NIV 2 HZW, 1e druk, PPT, Hoofdstuk 09.pptx Bereiden van voeding


Hoofdstuk 8

Eten bereiden en serveren


NIV 2 HZW

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 35 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Hoofdstuk 8

Eten bereiden en serveren


NIV 2 HZW

Doelstellingen


Je weet:


  • wat gezonde voeding is;

  • wat diëten zijn;

  • een gezond lichaamsgewicht;

  • voeding per doelgroep;

  • ondersteunen bij een maaltijd bereiden;

  • voeding hygiënisch en veilig bereiden;

  • hulpmiddelen bij de ondersteuning van voeding.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Startopdracht


Iedereen heeft eigen voedingsgewoonten. Denk bijvoorbeeld aan wat je eet

of wanneer je iets eet of drinkt.


a. Welke gewoonten heb jij? Noteer er drie.

1.

2.

3.


b. Bespreek de gewoonten in de klas.



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Gezonde voeding


Gezond eten is goed voor je lichamelijke en geestelijke gezondheid


minder kans op ziekten

meer energie

gezond gewicht


Volwaardige voeding is zo min mogelijk bewerkt. Je wilt zo vers mogelijk eten.

Hoofdstuk 8: Eten bereiden en serveren

Voedingsstoffen


Dit zijn de bruikbare bestandsdelen in voedsel.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Ongezonde voedingsstoffen


Voorbeelden hiervan zijn suiker, zout en vet. Er zijn twee soorten vet:

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Schijf van vijf




Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Schijf van vijf


Dit is een voorlichtingsmodel over gezond eten. Als je uit alle vlakken eet, krijg je voldoende voedingsstoffen binnen.


Eet gevarieerd

2 stuks fruit

250 gram groente

Drink 1,5 tot 2 liter water



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Duurzaam voedsel


Peulvruchten, noten of ei i.p.v. vlees of vis


Seizoen producten


Lokale producten


Verspil zo min mogelijk





Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding







Gezonde voeding is goed voor lichaam en geest







Verzadigd vet is gezond







2 stuks fruit per dag is voldoende







Snoepen is gezond

Voedingsleer en diëten


Dit is per persoon heel verschillend. Een dieet is een aanpassing in het voedingspatroon om medische reden.


Reden voor het volgen van een dieet:

  • Gewicht verliezen of aankomen

  • Gezondheidsproblemen


Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Soorten diëten


  • Natriumbeperkt dieet: zoutarm, voor mensen met een hoge bloeddruk of

hart- of nierproblemen.

  • Lactosebeperkt dieet: weinig of geen lactose, voor mensen met een lactose intolerantie.

  • Energiebeperkt dieet: weinig/minder calorieën, voor mensen die willen afvallen.

  • Energie- en eiwitverrijkt dieet: meer calorieën en eiwitten, voor mensen met ondergewicht, mensen die langdurig ziek zijn, een zware operatie moeten ondergaan of mensen die willen aankomen.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Voedingsvoorschriften


Sommige mensen met aandoeningen of ziekten krijgen een dieet. Voedingsstoffen worden dan verminderd of zelfs weggelaten.


Mensen met de volgende ziekten hebben hier vaak mee te maken:

  • Suikerziekte / diabetes

  • Hart- en vaatziekten

  • Nierschade


Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Lichaamsgewicht


BMI staat voor Body Mass Index en laat zien of je gewicht in verhouding is tot je lengte. Ook wordt buikomvang vaak gemeten of de vetverdeling in het lichaam.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Goede BMI is tussen de 18,5 en 25


BMI berekenen:

Lengte in meter x 2

Gewicht delen door de uitkomst daarvan


Gewicht en energie


Noteer het gewicht in het ondersteuningsplan, zo kun je het gewicht vergelijken. Let op: weeg op hetzelfde moment in de ochtend, met dezelfde weegschaal.


Probeer binnen te krijgen wat je op een dag verbruikt.


Als je meer energie binnenkrijgt, kan er overgewicht ontstaan. Je weegt dan meer dan goed is voor je lichaam.


Bij een hoger BMI dan 30 spreken we over obesitas, zwaarlijvigheid.

Je hebt dan verhoogde kans op hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker.


In Nederland wordt er veel preventie ingezet om dit te voorkomen.


Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Ondergewicht


Dit kun je ook berekenen met BMI.

Te kort aan voedingsstoffen kan leiden tot ondervoeding.

Oorzaken hiervan:

  • onderliggende ziekte

  • geen zin in eten/drinken

  • afnemende zelfstandigheid

  • gebit- of mondproblemen

  • slikproblemen

  • Smaak problemen

  • eenzaamheid

  • medicatiegebruik


Er zijn speciale energieverrijkte drankjes



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Eten en drinken


Let op de volgende aandachtspunten bij helpen met eten:


  • Was je eigen handen.

  • Zorgvrager wast zijn handen.

  • Bescherm de kleding.

  • Zet de zorgvrager rechtop.

  • Laat de zorgvrager eventueel bidden.

  • Ga erbij zitten en houd oogcontact.

  • Bied aangepaste hulpmiddelen aan.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding







Een dieet kan helpen om aan te komen







Tijdens het eten neem je alles over van de zorgvrager







Eenzaamheid kan een oorzaak zijn van ondervoeding







Je weegt een zorgvrager dagelijks

Per doelgroep



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Eetlust stimuleren



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Klachten bij ouderen


Ouderen kunnen last hebben van klachten in hun gewrichten of slikproblemen. Je zorgt ervoor dat je tijd hebt en de omgeving prikkelarm is.

Bij slikproblemen kun je het volgende doen:

  • Verdikkingsmiddel gebruiken

  • Vermijden van zoete voeding en melkproducten

  • Juist wel yoghurt en andere lichtzure producten

  • Controleer de wangzakken


Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Bereiden van een maaltijd


In kleinere instellingen kun je meehelpen bij het bereiden van maaltijden. Je zorgt voor gezonde keuzes en laat de zorgvrager zo veel mogelijk zelf doen.


Je volgt het stappenplan en eventueel een recept. Let goed op hygiëne in de keuken!


Zorg voor een goede presentatie en prettige sfeer aan tafel.

Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Hygiënisch en veilig bereiden van voeding


Je wilt geen bacteriën of andere ziekteverwekkers die het eten besmetten.

Daarom houden bedrijven zich aan de regels van HACCP. Veel bedrijven gebruiken protocollen om er zeker van te zijn dat de regels worden nageleefd.




Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding

Persoonlijke hygiëne in de keuken


  • Was je handen.

  • Draag schone kleding.

  • Zorg voor kortgeknipte nagels.

  • Draag geen sieraden of piercings.

  • Draag lange haren vast.

  • Voorkom hoesten of niezen boven voedsel.

  • Verzorg wondjes met gekleurde en waterafstotende pleisters.



Hoofdstuk 9: Ondersteuning bij voeding



Kopen

Wassen

Scheiden

Verhitten

Koelen

Hygiëne in de keuken

Bij het bereiden van eten let je op hygiëne. Zo voorkom je dat bacteriën het eten besmetten. Ook voorkom je kruisbesmetting.



Draag geen sieraden of piercings.

Zorg voor kortgeknipte nagels.

Draag schone kleding en een hoofddeksel

Zorg voor verzorgde en vastgebonden haren.

Voorkom hoesten en niezen boven voedsel.

Draag speciale pleisters op wondjes.

Soorten buffetten

Hoofdstuk 8: Eten bereiden en serveren

Hulpmiddelen


Je wilt dat een zorgvrager zo veel mogelijk zelf doet. Daarom zijn er hulpmiddelen.













Hoofdstuk 8: Eten bereiden en serveren

Verdikt bestek

Warmhoudbord

Drinkbeker