Les 6 - Driefase motoren
3- fasemotoren
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
3- fasemotoren
Wanneer werd Netflix opgericht:
1997
2001
2009
2015
Noem Disney’s eerste film?
Donald
Mickey Mouse
Sneeuwwitje
Bambi
Wat komt er bij je op als je denkt aan een 3-fase motor?
In statorwikkelingen
wordt een
Noord en Zuidpool
Opgewekt
De spanning tussen
de faselijnen (L1,L2,L3)noemen we?
Hoe wordt de draairichting van een 3fase motor omgedraaid?
Draaistroommotoren
29
Leerdoelen voor vandaag:
✅ Soorten draaistroommotoren – Het verschil tussen synchrone en asynchrone motoren begrijpen.
✅ Constructie van de asynchrone motor – De belangrijkste onderdelen en hun functie.
✅ Werking van de asynchrone motor – Omzetten van elektrische energie naar mechanische energie
✅ Aansluiten van een draaistoommotor – Ster-driehoek of ster-driehoek
Constructie draaistroommotor
De stator bestaat uit:
Statorwikkelingen
Isolatiemateriaal
Een blikpakket
bestaat uit dunne metalen plaatjes die wervelstromen beperken, het magnetisch veld versterken en stevigheid bieden.
Een kooirotor is opgebouwd uit staven die met twee ringen kortgesloten zijn. De ruimte die overblijft wordt opgevuld met een blikpakket.
Een kooirotor is opgebouwd uit rotorstaven die met twee ringen kortgesloten zijn. De ruimte die overblijft wordt opgevuld met een blikpakket.
Rotorstaaf
Blikpakket
Kortsluitringen
Wat heeft Nederland meer: fietsen of mensen?
Fietsen
Mensen
Wat is bepalend voor het aansluiten van een asynchroon motor op een 3 fase netaansluiting
Uitvoeringsvormen en motorkenplaat
Merk
Typenummer van dit merk
Soort motor
Spoelspanning
Afgegeven (as)vermogen
Toerental
Isolatieklassen
Serrienummer
Nominale stroom per fase
Cos
Bouwvorm
Frequentie
Mate van bescherming
Het motorplaatje/kenplaat
Soort motor
Spoelspanning
Toerental
Isolatieklassen
Nominale stroom per fase
Cos φ
Bouwvorm
Mate van bescherming
Het motorplaatje/kenplaat
Soort motor
Geschikt voor een 3 fase aansluiting
Spoelspanning
De laagste waarde is de spoelspanning
Hierbij bepaal je of de spoelen in ster of driehoek aangesloten moeten worden
Het motorplaatje/kenplaat
Aansluiten motorspoelen ster of driehoek
De motor op het plaatje is aangesloten als
Ster
Driehoek
Ster/driehoek
Drie fase
Ster of driehoek? De spoelspanning bepaald
Aansluiten motorspoelen
Aansluiten motorspoelen
Kan deze motor in ster/driehoek geschakeld worden bij een lijnspanning van 400V ?
Ja dat kan
Nee, dat kan niet en dit is antwoord B, dus altijd goed!
Nee, alleen in driehoek
Nee, alleen in ster
Kan deze motor in ster/driehoek geschakeld worden bij een lijnspanning van 400V ?
Ja dat kan
Nee, dat kan niet en dit is antwoord B, dus altijd goed!
Nee, alleen in driehoek
Nee, alleen in ster
asynchrone 3 fase motor ?
asynchroon
asynchroon betekent dat de snelheid van de rotor "iets" lager is dan de snelheid van het draaiveld in de stator
RPM en frequentie
Bij 50 Hz worden de alle drie de spoelen 50 keer per seconde gemagnetiseerd.
De rotor van een synchrone draaistroommotor zal dan ook 50 keer per seconde draaien. Dat is 50 x 60 = 3000 RPM (omwentelingen per minuut).
Synchrone draaistroommotoren
Statorveld draait een toerental afhankelijk van de netfrequentie/aantal polenparen.
De rotor van de motor draait even snel als het statordraaiveld.
Asynchrone draaistroommotoren
Statorveld draait een toerental afhankelijk van de netfrequentie/aantal polenparen.
De rotor van de motor draait iets trager dan het statordraaiveld.
Slip van een motor? wat is dat ?
ps: nee geen onderbroek(en lol)
Slip van de motor
slip is een klein snelheidsverschil dat nodig is om de motor goed te laten draaien
Slip van de motor
Slip van de motor
Aantal poolparen
Aantal poolparen
Aantal poolparen
Samenvatting leerdoelen
✅ Soorten draaistroommotoren
Je kent het verschil tussen een synchrone en asynchrone motor en weet wanneer welke wordt gebruikt.
✅ Constructie van de asynchrone motor
Je begrijpt hoe een asynchrone motor is opgebouwd en welke onderdelen een rol spelen.
✅ Opbouw van de stator en rotor
Je weet hoe de stator en rotor samenwerken om beweging te genereren.
✅ Werking van de asynchrone motor
Je begrijpt hoe het magnetisch veld van de stator een spanning in de rotor opwekt en daardoor een magnetische veld opwekt in de rotor
45
Motorbeveiliging
Wat weet jij over motorbeveiliging?
Wat is het doel van motorbeveiliging?
Voorkomen van motorstoring
Verhogen van motorvermogen
Bescherming tegen overbelasting
Vermijden van slijtage
Wat kan een gevolg zijn van onvoldoende motorbeveiliging?
Motoroververhitting
Defecte motor
Lagere energiekosten
Hogere efficiëntie
Motorbeveiliging
Uitleggen waarom motorbeveiliging nodig is in elektrische installaties.
Herkennen van gevaren zoals overbelasting, kortsluiting en oververhitting in motoren en elektrische installaties.
Begrijpen hoe motorbeveiliging bijdraagt aan de veiligheid en de levensduur van elektrische installaties.
Benoemen en herkennen van verschillende soorten motorbeveiliging, zoals thermische en magnetische beveiliging.
Beschrijven en uitleggen van het principe van thermische en magnetische motorbeveiliging.
Herkennen van toepassingen van motorbeveiliging in verschillende praktijksituaties en industriële systemen.
Bouwen van een motorschakeling met motorbeveiliging en de werking daarvan demonstreren.
Leerdoelen:
Na deze les kun je:
Waarom gebruik je een motorbeveiliging?
Motorbeveiliging
Een elektromotor raakt defect wanneer isolatiematerialen
hun mechanische en elektrische eigenschappen verliezen
door oververhitting.
Te zware belasting → Transportband met te veel materiaal.
Slechte ventilatie → Motor raakt oververhit door stof of defecte ventilator.
Te lage spanning → Motor trekt meer stroom en oververhit.
Frequent starten en stoppen → Hoge inschakelstroom veroorzaakt slijtage.
Geblokkeerde rotor → Motor trekt maximale stroom en kan verbranden.
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
50
Wat zou er gebeuren als een motor te lang overbelast wordt zonder beveiliging?
18 maart 2025
Titel van de presentatie
51
Soorten motorbeveiliging
Motorbeveiliging
Motorbeveilingsrelais→ Thermisch overbelasting relais
Motorbeveilingsschakelaar→ MBS of PKZ
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
52
Voorbeeld:
Situatie: Een ventilatiemotor draait zwaarder door vervuilde lagers.
Gevolg: De motor raakt oververhit omdat hij harder moet werken.
Oplossing: Thermische beveiliging schakelt de motor uit om oververhitting te voorkomen.
18 maart 2025
Titel van de presentatie
53
Thermische beveiliging (tegen overbelasting)
Motorbeveiliging
Beschermt de motor tegen langdurige overbelasting of slechte koeling.
Werkt met een bimetaal die uitschakelt bij te hoge temperatuur.
18 maart 2025
Titel van de presentatie
54
Thermische beveiliging (tegen overbelasting)
Motorbeveiliging
.
18 maart 2025
Titel van de presentatie
55
Thermische beveiliging (tegen overbelasting)
Motorbeveiliging
Galvanische scheiding in- en uitgang
Meet in de hoofdstroom, schakelt in de stuurstroom
Uitvoering driepolig
Schakelcontacten geschikt voor kleine stromen
18 maart 2025
Titel van de presentatie
56
Thermische beveiliging (tegen overbelasting)
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
57
Thermische beveiliging (tegen overbelasting)
Motorbeveiliging
Pop = Ulijn x Ilijn x cosφ x √3 x ή
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
58
Wat gebeurt er als een thermische beveiliging te hoog wordt ingesteld?
18 maart 2025
Titel van de presentatie
59
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Motorbeveiligingsschakelaar→ MBS of PKZ
Detecteert abnormaal hoge stromen die veroorzaakt worden door kortsluiting en schakelt de stroomtoevoer uit
hallo ik hoop dat jullie mij kunnen helpen met het beantwoorden van deze vragen (graag met berekeningen zodat ik ze later zelf ook kan toepassen)
kenplaat
driehoek/ster 230/400 V 1,65 / 0.95 A
0.37 KW cosF 0.80
2800 min~1 50 hz
2. hoe groot is het toerental van het draaiveld
3. bereken de absolute slip
4.bereken de relatieve slip in procenten
5.hoe groot is de spoel spanning
6. hoe groot is de maximale stroom door de spoelen
7. hoe groot is het asvermogen
8. bereken het opgenomen vermogen van de motor
9. bereken het rendement
10. en tot slot de vraag als de motor op een driefase net van 230/400 v is aangesloten zet je de motor dan in ster of in driehoek
mvg
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
60
Voorbeeld:
Situatie: Een transportband waarvan motorkoeling niet in orde is
Gevolg: De motor raakt oververhit. De isolatie van de wikkelingen zal smelten dooroververhitting en korsluiting veroorzaken.
Oplossing: Mechanische beveiliginging schakelt de motor uit om (vervolg)schade te voorkomen
Motorbeveiliging
18 maart 2025
Titel van de presentatie
61
Kortsluitbeveiliging via een magnetische stroomonderbreker
Bescherming tegen overbelasting door middel van een thermische stroomonderbreker
Beschermt een motor tegen kortsluiting, overbelasting en fase-uitval door de stroom automatisch uit te schakelen bij problemen.
18 maart 2025
Titel van de presentatie
62
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Motorbeveiligingsschakelaars (5 minuten)
Uitleg van de combinatiebeveiliging.
Voorbeeld: Pompinstallatie met verstopping.
Afbeelding: Foto van een motorbeveiligingsschakelaar.
Vraag: Welke voordelen heeft een motorbeveiligingsschakelaar ten opzichte van losse thermische en magnetische beveiliging?
Praktijkvoorbeeld: Bespreek real-life cases.
18 maart 2025
Titel van de presentatie
63
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Toepassingen in de praktijk (5 minuten)
Voorbeelden: Ventilatiesystemen, pompen en transportbanden, industriële machines.
Afbeeldingen: Foto’s van toepassingen.
Vraag: Kun je een toepassing noemen waarin motorbeveiliging cruciaal is voor de bedrijfszekerheid?
HUISWERK
27
43
18 maart 2025
Titel van de presentatie
64
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Duurzaamheid en motorbeveiliging (5 minuten)
Uitleg over hoe motorbeveiliging bijdraagt aan duurzaamheid.
Voorbeelden: Energiebesparing door efficiënte werking van motoren, vermindering van afval door verlengde levensduur van motoren.
Vraag: Hoe draagt motorbeveiliging bij aan een duurzame toekomst?
18 maart 2025
Titel van de presentatie
65
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Motorschakeling bouwen (5 minuten)
Hands-on activiteit: Studenten bouwen een motorschakeling met een motorbeveiliging.
Begeleiding: Geef instructies en begeleiding tijdens het bouwen.
Vraag: Hoe controleer je of een motorbeveiliging correct is ingesteld?
18 maart 2025
Titel van de presentatie
66
Magnetische beveiliging (5 minuten)
Motorbeveiliging
Samenvatting en vragen (5 minuten)
Herhaal de belangrijkste punten.
Vraag: Noem een situatie uit je stage of ervaring waarin motorbeveiliging een rol speelde.
Reflectie en feedback: Laat studenten reflecteren op wat ze hebben geleerd en hoe ze dit in de praktijk kunnen
Motorschakelingen
67
Opbouw van een motorschakeling
Motorschakelingen
68
Opbouw van een motorschakeling
Motorschakelingen
69
Kortsluitbeveiliging via een magnetische stroomonderbreker
Bescherming tegen overbelasting door middel van een thermische stroomonderbreker
Motorschakelingen
69
Kortsluitbeveiliging via een magnetische stroomonderbreker
Bescherming tegen overbelasting door middel van een thermische stroomonderbreker
70
71
18-3-2025
J.C. Verdoes
72
18-3-2025
J.C. Verdoes
73
18-3-2025
J.C. Verdoes
74
18-3-2025
J.C. Verdoes
75
18-3-2025
J.C. Verdoes
76
https://www.youtube.com/watch?v=m-KF4fcBgeo
https://www.youtube.com/watch?v=km8MSWm39Z0
18-3-2025
J.C. Verdoes
77
Contactnummers
18-3-2025
J.C. Verdoes
78
18-3-2025
J.C. Verdoes
79
18-3-2025
J.C. Verdoes
80
18-3-2025
J.C. Verdoes
81
18-3-2025
J.C. Verdoes
Tangen voor draadbussen
Gereedschappen voor kastenbouw
18-3-2025
J.C. Verdoes
83
Tangen voor draadbussen
Gereedschappen voor kastenbouw
18-3-2025
J.C. Verdoes
84
Tangen voor kabelschoenen
Rood:
Blauw:
Geel:
Welke draaddiameters komen overeen met de kleur?
1, 5 mm2
2, 5 mm2
6, 5 mm2
Gereedschappen voor kastenbouw
85
