Hoofdstuk 2
Ontwikkeling kind en jongere
Z&W K5
Hoofdstuk 2
Ontwikkeling kind en jongere
Z&W K5
Doelstellingen
Aan het einde van dit hoofdstuk weet je meer over:
welke leeftijdsgroepen er zijn;
wat lichamelijke, geestelijke en sociale ontwikkeling is;
wat grove en fijne motoriek is;
hoe de verschillende leeftijdsgroepen zich ontwikkelen.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Startopdracht
Maak de volgende zinnen af:
Toen ik klein was, kon ik nog niet …
Nu ik groter ben, kan ik …
Toen ik klein was, hield ik van …
Nu ik groter ben, houd ik van …
Ik ben nu trots dat ik …
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Leeftijdsgroepen
Van baby tot jongere
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Soorten ontwikkeling
Lichamelijke ontwikkeling: hoe het lichaam verandert en groeit.
Motorische ontwikkeling:
Grove motoriek
Fijne motoriek
Geestelijke ontwikkeling: leren denken, begrijpen, problemen oplossen, geheugen en fantasie gebruiken.
Sociale ontwikkeling: leren omgaan met anderen, vriendschappen maken, samenwerken en gevoelens uiten.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Baby (0 - 1 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling
Afhankelijk van ouders
Reflexen: ademreflex, zuigreflex, grijpreflex
Hoofd rechthouden
Tandjes krijgen
Motorische ontwikkeling
Grove motoriek: omrollen, zitten en
kruipen
Fijne motoriek: vastpakken, grijpen,
wijzen
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Lichamelijke ontwikkeling baby in schema
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Baby (0 - 1 jaar)
Geestelijke ontwikkeling
Gezichten herkennen
Reageren op geluiden en stemmen
Herhaling is belangrijk
10 –12 maanden eerste woordjes
Sociale ontwikkeling
Anderen nodig om zich veilig te voelen
Herkent stem ouders of verzorgers
Hechting
Eenkennigheid
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Tips voor begeleiding van baby's
Zorg voor vaste eet- en rustmomenten, dan voelen baby’s zich veilig.
Knuffel veel met de baby, dit helpt bij een veilig en vertrouwd gevoel.
Praat zachtjes en rustig, zo leert een baby stap voor stap nieuwe woordjes.
Laat de baby dingen ontdekken door te voelen of te kijken.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Opdrachten 2.01 t/m 2.09
blz 34 t/m 43
Activiteit zonnesteen
Kwartet verder maken
Dreumes (1 - 2 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling:
Lopen
Op de bank klimmen
Bal wegschoppen
Alles wat een dreumes ziet, wil hij
aanraken en onderzoeken.
Geestelijke ontwikkeling:
Steeds meer woordjes
Dreumes kan gooien, bijten of slaan
Sociale ontwikkeling
Kan nog niet echt samen spelen
Kijkt wat andere kinderen doen
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Tips voor begeleiding van dreumes
Houd een dreumes goed in de gaten, want zij willen lopen, rennen en klimmen.
Praat in korte en duidelijke zinnen.
Geef regelmatig complimentjes.
Laat ze dingen uitproberen, zo leert een dreumes nieuwe vaardigheden.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Peuter (2 - 4 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling
Steeds sterker en beweegt beter
Rennen, springen en klimmen
Tekenen, puzzles maken, bouwen
Zindelijk
Melkgebit compleet
Geestelijke ontwikkeling
Korte zinnetjes
Begrijpt tijd
Sociale ontwikkeling
Spelen met anderen wordt leuker
Emoties herkennen. Eenkennigheidsfase is voorbij
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Tips voor begeleiding van peuters
Grijp pas in als het gevaarlijk wordt of
echt niet kan.
Structuur is nu belangrijk. Verandert er iets in de structuur, leg dat dan uit
en neem hier de tijd voor.
Blijf zelf rustig ook al doet de peuter heel
onaardig of boos.
Geef niet te veel keuzemogelijkheden.
Laat hem kiezen uit maximaal twee dingen.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Kleuter (4 - 6 jaar)
Naar school!
Lichamelijke ontwikkeling
Grove motoriek goed ontwikkeld
Meer controle over spieren
Ook de fijne motoriek ontwikkelt zich
Geestelijke ontwikkeling
Kan steeds langere zinnen maken
Het aantal woorden neemt toe
‘Waarom’-vragen
Veel fantaseren
Sociale ontwikkeling
Gaan steeds meer samenspelen
weten dat er een verschil is tussen goed en kwaad
Rollenspel
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Tips voor begeleiding van kleuters
Kleuters spelen graag met andere kinderen
Groepsactiviteiten vinden ze leuk.
Bied kleuters opdrachten aan met
vormen en kleuren.
Kleuters doen jouw gedrag na,
dus geef een goed voorbeeld.
Zorg dat ze ook tot rust komen
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Opdrachten 2.10 t/m 2.16
blz 42 t/m 49
Kwartet verder maken
Praktijkopdracht activiteit kleuter.
Schoolkind (6-12 jaar)
Lichamelijke ontwikkeling:
Groeien langzamer dan peuters en kleuters.
Grove motoriek: spieren werken beter samen.
Fijne motoriek erbetert.
Tanden wisselen
Hormonen
Geestelijke ontwikkeling:
Leert lezen, rekenen, schrijven
Spelling en grammatica
Regels en structuur. Geeft een gevoel van veiligheid
Sociale ontwikkeling
Beter inleven in de ander
Beter omgaan met ruzie
Belangrijk om vrienden te hebben
Pesten
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Tips voor begeleiding van schoolkinderen
Een schoolkind houdt van bewegen. Zorg voor voldoende buitenspeeltijd of bewegingsactiviteiten.
Help het schoolkind te vertellen wat het voelt.
Ben je boos, verdrietig of blij?
Geef ruimte om dingen zelfstandig te
doen.
Let op pestgedrag of kinderen
die buiten de groep vallen.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Jongere (12-18 jaar)
Deze leeftijdsgroep noemen we ook wel pubers, tieners of adolescenten.
De puberteit is de periode waarin een kind zich ontwikkelt tot volwassene.
Lichamelijke ontwikkeling:
Groeispurt.
Geslachtsrijp
Geestelijke ontwikkeling:
Nadenken over wie ze zelf zijn, wat
ze willen en wat belangrijk voor hen is.
Gevoelens kunnen wisselen door hormonen
Sociale ontwikkeling
Je wil graag ergens bij horen, maar tegelijk wil je
ook jezelf zijn.
Groepsdruk
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
LHBTIQ+
Lesbisch
Homo
Bi
Transgender
Intersekse
Queer
+
Tips voor begeleiding van schoolkinderen
Houd rekening met de onzekerheid van jongeren.
Zorg dat je op de hoogte bent van de leefwereld van jongeren
Houd rekening met wisselende emoties van jongeren, toon begrip.
Jongeren zijn verantwoordelijk voor hun eigen gedrag. Spreek ze hier op aan.
Help jongeren met plannen en vooruit kijken.
Praat met jongeren over de prestatiedruk.
Hoofdstuk 2: Ontwikkeling kind en jongere
Opdrachten 2.17 t/m 2.26
blz 50 t/m 60
Praktijkopdracht activiteit kleuter.
Kwartet verder maken