8.3 stikstof kringloop

Stikstofkringloop
log in bij lessonup met deze coden en pak je binas tabel 93G er alvast bij 
1 / 39
volgende
Slide 1: Tekstslide
BiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 39 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Stikstofkringloop
log in bij lessonup met deze coden en pak je binas tabel 93G er alvast bij 

Slide 1 - Tekstslide

Leerdoelen
  • Wat is de stikstofkringloop en hoe lees je die af in de BINAS (93G)
  • Wat is groenbemesting?
  • Wat is eutrofiëring?
Begrippen
  • Stikstofkringloop
  • Kunstmest
  • Eutrofiering
  • Rotting
  • Ammonificatie
  • Nitrificatie
  • Chemosynthese
  • Chemo-autotroof
  • Uitspoeling 
  • Denitrificerende bacteriën
  • Anaerobe
  • Groenbemesting

Slide 2 - Tekstslide

Maar eerst...
 Oefenen met de koolstofkringloop

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Tekstslide

Eten van energierijk plantaardig voedsel

Dissimilatie door dieren

Afbreken van dode dieren door schimmels en bacteriën
Vorming van fossiele brandstoffen

Dissimilatie door schimmels en bacteriën

Fotosynthese

(Voortgezette) assimilatie door planten

Verbranding van fossiele brandstoffen

Afbreken van dode planten door schimmels en bacteriën
Sleep de nummers naar de juiste zin in de tabel:
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Slide 5 - Sleepvraag

Is de CO2 afgifte door de lichamen van alle mensen samen per jaar kleiner dan, ongeveer gelijk aan of groter dan het CO2 verbruik van alle producenten samen in de koolstofkringloop?

Slide 6 - Open vraag

Slide 7 - Tekstslide

Miljoenen jaren geleden werden koolstofatomen geassimileerd en daarna vastgelegd in fossiele brandstoffen. Een koolstofatoom uit een fossiele brandstof kan zich nu in een eiwitmolecuul in jouw lichaam bevinden.
Neem de afbeelding op de vorige pagina over en geef de kortste route aan - vanaf het compartiment van de organismen die koolstof assimileren, tot aan het compartiment dat jouw lichaam weergeeft waarlangs het koolstofatoom in jouw lichaam terecht kan zijn gekomen.

Slide 8 - Open vraag

Uit metingen blijkt dat het CO2 gehalte in de dampkring in de laatste 150 jaar met ongeveer 25% is toegenomen (van 0.028% tot 0.036%). De absolute toename van CO2 (ongeveer 500 miljard ton) is geringer dan de geschatte totale CO2 produktie bij verbranding van fossiele brandstoffen in die 150 jaar.

Blijkbaar is de hoeveelheid CO2 die per dag uit de dampkring verdwijnt, ook gestegen. Bekijk Binas 93F, door welke twee processen verdwijnt CO2 uit de dampkring?

Slide 9 - Open vraag

Leg uit waardoor de CO2 uitstoot bij verbranding van fossiele brandstoffen een oorzaak is van de stijging van het gemiddelde CO2 gehalte van de dampkring.

Slide 10 - Open vraag

Slide 11 - Video

Slide 12 - Tekstslide

Slide 13 - Tekstslide

Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Tekstslide

Stikstof (N2) Is een stof die niet reageert met andere stoffen. Een plant of dier heeft er dan ook niets aan. N2 blijft N2.
Alleen met geweld (bliksem, hitte in een motor) bindt N2 aan zuurstof. 
Of door sommige bacteriën bindt N2 aan waterstof. 
Ammoniak (NH3) en ammonium (NH4+) zijn eigenlijk twee toestanden van dezelfde stof. 
Als ammoniak oplost, pikt het een H+ van water zodat NH4+ ontstaat. Als ammonium de lucht in gaat, wordt het weer NH3. 
Nitriet bestaat maar heel kort in de natuur, omdat de reactie tot nitraat heel snel gaat. Dat is goed, want nitriet is giftig.
Deze NH3 zit binnenin een plant. Het wordt meteen gebruikt door de plant om er N-bevattende organische stoffen van te maken. Deze NH3 komt dus niet in de grond terecht. De andere NH3 wel.
Stikstofassimilatie is gewoon assmilatie met stikstof. Assimilatie = opbouw van grotere moleculen uit kleinere moleculen. Dus bv. opbouw van aminozuren uit nitraat (en glucose)
Besteed even een paar minuutjes aan het doornemen van de stikstofkringloop in je eigen BINAS 93F . 
De meeste onduidelijkheden vind je hiernaast toegelicht.

Hoe kan er 'N' verdwijnen uit de bodem?
anaeroob proces, verloopt allean als er geen zuurstof is
anaeroob proces, verloopt allean als er geen zuurstof is
aeroob proces, verloopt allean als er wel zuurstof is
aeroob proces, verloopt allean als er wel zuurstof is

Slide 16 - Tekstslide

Wat neemt de plant op van de stikstofkringloop?
A
Nitriet
B
Water
C
Glucose
D
Nitraat

Slide 17 - Quizvraag

Welke N-rijke stof zit er in koeienpoep?
A
ureum
B
nitraat
C
eiwit

Slide 18 - Quizvraag

Welke N-rijke stof zit er in urine van koeien?
A
ammoniak
B
nitriet
C
nitraat
D
ureum

Slide 19 - Quizvraag

Hoe kan 'N' verdwijnen uit eenvoudige stikstofkringloop?
A
planten nemen het op
B
vervluchtiging en denitrificatie
C
omzetting in nitriet en nitraat

Slide 20 - Quizvraag

Waarom groeien planten beter door bemesting met koeienmest?

Slide 21 - Open vraag

Stikstofkringloop (Binas tabel 93G)
Aeroob
Anaeroob
Niet te achterhalen met Binas
Denitrificatie
Ammonificatie
Deammonificatie
Bacteriële stikstoffixatie
Fotochemische stikstoffixatie
Stikstofassimilatie
Nitrificatie
Dissimilatie

Slide 22 - Sleepvraag

Slide 23 - Tekstslide

Wat is groenbemesting?
A
Kunstmest strooien op het land
B
Natuurlijke mest strooien op het land
C
Bemesten door middel van knolletjesbacterien
D
Bemesten met groene planten

Slide 24 - Quizvraag

Sommige planten hebben bij hun wortels knolletjes met stikstofbindende bacterie die N2 uit de lucht omzetten in ammonium NH4+
  • definitie monocultuur kennen
  • voor- en nadelen van monoculturen kunnen noemen

Slide 25 - Tekstslide

Groenbemesting
Bij groenbemesting wordt klaver op stikstofarme grond geteeld, waarna deze omgeploegd wordt. Vlinderbloemigen leeft in symbiose met stikstofbindende bacteriën, waardoor extra stikstof in de bodem komt. Door om te ploegen, blijft de stikstof beschikbaar voor nieuwe planten. 

Als planten geoogst worden, wordt de stikstof die als eiwitten aanwezig zijn in de plant onttrokken aan de bodem. De kringloop wordt onderbroken.

Slide 26 - Tekstslide

Hoe werkt groenbemesting?

Slide 27 - Tekstslide

Land bemesten via groenbemesting heeft een aantal stappen, zet in de juiste volgorde
1. boer spit de planten met knolletjesbacterie onder
2. knolletjesbacterie bindt N2 uit de lucht en maakt NH4+ (ammonificatie)
3. bacterie in bodem maakt nitraat
4. gewas kan goed groeien door opname van nitraat
A
1-2-3-4
B
3-4-1-2
C
2-1-3-4

Slide 28 - Quizvraag

veel mensen halen in de herfst bladeren uit hun tuin. Wat voor een effect heeft dit op de stikstofkringloop?

Slide 29 - Tekstslide

Welk effect heeft het weghalen van de bladeren voor de stikstofkringloop?

Slide 30 - Open vraag

Eutrofiëring

Slide 31 - Tekstslide

Eutrofiering
In de zomer sterven soms massaal veel vissen. Oorzaak?
  • Door te veel meststoffen groeien algen te snel en dekken de sloot af.
  • De andere waterplanten krijgen te weinig licht en sterven.
  • dode planten worden afgebroken door.....: de reducenten
  • En die gebruiken heel veel zuurstof en dan......
  • geen zuurstof voor de vissen dus vissterfte

Slide 32 - Tekstslide

Eutrofiëring

Slide 33 - Tekstslide

Gevolg eutrofiëring
Oorzaak eutrofiëring

Slide 34 - Sleepvraag

Huiswerk
  • maak de opdrachten bij bs 8.3 1 t/m 13
  • Kies je leerroute! 

Slide 35 - Tekstslide

Nog twee afsluitende vragen te gaan!

Slide 36 - Tekstslide

moeilijkste term van deze les?

Slide 37 - Woordweb

Welke vraag heb je nog voor de volgende les?

Slide 38 - Open vraag

Welke nieuwe termen heb je geleerd deze les?

Slide 39 - Open vraag