Hoofdstuk 4
Pedagogische
modellen
Hoofdstuk 4
Pedagogische
modellen
Inleiding
Bron: Sociaal.net
Bron: Nieuwsblad.be
Bron: Knack.be
1. Historische pedagogische visies
Tegenwoordig = vaak negatief beeld over opvoeding van kinderen vroeger
Onderwijs was enkel voor rijke kinderen kinderen in armoede gingen werken
Veel denkers en filosofen: wat is de juiste manier om kinderen op te voeden?
Niet allemaal kennen
Wie wel? = Confucius, Plato, Rousseau & Don Bosco
1. Historische
pedagogische visies
ZELFSTANDIGE OPDRACHT
Voor alle 4 dezelfde zaken markeren in tekst:
Visie op opvoeding? Wat staat centraal?
Rol van onderwijs/ouders?
Gelijkheid tussen arm & rijk + jongens & meisjes?
Oefeningen in cursus niet maken! Wel tabel op smartschool invullen (zie H3)
1. Historische pedagogische visies
Nabespreking
Welke ideeën uit de historische visies
zien jullie terugkomen in ons onderwijssysteem?
zijn volgens jullie tegenwoordig nog bruikbaar?
2. Klassieke pedagogische visies
Interessant, dus lezen mag!
NIET kennen
3.Kinderrechten-model
1948: UVRM door VN
Gaandeweg: kinderen verdienen ook eigen rechten kwetsbaar, bescherming nodig
Hoe? = kinderrechten
3.Kinderrechtenmodel
3.1. Korczak
Janusz Korczak (eind 19e – begin 20e eeuw)
Kernbegrip: respect voor kinderen in iedere levensfase
Kinderen = volwaardige mensen
Initiatief nemen
Verantwoordelijkheid dragen
Kind heeft ruimte nodig om zelf te ervaren, zelf problemen op te lossen
Leren van fouten
Hoe? = 3 rechten
3.Kinderrechtenmodel
3.1. Korczak
1. Kinderen hebben recht te zijn zoals ze zijn. Ieder kind is bijzonder
Niet proberen iets van kind te maken dat het niet is
Voorbeeld?
2. Kinderen hebben recht op dag van vandaag
Volwassenen: kinderen voorbereiden op later
Belangrijk dat kinderen zich NU goed voelen & plezier maken
Kindertijd = meer dan voorbereiding op volwassen leven
Adviezen?
3.Kinderrechtenmodel
3.1. Korczak
3. Kinderen hebben recht op hun eigen dood
“Uit angst dat de dood het kind uit ons leven wegrukt, ontnemen wij het kind het recht om te leven”
Betekenis (p. 140) =
Recht op voluit leven: ruimte nodig voor valpartijen, blauwe plekken kinderen moeten wereld ontdekken & gevaar leren inschatten
Recht op waardigheid
Weeshuizen: Republiek der Kinderen
3.Kinderrechtenmodel
3.1. Korczak
Voorstanders & Korczak?
Wat is jullie mening hierover?
3.Kinderrechtenmodel
3.2. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind
Korczak = vader kinderrechten
1989: IVRK
https://onderwijs.hetarchief.be/item/9g5gb2f82t
Dikwijls geschonden! Voorbeelden?
Welke kinderrechten kennen jullie? Hup hup naar het bord!
3.Kinderrechtenmodel
3.2. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind
Kinderrechten in 3 categorieën 3 P’s
Provisierechten
Toegang tot best mogelijke omstandigheden om op te groeien
Eten, gezondheidszorg, onderwijs
Protectierechten
Beschermen tegen vormen van geweld
Mishandeling, verwaarlozing, uitbuiting
Participatierechten
Inspraak, opkomen voor mening
Korczak: luisteren naar mening & ideeën van kinderen
Toepassingen en schendingen op
Microniveau = individueel, binnen het gezin of de naaste omgeving
Wordt het kind concreet beschermd, gehoord en ondersteund?
Mesoniveau = organisaties en voorzieningen
Hoe zorgen scholen, instellingen en diensten ervoor dat kinderrechten worden toegepast?
Macroniveau = structuren en beleid
Welke wetten, regels en maatregelen beschermen kinderrechten in de samenleving?
3.Kinderrechtenmodel
3.2. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind
Goede voorzieningen in lijn met IVRK onderwijs & gezondheidszorg
Controle op naleving & toepassing van IVRK in Vlaanderen kinderrechtencommissaris
3.Kinderrechten-
model
3.3. Vlaanderen
Overtredingen?
Schooluitval: https://www.facebook.com/watch/?v=2297726317467112
Raoul: https://www.facebook.com/watch/?v=1319977953361899
3.Kinderrechten-
model
3.3. Vlaanderen
Opdracht IVRK
Zie Smartschool
Descriptieve modellen = beschrijvend
Balansmodel Bakker
Gezinspedagogisch model Hellinckx, Grietens en Geeraert
Normatieve modellen = aansporen om op een bepaalde manier te handelen
Zelfdeterminatiemodel
Nieuwe autoriteit
4. Hedendaagse pedagogische modellen
Transactioneel model?
Overzicht beschermende & risicofactoren die opvoeding + of – beïnvloeden 3 niveaus:
Micro = kind, ouder & gezin
Meso: sociale gezins- & sociale buurtfactoren
Macro: sociaal-economische gezinsfactoren, culturele & maatschappelijke factoren
4. Hedendaagse
pedagogische
modellen
4.1. Balansmodel
Ieder niveau = beschermende & risicofactoren
Risicofactoren = meer kans op problematisch gedrag draaglast
Beschermende factoren = bevorderend voor ontwikkeling draagkracht
4. Hedendaagse pedagogische modellen
4.1. Balansmodel
2 gewichten in balansmodel
Draaglast > draagkracht = - voor kwaliteit opvoeding & ontwikkeling v/h kind
Balans uit evenwicht = opvoedingsproblemen:
Opvoedingsvragen: af en toe, kunnen opvoeders zelf oplossen
Opvoedingsspanning: opvoeders zijn onzeker, aanpak heeft niet verhoopte effect advies
Opvoedingscrisis: opvoeding loopt uit de hand: zware straffen, - voor ouder-kind-relatie
Opvoedingsnood: ernstige problemen, volledig uit evenwicht
4. Hedendaagse pedagogische modellen
4.1. Balansmodel
TAAK
Casus Maryam
Welke risicofactoren?
Welke beschermende factoren?
Per niveau, telkens minstens 2 noteren
4. Hedendaagse
pedagogische
modellen
4.1. Balansmodel
Tijd voor herhaling! Balanswat?
Iedereen gaat rechtstaan
Jullie krijgen steeds stellingen
Is het antwoord fout? Steek het rode kaartje in de lucht
Is het antwoord juist? Steek het groene kaartje in de lucht
Wanneer ik de stelling voorlees doet IEDEREEN zijn ogen dicht
Is jouw antwoord juist? Dan blijf je rechtstaan
Is jouw antwoord fout? Dan val je af en ga je zitten
Eerlijk duurt het langst
4. Hedendaagse pedagogische modellen
4.1. Balansmodel
Vraag 1
Vraag 2
Vraag 3
Vraag 4
Vraag 5
Vraag 6
Schiftingsvraag
4. HEDENDAAGSE MODELLEN
4.2 model van Hellinckx, Grietens en geeraert
4. HEDENDAAGSE MODELLEN
4.2 model van Hellinckx, Grietens en geeraert
Kerngedachte:
Kind wordt opgevoed vanuit het samenleven met de ouders
4 categorieën
Verzorgen
Werken/leren
Spelen/ontspanning
Sociale omgang/spreken
Opvoeding heeft 2 componenten
Klimaat (sfeer, relatie)
Situatiehantering (hoe pedagogisch correct handelen?)
4. HEDENDAAGSE MODELLEN
4.2 model van Hellinckx, Grietens en geeraert
Opvoeden =
Complementair: zowel ouders als kinderen hebben bijdrage aan opvoedingsproces
Kindfactor --> pedagogische vraag
Ouderfactor --> pedagogisch aanbod
Circulair: ouders en kinderen beïnvloeden elkaar
Optimaal als kind 'normaal' ontwikkelt, ouders rekening houden met eigenheid kind en ouders zelf zich goed voelen
Kind extern beïnvloedt, maar 'goede' opvoeding = schild
4. HEDENDAAGSE MODELLEN
4.2 model van Hellinckx, Grietens en geeraert
OPDRACHT 1
oefening 36 --> casus van Julia
Pedagogische vraag:
Temperament en persoonlijkheid: Julia is een braaf kind.
Sociale noden en behoefte aan structuur: Julia is een peuter en maakt de koppigheidsfase door. Dat zorgt voor woedeaanvallen en het aftasten van grenzen.
Behoefte aan affectie: Julia wil een knuffel van haar ouders als ze iets fout heeft gedaan, zodat ze weet dat het weer goed is.
Pedagogisch aanbod:
Persoonlijkheid: Daan is een rustig type, Thomas is prikkelbaarder en heeft het daardoor moeilijker om goed te reageren.
Opvoedingsgeschiedenis: Daan heeft een gelijkaardige opvoeding gehad als hij nu zelf bij Julia toepast. Thomas werd graag gezien, maar miste structuur.
Pedagogisch besef: de ouders zien in dat ingrijpen nodig is.
Sociale context: Daans moeder ondersteunt hen.
Inzicht: de ouders hebben begrip voor woedeaanvallen en grenzen aftasten in deze ontwikkelingsfase. Ze overleggen over hun aanpak. Ze vinden structuur belangrijk en maken de regels duidelijk.
4. HEDENDAAGSE MODELLEN
4.2 model van Hellinckx, Grietens en geeraert
OPDRACHT 2
Oefening 37: vergelijk Bakker en Hellinckx&co
Gelijkenissen:
beide gaan kind- en ouderfactoren uitwerken
Gezin speelt rol bij opvoeding
Verschillen:
Bakker focust op verschillende niveaus
Hellinckx gaat ervan uit dat opvoeden in eerste instantie enkel in het gezin en in interactie met de ouder gebeurt
ZELFSTANDIGE OPDRACHT
Jullie verwerken zelfstandig de leerstof over de theorie van Haim Omer van p. 155-159
Jullie maken ook de oefeningen op deze pagina’s
Dit is leerstof voor het examen!
1 lesuur de tijd
Iedereen noteert 3 inzichten in de padlet:
2 positieve inzichten die je op hebt gedaan
1 bedenking die je hebt bij de theorie
4. Hedendaagse pedagogische modellen
4.4. nieuwe autoriteit
Oefening 65: https://www.youtube.com/watch?v=iAFKSuzcpaI
Oefening 66: https://onderwijs.hetarchief.be/item/nk3614vf82
Oefening 65: situaties
4. Hedendaagse pedagogische modellen
4.4. nieuwe autoriteit