De middeleeuwen ( 500-1500)

De middeleeuwen ( 500-1500)


1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 21 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De middeleeuwen ( 500-1500)


4.1 Moraal


Adel en geestelijkheid

Het Frankische rijk rond 814.



Het leenstelsel

*de leenheer/vorst beloonde zijn leenmannen/ridders/vazallen met het in bruikleen geven van zijn land (agrarisch systeem); 

* de ridders moesten zelf hun wapenuitrusting en paard bekostigen;

* de ridders moesten belasting in natura betalen

 *de ridders waren de leenheer trouw verschuldigd, bijv. bij het voeren van oorlogen;

 *er was sprake van een eercultuur (in dienst van de vorst of het geloof);

 *op de grond werkten de horige boeren. Zij mochten wel trouwen en een stukje eigen grond bewerken, in tegenstelling tot slaven.


De tijd van steden en staten (1000-1500)

* De burgerij is in de steden vanaf de 10de eeuw een steeds belangrijkere rol gaan spelen.

*De handel en productie werden belangrijker.

*Het feodale stelsel raakte verouderd, men wilde stadsrecht; een eigen niet-feodaal recht.

*Voor de handel was de vrede belangrijk; een koopmansmentaliteit/burgermentaliteit en geen riddermentaliteit.


De duivel werd gezien als de grote verleider

Eén geloof

Memento mori (gedenk te sterven)> men vreesde voor de hel en hoopte op de hemel.

Bega geen zonden, houd je aan de zeven deugden. Toon berouw, biecht.

Moraal

Ridders moeten zich houden aan: de christelijke moraal, en ridderlijke gedragscode (hoofsheid). 

Hoofsheid bestond uit: trouw, etiquette, zelfbeheersing (geen moord en doodslag), moed en respect voor vrouwen, bescherming andere standen.

Er is sprake van een eercultuur die collectief was<> gewetenscultuur van nu waarin ieder individu uitmaakt wat goed en slecht is.





Middeleeuwse verhalen


Arthurroman


  • De Keltische verhalen spelen zich af rondom koning Arthur en zijn ridders: Lanceloet, Walewein, Perceval; 

  • de sfeer is fictief, wonderlijk en sprookjesachtig: draken, reuzen, dwergen en de heilige graal;

  • het rustige hoofse hof staat tegenover de avontuurlijk buitenwereld: het avontuur begint en eindigt aan het hof;

  • list en sluwheid zijn belangrijk, naast dapperheid en gevechtskracht;

  • de vrouw staat op een voetstuk en de ridder is haar dienstknecht;

  • de ridderlijke zoektocht (queeste) moet volbracht worden: de jonge onvolwassen ridder wordt een rolmodel.






Karelroman

  • Komt voort uit het Oudfranse chanson de geste ( verhalende liederen over al dan niet verzonnen heldendaden);

  • meestal is Karel de Grote een figuur op de achtergrond en gaat het verhaal over zijn vazallen;

  • er is sprake van epische concentratie: historische feiten over verschillende personen worden toegedicht aan een persoon;

  • het gaat vaak over oorlogen tussen christenen en moslims, en de (machts)verhouding vazal-leenheer(Karel);

  • het handelt vaak over een historische figuur (Roelantslied);

  • strijd en brute kracht worden verheerlijkt;

  • de vrouw speelt een ondergeschikte rol en wordt soms ruw behandeld;

  • de trouw (aan God en de leenheer) is zeer belangrijk. 






Symbolen


Beatrijs is een Marialegende. Dat is een exempel waarin Maria een belangrijke, bemiddelende rol speelt tussen de mens en God.

Adellijke non in een klooster. Door toedoen van de duivel vertrekt ze uit het klooster met de man op wie ze verliefd is. Maria neemt veertien jaar haar plaats in en Beatrijs kan ongezien weer terugkeren.

Heiligenlevens gaan over het leven van een gewoon mens die door de katholieke kerk tot heilige is verklaard.

Exempelen gaan over gewone mensen die door toedoen van de duivel een misstap begaan.