4.4 Hulpmiddelen en aanpassingen

Hulpmiddelen


en


aanpassingen

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hulpmiddelen


en


aanpassingen

Deze les gaat over herkennen, toepassen en adviseren binnen zorg en welzijn. Leg de koppeling met veilig en zelfstandig functioneren in een gebouw of woning.

Leerdoel

Ik kan advies geven over hulpmiddelen en aanpassingen in en om een gebouw, passend bij veiligheid en toegankelijkheid.

De andere genoemde leerdoelen vallen hierin mee: eerst herkennen wat er is, dan begrijpen voor wie en waarvoor het nodig is, en daarna passend advies geven.

Welke hulpmiddelen of aanpassingen ken jij al in een gebouw?

Gebruik de antwoorden om voorkennis te activeren. Vraag eventueel door: gaat het om veiligheid, toegankelijkheid of allebei?

Hulpmiddelen voor veiligheid

Hulpmiddelen voor veiligheid helpen om ongelukken en risico’s te voorkomen.


  • ze verkleinen de kans op vallen, botsen of verwonden

  • ze geven steun of bescherming

  • ze maken wonen en bewegen in een gebouw veiliger

Open met het verschil tussen veiligheid en toegankelijkheid: veiligheid gaat vooral over risico beperken; toegankelijkheid over ergens kunnen komen, begrijpen en gebruiken.

Steun en bescherming

  • handgrepen aan muur of toilet

  • toilet met steun aan de muur

  • leuningen langs de muur

  • traphekje of kinderhekje

  • tafelhoekjes tegen stoten

Benadruk dat deze hulpmiddelen vaak eenvoudig zijn, maar een groot verschil maken voor ouderen, jonge kinderen en mensen met minder balans of spierkracht.

Veiligheid voor kinderen

  • stopcontactbeschermers voorkomen elektrische gevaren

  • lade- of kastafsluiters houden gevaarlijke spullen uit bereik

  • traphekje beperkt valgevaar op de trap

  • rubberen tegels vangen een val zachter op

Maak duidelijk dat veiligheid per doelgroep verschilt. Wat voor een volwassene geen risico is, kan voor een kind juist gevaarlijk zijn.

Slimme technologie voor veiligheid

Slimme technologie helpt om sneller gevaar op te merken.


  • automatisch licht voorkomt struikelen in het donker

  • bewegingsmelders registreren activiteit

  • valsensoren kunnen een val signaleren

  • een deurslot met code kan extra veiligheid geven,

  • bijvoorbeeld bij dementie

Leg bij dementie zorgvuldig uit dat een codeslot bedoeld kan zijn om dwalen of onveilige situaties te beperken, altijd met aandacht voor autonomie en passende zorg.

Voor wie is veiligheid belangrijk?

  • ouderen met minder evenwicht of spierkracht

  • mensen met dementie of geheugenproblemen

  • mensen die slecht ter been zijn

  • jonge kinderen die gevaren nog niet herkennen

  • iedereen in een gebouw waar risico’s kunnen ontstaan

Laat zien dat hulpmiddelen niet alleen voor één groep zijn. Ook tijdelijke situaties tellen mee, zoals herstellen na een operatie of blessure.

Welk hulpmiddel hoort het meest bij veiligheid?

A

ringleiding

B

handgreep

C

hellingbaan

D

ribbeltegels

De handgreep geeft direct steun en helpt vallen voorkomen. De andere opties horen vooral bij toegankelijkheid.

Veiligheid herkennen

Hulpmiddelen voor veiligheid helpen om ongelukken te voorkomen. Een traphekje beperkt valgevaar, en een valsensor kan een val signaleren. Bij kinderen geven stopcontactbeschermers extra bescherming.

ongelukken
traphekje
valsensor
stopcontactbeschermers
ringleiding
hellingbaan
pictogrammen
lift

Alle ingevulde woorden komen uit het veiligheidsblok: voorkomen van risico, bescherming en signaleren van gevaar.

Voor wie is een deurslot met code soms passend?

Bespreek dat antwoorden kunnen verwijzen naar jonge kinderen, ouderen, mensen met dementie, mensen die slecht ter been zijn, en ook tijdelijke situaties zoals herstel na een operatie. Belangrijk is dat de leerling de doelgroep koppelt aan risico.

Hulpmiddelen voor toegankelijkheid

Toegankelijkheid betekent dat mensen een gebouw kunnen binnenkomen, gebruiken en begrijpen.


  • drempels worden kleiner

  • bewegen door het gebouw wordt makkelijker

  • informatie wordt duidelijker voor meer mensen

Verbind toegankelijkheid aan meedoen: een gebouw is pas echt bruikbaar als mensen er zelfstandig of met weinig hulp gebruik van kunnen maken.

Makkelijker bewegen

  • lift voor verdiepingen

  • traplift bij traplopen dat niet meer lukt

  • hellingbaan voor rolstoel of rollator

  • leuningen geven extra steun tijdens het lopen

Maak onderscheid tussen zelfstandig gebruik en gebruik met hulp. Een hellingbaan of lift vergroot zelfstandigheid vaak direct.

Oriëntatie en begrijpen

  • ribbeltegels helpen blinde en slechtziende mensen de route te volgen

  • duidelijke bordjes met pictogrammen maken ruimtes herkenbaar

  • overzichtelijke aanwijzingen helpen mensen sneller de weg te vinden

Noem dat pictogrammen ook steun geven aan mensen die moeite hebben met lezen, taal of prikkelverwerking.

Toegankelijkheid van geluid

Een ringleiding helpt mensen met een gehoorapparaat om geluid beter te horen.


  • minder storend omgevingsgeluid

  • spraak of omroep komt duidelijker over

Leg kort uit dat een ringleiding vooral nuttig is op plekken waar gesproken informatie belangrijk is, zoals balies, zalen of wachtruimtes.

Voor wie is toegankelijkheid nodig?

  • mensen in een rolstoel of met een rollator

  • mensen die slecht zien of blind zijn

  • mensen die slechthorend zijn

  • mensen die moeite hebben met traplopen

  • mensen die baat hebben bij duidelijke aanwijzingen

Benadruk dat goede toegankelijkheid vaak voor iedereen prettig is: ook bezoekers, medewerkers en mensen met tijdelijke beperkingen.

Waarvoor zijn ribbeltegels vooral bedoeld?

A

beter horen

B

zachter vallen

C

route volgen

D

trap vermijden

Ribbeltegels helpen blinde en slechtziende mensen bij oriëntatie en het volgen van een route.

Toegankelijkheid begrijpen

Toegankelijkheid betekent dat mensen een gebouw kunnen binnenkomen, gebruiken en begrijpen. Een hellingbaan helpt bij een rolstoel of rollator. Pictogrammen maken ruimtes herkenbaar en een ringleiding helpt mensen met een gehoorapparaat.

binnenkomen
hellingbaan
Pictogrammen
ringleiding
valsensor
traphekje
kastafsluiter
rubberen tegels

Laat leerlingen zien dat toegankelijkheid gaat over bewegen én informatie of geluid kunnen gebruiken.

Wat maakt een gebouw vooral toegankelijker?

1

steun geven

2

beschermen

3

bewegen

4

afsluiten

Deze slide heeft geen instructies

Advies geven: waar let je op?

Goed advies past bij de persoon én bij de situatie.


  • wat kan iemand zelf nog?

  • waar zit het risico of de belemmering?

  • in welke ruimte is het probleem?

  • gaat het om veiligheid, toegankelijkheid of beide?

Hier komt de zorg- en welzijnsblik sterk naar voren: niet het hulpmiddel staat centraal, maar de behoefte van de persoon in de omgeving.

Passend advies per situatie

Toegankelijkheid

  • valgevaar bij toilet → handgreep of steun

  • kind in huis → traphekje, stopcontactbeschermers, kastafsluiters

  • ’s nachts slecht zicht → automatisch licht

  • risico op dwalen → deurslot met code

Veiligheid

  • rolstoel of rollator → hellingbaan of lift

  • moeite met traplopen → traplift

  • slechtziend of blind → ribbeltegels en leuningen

  • slechthorend → ringleiding

Benadruk dat meerdere oplossingen tegelijk mogelijk zijn. Eén situatie vraagt soms om een combinatie van veiligheid en toegankelijkheid.

Waarom passend advies telt

Een goed gekozen hulpmiddel of aanpassing:


  • voorkomt onveilige situaties

  • vergroot zelfstandigheid

  • maakt een gebouw bruikbaar voor meer mensen

  • ondersteunt comfort, vertrouwen en meedoen

Rond inhoudelijk af: hulpmiddelen en aanpassingen zijn niet alleen praktisch, maar dragen ook bij aan kwaliteit van leven en deelname aan de samenleving.

Welke combinatie past het best bij beide doelen?

A

ringleiding en pictogrammen

B

traphekje en kastafsluiter

C

hellingbaan en handgreep

D

ribbeltegels en lift

Deze combinatie raakt beide doelen: een hellingbaan vergroot toegankelijkheid, een handgreep vergroot veiligheid.

Welk advies geef jij bij iemand met een rollator?

Bespreek dat een goed antwoord begint bij de persoon en situatie: wat kan iemand zelf nog, waar zit het risico of de belemmering, in welke ruimte, en gaat het om veiligheid, toegankelijkheid of beide. Voorbeelden: toilet → handgreep; rolstoel → hellingbaan of lift; slechtziend → ribbeltegels en leuningen; slechthorend → ringleiding.

Passend advies geven

Goed advies past bij de persoon én bij de situatie. Je kijkt naar het risico of de belemmering en naar de ruimte waarin het probleem zit. Soms gaat het om beide: veiligheid en toegankelijkheid.

persoon
risico
ruimte
beide
gebouw
kind
traplift
geluid

Dit sluit direct aan op de adviesstappen uit de laatste inhoudelijke slides.

Wat is één ding dat jij uit deze les onthoudt?

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel vond jij het lastigst om te kiezen?

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past voor jou het best bij deze les?

Gebruik de woordwolk als korte afsluiting. Vraag eventueel waarom woorden als veiligheid, steun, zelfstandigheid of toegankelijkheid vaak terugkomen.

Begrippen

hulpmiddel - middel dat iemand ondersteunt bij veiligheid, verzorging of dagelijks functioneren

aanpassing - verandering in een ruimte of gebouw waardoor deze beter bruikbaar of veiliger wordt

toegankelijkheid - de mate waarin mensen een gebouw kunnen binnenkomen, gebruiken en begrijpen

veiligheid - het beperken van risico’s en het voorkomen van ongelukken

handgreep - steunpunt aan muur of toilet om houvast te geven

hellingbaan - schuine opgang waarmee een rolstoel of rollator makkelijker naar binnen kan

ringleiding - systeem dat geluid duidelijker doorgeeft aan mensen met een gehoorapparaat

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

traplift - stoel of platform dat iemand langs de trap naar boven of beneden vervoert

ribbeltegels - tegels met reliëf die blinde en slechtziende mensen helpen bij oriëntatie

bewegingsmelder - sensor die beweging waarneemt en bijvoorbeeld licht kan inschakelen

valsensor - hulpmiddel dat een val kan registreren

pictogram - eenvoudig symbool dat informatie snel duidelijk maakt

dementie - aandoening waarbij geheugen en denken achteruitgaan

Deze slide heeft geen instructies