geen instructies

Natuurlijk broeikaseffect

Het natuurlijke broeikaseffect hoort bij de aarde.

Zonder dit effect zou het veel kouder zijn.

Het is dus nodig voor warmte op aarde.

Deze slide heeft geen instructies

Versterkt broeikaseffect

  • Door extra broeikasgassen blijft meer warmte hangen

  • Een belangrijk broeikasgas is CO2

  • Daardoor warmt de aarde verder op

Houd het onderscheid scherp: natuurlijk = nodig, versterkt = extra opwarming door meer broeikasgassen.

Waarom is het natuurlijke broeikaseffect belangrijk?

A

het maakt wind

B

het geeft seizoenen

C

het houdt warmte vast

D

het smelt ijs

Toets het verschil tussen nuttig natuurlijk effect en gevolgen van extra opwarming.

Broeikaseffect

Het natuurlijke broeikaseffect hoort bij de aarde. Zonder dit effect zou het veel kouder zijn. Door extra broeikasgassen, zoals CO2, blijft meer warmte hangen. Dat heet het versterkte broeikaseffect.

natuurlijke broeikaseffect
kouder
CO2
versterkte broeikaseffect
zonlicht
poolklimaat
regen
gematigd

Belangrijke begrippen uit deze subtopic zitten in de blanks.

Klimaatverandering wereldwijd

  • De temperatuur op aarde stijgt

  • Op sommige plaatsen komt meer droogte

  • Op andere plaatsen valt juist hevige regen

  • IJs op aarde smelt

Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen voor de wereld

Opwarming → smeltend ijs → hogere zeespiegel.


Opwarming → vaker extreem weer.


Klimaatverandering heeft dus gevolgen voor natuur en mensen.

Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen voor Nederland

  • Zeespiegelstijging kan gevaar geven aan de kust

  • Er kan meer wateroverlast komen

  • Hitte komt vaker voor

Verbind dit aan herkenbare situaties: natte straten na hevige buien, warme zomerdagen in steden, en bescherming door dijken.

Samenvatting

  • Weer is kort, klimaat is lang

  • Seizoenen ontstaan door de stand van de aarde

  • Op aarde zijn verschillende klimaten

  • Het natuurlijke broeikaseffect is normaal

  • Het versterkte broeikaseffect zorgt voor extra opwarming

  • Klimaatverandering heeft gevolgen voor de wereld en Nederland

Deze slide heeft geen instructies

Wat kan een gevolg zijn voor Nederland?

A

meer wateroverlast

B

lagere zeespiegel

C

minder hitte

D

minder regen

Foutopties sluiten aan bij mogelijke misverstanden: de slides noemen juist zeespiegelstijging, vaker hitte en wateroverlast.

Noem 1 gevolg van klimaatverandering.

Goede antwoorden noemen één concreet gevolg uit de slides, zoals zeespiegelstijging, wateroverlast, hitte, droogte, hevige regen of smeltend ijs, liefst met kort effect erbij.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Laat een paar leerlingen hun antwoord toelichten.

Wat vond jij het moeilijkst?

Reflectie zonder goed of fout. Handig om te zien wat nog herhaald moet worden.

Hoe goed snap jij deze les nu?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

weer - wat je buiten merkt op een korte tijd

klimaat - het gemiddelde weer over een lange tijd

seizoenen - lente, zomer, herfst en winter

tropisch klimaat - warm klimaat, vaak ook nat

gematigd klimaat - klimaat met milde temperaturen

poolklimaat - erg koud klimaat

broeikaseffect - warmte die rond de aarde blijft hangen

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

natuurlijk broeikaseffect - normaal effect dat de aarde warm houdt

versterkt broeikaseffect - extra opwarming door meer broeikasgassen

broeikasgassen - gassen die warmte vasthouden

CO2 - koolstofdioxide, een broeikasgas

klimaatverandering - verandering van klimaat op aarde

zeespiegelstijging - de zee komt hoger te staan

wateroverlast - te veel water in een gebied

Deze slide heeft geen instructies