1.1 Planeet aarde

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-6

1.1 Planeet aarde

Periode 3

Systeem aarde = CE-stof

Drie uur per week

Praktische opdracht - 1X

SE 90 minuten over hele boekje 2X

Opstart

Wat weet je nog over de endogene krachten (krachten die van binnenuit de aarde beïnvloeden) 

Inleiding Systeem Aarde

Dynamisch systeem

Krachten van binnen en buiten de aarde 

Systeem aarde

Exogene krachten

Endogene krachten

Invloed van de mens

Dynamisch systeem 

Klimaat

Landschappen

H1: Ons eiland in de ruimte

• Hoe oud is de aarde en hoe is die opgebouwd?
• wat is de theorie over bewegende continenten?
• op welke manieren bewegen platen?
• Hoe ontstaat vulkanisme en aardbevingen? 

Openingsfoto

Wat zie je?

Waar komt dit voor?

Waarom komt dit hier voor?

Is dit gewenst?

Komt dit overal zo voor? 

Beschrijving van de openingsfoto

Þingvellir is a historic national park and one of the most visited sites in Iceland

In the grand scheme of Earth’s timeline, Iceland is a relatively young geological formation: the island of Iceland was formed from volcanic activity, triggered by tectonic plates pulling apart, allowing magma to flow upwards, forming the impressive landmass. In fact, tectonic plates can be thanked for many of the incredible sights Iceland has to offer. For one, this is one of the few places where one can witness tectonic activity up close, and even see a mid-ocean ridge on land. Normally you’d need to be a person of James Cameron caliber (including owning a submarine capable of incredibly deep dives like the acclaimed director) to have the privilege of seeing such normally submersed wonders of nature. 

Lesdoel(en)

Aan het einde van de les kan je:

(1) Je kent de planeten in ons zonnestelsel

(2) de opbouw van de aarde beschrijven;

Benodigde voorkennis 

Je weet wat aardplaten zijn;
Je weet de twee soorten aardplaten;
Je weet dat de aardplaten bewegen;
Je weet dat aardbevingen, vulkanen en gebergte ontstaat als gevolg van platentektoniek;

Instaptoets

Maken instaptoets p.9

ons zonnestelsel

Hoe is de aarde ontstaan?

Derde planeet vanaf de zon 

Zo luidt het ezelsbruggetje: Maak Van Acht Meter Japanse Stof Uw Nieuwe (Pyjama)

Planeet aarde

• Derde planeet in het zonnestelsel
  
• Zon verzorgt de warmte op aarde (atmosfeer)
  
• 4,6 miljard jaar oud
• Bestaat uit steen en ijzer
• Plek in het heelal?

wvnl.xyz

Hoe is de aarde opgebouwd?

Het grote plaatje

Opbouw?

1) op basis van samenstelling<div>2) op basis van viscositeit</div>

Opbouw van de aarde

Van binnen naar buiten:

Kern: binnenkern vast door hoge druk, buitenkern vloeibaar

mantel: binnenmantel vast, buitenmantel plastisch

korst: hard gesteente

Geologische tijdschaal

Onderverdeeld in era / perioden / tijdvak

Start 4600 miljoen jaar geleden

Oudste gesteente 4 miljard jaar oud

Dinosauriërs 245-65 miljoen jaar geleden

Moderne mens: pas 100.000 jaar geleden

Tijdschaal

Door relatieve en absolute ouderdomsbepaling schatten we dat de aarde ongeveer 4,6 miljard jaar oud is.
- Bij relatieve ouderdomsbepaling gebruiken we fossielen, kenmerkend voor elke periode. 

-Absolute ouderdom meten we door radioactief verval.

Geologische tijdschaal

Hoe meten ze het hoe oud iets is? 

Hoe weten ze dat dinosaurussen 65 miljoen jaar geleden zijn uitgestorven?

wvnl.xyz

Zelfstandig lezen 

en verwerken

Lezen paragraaf 1.1

Maken: opgaven 3, 4, 6 en 7

Ieder groepje presenteert straks één opdracht

Verdiepend artikel

https://www.uu.nl/nieuws/op-zoek-naar-goud-en-dan-een-nog-grotere-schat-vinden

Actualiteit

https://www.scientias.nl/tijd-om-de-aardrijkskundeboeken-te-herschrijven-de-aarde-bestaat-mogelijk-uit-vijf-lagen/

Woordenboek

Vul je persoonlijke woordenboek aan met de 

woorden die je nog niet kent:

geologische tijdschaal

lithosfeer

asthenosfeer

graniet

basalt

mantel

Atlaskaarten

Afsluitende foto

Wat zie je?

Waar komt het voor?

Waarom komt dit hier voor?

Is dit gewenst?

Komt dit overal zo voor? 

Beschrijving van de afsluitende foto

Lava from Hawaii's volcanoes tends to be comparatively runny due to its lower silica content. 

Mafic magmas like those in Hawaii tend to form when the heavier crust that forms the ocean floor melts. They contain between 47 to 63 percent silica, the mineral that makes up glass and quartz. As far as molten rocks go, mafic magmas are fairly runny, with viscosities ranging from molasses to peanut butter. They're also the hottest variety of magma, reaching temperatures between 1,800 degrees to 2,200 degrees Fahrenheit.

https://www.nationalgeographic.com/science/article/volcano-magma-lava-difference-science

Oude examenopdracht

      Opdrachten           Bronnen            Antwoorden

Samenvatting