3 havo - P2

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

3 havo - P1

Learning objective

Hoofdstuk 3 Chili: het land waar de aarde ophoudt

Startklaar

Op je plek zitten

Tas op de grond

Werkboek open

Meteen aan de slag!

'Wie oefent, overleeft'.

Een aardbeving kun je niet voorspellen, en een toets ook maar gedeeltelijk: je weet namelijk niet precies welke vragen op de toets komen.

Beantwoord in je schrift de vraag:

Wat is de overeenkomst tussen de Japanse rampenoefening en het oefenen met oefenvragen?

4

m

00

s

+30 s

Openingsfoto

Shenzhen: dé techhoofdstad van China.

Vandaag

• Volgende week = cijfer bekend toetsweek

• Start P2 = H2

Chili: wat weet je al?

Chili ?

Vragen om mee te beginnen

1. Hoeveel inwoners heeft Chili?
2. Op welke plek staat Chili in het lijstje met landen met de meeste inwoners?

3. Welke religie komt het meeste voor?

4. Wat is de hoofdstad van Chili?

5. Hoeveel mensen wonen daar?

6. Wat is de officiële landstaal?

7. Hoe komt het dat ze die taal daar spreken?

8. Wanneer werd Chili onafhankelijk?

9. Welke natuurrampen komen daar vaak voor?

Antwoorden

1. Hoeveel inwoners heeft Chili? 19,2 miljoen

2. Op welke plek staat Chili met landen met de meeste inwoners? 65

3. Welke religie komt het meeste voor? Katholiek 57%

4. Wat is de hoofdstad van Chili? Santiago de Chile

5. Hoeveel mensen wonen daar? Metropool 5,4 miljoen

6. Wat is de officiële landstaal? Spaans

7. Hoe komt het dat ze die taal daar spreken? Kolonie van Spanje -> 1540

8. Wanneer werd Chili onafhankelijk?  1810-1818

9. Welke natuurrampen? Aardbeving, vulkaanuitbarsting, tsunami, El niño

Paragraaf 1

Klimaat

Paragraaf 2

Chili beeft

Paragraaf 3

Chili brandt

Wat leer je vandaag - Par. 1

- Je weet wat uniek is aan de ligging van Chili

-Je weet welke klimaten Chili heeft

- Begrijp je hoe de seizoenen ontstaan

Chili is uniek! 

4500 km lang

170 km breed

Verschillende 

klimaten 

door de 

lengte

Klimaten Chili

Atacama 

Hoe kunnen we deze verschillende klimaten verklaren?

Waarom komen deze juist daar voor?

Klimaat in Chili verklaren

5 factoren die temperatuur bepalen

1. Breedteligging: hoe verder van de evenaar, hoe kouder.

2. Hoogteligging: hoe hoger, hoe kouder.

3. Ligging ten opzichte van zee: hoe verder van zee, hoe extremer! (warmer in de zomer / kouder in de winter)

4. Aanvoer van kou/warmte door wind of zeestromen.

5. Ligging van gebergten: wel of geen beschutte ligging.

Klimaat in Chili

Chili is het langste land ter wereld! 

Door de uitgestrektheid heeft Chili veel klimaten!

Klimaatgrafiek

Wat valt er op als je naar de temperatuur kijkt?

Tegenovergestelde seizoenen dan onze seizoenen.

Atacama

Oorzaken

Het noorden is extreem droog. De Atacama woestijn.

Het heeft al 400 jaar niet geregend. Het is er zo droog dat er zelfs geen bacterie leeft

Drie oorzaken droogt:

1. Het subtropisch maximum;
2. Het Andesgebergte;

3. De zeestroming.

1: Het subtropisch maximum

Voor de kust van Chili ligt groot hogedrukgebied. 

Doordat koude lucht daalt, warmt deze lucht op. De lucht neemt vocht op, omdat warme lucht meer waterdamp kan opnemen. Bewolking lost daardoor op. Hierdoor kan er geen neerslag ontstaan.

Hoge drukgebied

Hoge druk = dalende lucht,

deze lucht is zwaar. 

Welk weertype hoort bij H?

geen bewolking

geen neerslag

Lage drukgebied

Lage druk = stijgende lucht.

Welk weertype hoort bij L?

wolken

neerslag

2: De Andes

• Overheersende windrichting
  

• Stuwingsregens oostzijde Andes.
  

• Chili ligt in de regenschaduw

Andes

Overheersende Westenwind

Stuwingsregens

lijzijde:

droge lucht zakt naar beneden. weinig neerslag.

woestijn

vorming

loefzijde:

kant waar de wind vandaan komt

natte lucht, neerslag

Andes

woestijn

regenwoud

Föhnwind

Regenschaduw:

zeer weinig neerslag

3: De zeestromen

Koude Peru-Humboldt zeestroom:

• Er is hier weinig verdamping, waardoor er weinig neerslag is.

Aanlandige wind

Gezamenlijk bordaantekening maken

zelf oefenen

Aan de slag! - Cornell Samenvatting

1. Gebruik je leerboek- en basisboek.

2. Werk de onderdelen 'zomer in Chili, Winter in Chili', Klimaten & Landschap, oorzaken Droogte in Chili, draaiing van de aarde, temperatuurfactoren, luchtstreken en zeestroom' uit.

15

m

00

s

+30 s

BW

BS

Cs

Cf

EH

Aan de slag: individueel uitwerken (in stilte)

1. Maak §1 (H3). Opdr. 1,3,6.

2. Klaar? Maken samenvatting §1 (H3)

15

m

00

s

+30 s

Les 2

Startklaar

Op je plek zitten

Tas op de grond

Werkbladen liggen ter controle van het HW

Meteen aan de slag!

Welk begrippen uit H3.1 'Klimaat in Chili'' zijn hiervan toepassing?

4

m

00

s

+30 s

Vandaag

• Herhalen H3.1 en afronden H3.1

• Toets bespreken H3.1

Klimaten Chili

(H3.1)

Chili beeft

(H3.2)

Chili brandt

(H3.3)

Hoofdstuk 3

''Chili is het langste land ter wereld!''

1. Wat betekent deze uitgestrektheid voor de klimaten in Chili?

1.Door de uitgestrektheid komen er veel verschillende klimaten voor in Chili.

Waar is deze foto genomen?

3.1 Klimaat in ........

Herhalen

Chili is het langste land ter wereld! 

Door de uitgestrektheid heeft Chili veel klimaten

Atacama 

Het noorden is extreem droog.

Drie oorzaken:

1. Het subtropisch maximum
2. Het Andesgebergte;

3. De zeestroming 

1. Subtropisch maximum/ hogedrukgebied

Luchtdruk:

• Hogeluchtdrukgebied -lucht daalt

• Bewolking lost op en geen neerslag --> DROOG

2: De Andes

Ligging t.o.v. gebergten:

• Overheersende wind vanuit het oosten
  

• Stuwingsregens oostzijde Andes

• Chili ligt in de regenschaduw (loefzijde)

3: De zeestromen

Koude zeestromen:

• Komt vanaf zuidpool en is  koud

• Koude zeestroom koelt de lucht

• Water verdampt niet (koud) en vormt zo geen neerslag

Wat weten we al...

Waarom het daar zo droog is!

Nieuwe info...

Ongeveer voorbij de 37 graden Z.B.

draait de wind.

Welke temperatuurfactor is van invloed 

op het klimaat?

Ligging t.o.v. zee

Nieuwe info...

Welke temperatuurfactoren 

zijn hier vaninvloed op het 

klimaat?

Breedteligging:

Hoe zuiderlijker hoe kouder!

Hoogteligging:

Hoe hoger hoe kouder!

Kort samengevat: Temperatuurfactoren 

Op aarde is het gemiddeld 15 °C. Maar er zijn grote verschillen in de temperatuur. In de poolgebieden is het koud, in de tropen warm. Vijf factoren hebben grote invloed op de temperatuur. Dat zijn de temperatuurfactoren:

1. breedteligging: hoe verder van de evenaar, hoe kouder

2. hoogteligging: hoe hoger, hoe kouder

3. ligging ten opzichte van de zee: hoe verder van zee, hoe warmer in de zomer en hoe kouder in de winter

4. aanvoer van koude of warmte van elders door wind of zeestromen

5. ligging van gebergten: wel of geen beschutte ligging

El Ninõ en het klimaat

Om de twee tot zeven jaar:

Het verschijnsel dat het zeewater in het
midden en het oosten van de Grote Oceaan
extra sterk opwarmt.

Waarom leidt dit in Chili tot:
overstromingen, vernielde oogsten, aardverschuivingen en modderstromen?

Kijkvragen:

Wat is El Niño?

Hoe vaak komt dit verschijnsel voor?

Wat zijn de gevolgen van een El Niño?

Wat gebeurt er bij een El Niño?

Bekijk de bordaantekeningen & neem over op je werkblad 'Bordaantekening El Nino'

zelf oefenen

Aan de slag:

1. Maak Werkblad H3.1 af & Werkboek: §1 (H3). Opdr. 1,2,4,6,7,8

2. Klaar? Maken startopdrachten 1-4 (blz. 44).

20

m

00

s

+30 s