Koken: bolognesesaus en fusilli

• newEditor

Koken met woorden

Open de les met het herkenbare thema koken. De les draait om woorden en zinnen die leerlingen nodig hebben om een eenvoudig recept te begrijpen en te gebruiken.

Dit ga ik leren

Ik kan de belangrijkste woorden en zinnen rond koken en een eenvoudig recept voor bolognesesaus en fusilli begrijpen en gebruiken.

Welke kookwoorden ken jij al?

Gebruik de antwoorden om voorkennis te activeren. Vraag eventueel door naar ingrediënten, keukengerei en werkwoorden.

Ingrediënten voor de saus

• gehakt

• ui

• wortel

• bleekselderij

• knoflook

• tomatenpuree

• tomatenblokjes

Noem de woorden rustig en wijs ze eventueel aan op een afbeelding. Bleekselderij is voor veel ISK-leerlingen een nieuw woord; geef daar extra steun bij.

Meer ingrediënten

• fusilli

• water

• olijfolie

• Italiaanse kruiden

• zout

• peper

• soms: basilicum of Parmezaanse kaas

Leg uit dat fusilli een soort pasta is. Benoem dat sommige ingrediënten altijd nodig zijn en andere optioneel kunnen zijn.

Hoeveelheden

• 100 gram gehakt

• 1 kleine ui

• 1 kleine wortel

• 1 stengel bleekselderij

• 1 teentje knoflook

• 1 eetlepel olijfolie

• 1 blik tomatenblokjes

• 100 mililiter water

Besteed aandacht aan de afkortingen: g = gram, el = eetlepel, ml = milliliter. Laat leerlingen horen hoe je de hoeveelheden uitspreekt.

Hoeveelheden bij de pasta

Voor 2 personen:

• 200 g fusilli

• 2 liter water

• een snuf zout

• saus en pasta samen = voor 2 personen

Leg uit dat 'een snuf zout' een kleine hoeveelheid is. Het begrip 'voor 2 personen' helpt bij het lezen van een recept.

Keukengerei

• een pan

• een grote pan

• een koekenpan

• een mes

• een lepel

• een vergiet

Maak duidelijk verschil tussen pan voor pasta en pan voor saus. Vergiet is een kernwoord omdat het in de laatste stap van de pasta terugkomt.

Wat is fusilli?

A

een saus

B

een pasta

C

een pan

D

een kruidenmix

Controleert basiswoordenschat uit de slides over ingrediënten.

Vul de juiste woorden in

Voor de saus heb je 100 g gehakt en 1 kleine ui nodig. Voor de pasta gebruik je 200 g fusilli en 2 liter water.

gehakt

ui

fusilli

water

zout

peper

mes

vergiet

De woorden komen direct uit de inhoudsslides over ingrediënten en hoeveelheden.

Werkwoorden in de keuken

• snijden

• verwarmen

• bakken

• koken

• toevoegen

• roeren

• afgieten

Deze woorden zijn de basis om de stappen te begrijpen. Spreek de infinitieven duidelijk uit en verbind ze later met de instructies uit het recept.

Zinnen in een recept

In een recept lees je vaak korte instructies:

• Snijd de groenten.

• Verwarm de pan.

• Voeg water toe.

• Roer af en toe.

• Giet de pasta af.

Benadruk dat recepten vaak gebiedende wijs gebruiken. Voor A2 is het genoeg dat leerlingen deze vorm herkennen en begrijpen als instructie.

Begin van de saus

• Snijd de groenten.

• Verwarm de pan.

• Bak de groenten 5 minuten.

• Voeg knoflook toe.

• Bak nog 1 minuut.

Koppel hier woorden uit de eerste subtopic aan echte stappen. Laat zien dat dezelfde werkwoorden terugkomen in een vaste volgorde.

De saus afmaken

• Bak het gehakt rul en bruin.

• Voeg tomatenpuree toe.

• Voeg tomatenblokjes en water toe.

• Roer de saus.

• Laat de saus 20–30 minuten pruttelen.

• Breng op smaak met zout en peper.

Licht woorden als 'rul', 'bruin', 'pruttelen' en 'op smaak brengen' mondeling toe. Ze zijn nuttig, maar hoeven nog niet allemaal actief beheerst te worden.

Fusilli koken

• Vul een grote pan met 2 liter water.

• Breng het water aan de kook.

• Voeg een snuf zout toe.

• Doe 200 g fusilli in de pan.

• Kook 8 minuten.

Wijs op het verschil tussen 'bakken' en 'koken'. Bij pasta is water nodig; bij saus zie je beide werkwoorden terug.

Laatste stappen met pasta

• Roer af en toe.

• Giet de pasta af in een vergiet.

• Serveer de pasta met de saus.

Zo volg je het recept stap voor stap.

Hier komt 'vergiet' functioneel terug. Herhaal dat een recept uit korte stappen bestaat die je één voor één uitvoert.

Wat doe je met de groenten aan het begin?

A

afgieten

B

roeren

C

snijden

D

serveren

Test of leerlingen de werkwoorden koppelen aan de receptstappen.

Maak het recept compleet

Eerst snijd je de groenten. Daarna verwarm je de pan en bak je de groenten. Aan het einde giet je de pasta af in een vergiet.

snijd

verwarm

bak

vergiet

kook

roer

zout

mes

Laat leerlingen de volgorde van belangrijke handelingen uit het recept herkennen.

Welke stap van het recept onthoud jij goed?

Goede antwoorden noemen een simpele stap uit het recept, bijvoorbeeld groenten snijden, water koken, pasta afgieten of saus roeren. Bespreek mondeling; exacte formulering is niet nodig.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: woorden voor ingrediënten, werkwoorden zoals snijden/bakken/koken, of zinnen uit een recept.

Wat hielp jou het best in deze les?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen denken aan beelden, herhaling, voorbeelden of het stap voor stap lezen van het recept.

Wat vond jij nog moeilijk?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke punten: nieuwe woorden zoals bleekselderij of vergiet, hoeveelheden, of de volgorde van stappen.

Belangrijke woorden

gehakt - vlees in kleine stukjes

ui - groente met lagen en sterke smaak

knoflook - kleine witte bol met sterke smaak

tomatenpuree - dikke tomaat uit een tube of blik

tomatenblokjes - stukjes tomaat in blik

fusilli - korte gedraaide pasta

bleekselderij - lange groene groente

Meer belangrijke woorden

vergiet - keukenhulp om water af te gieten

snijden - iets in stukken maken met een mes

bakken - eten gaar maken in een pan met vet

koken - eten gaar maken in heet water

toevoegen - erbij doen

roeren - bewegen met een lepel

afgieten - water uit de pan laten lopen