Paragraaf 2 Inleiding en slot

Paragraaf 2 Inleiding en slot Leg op tafel: leesboek, boek Nieuw Nederland, schrift en een pen.

10

minute

00

second

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo lwoo, bLeerjaar 1

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Paragraaf 2 Inleiding en slot Leg op tafel: leesboek, boek Nieuw Nederland, schrift en een pen.

10

minute

00

second

De gebruiker vroeg expliciet om deze mededelingen op de eerste slide. Houd de leestijd en de materialen zichtbaar bij binnenkomst of de start van de les.

Lesdoel

Ik kan de functie van de inleiding en het slot van een tekst herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat doen een inleiding en een slot?

Een tekst bestaat vaak uit drie delen:

  • inleiding

  • middenstuk

  • slot


De inleiding en het slot helpen de lezer om de tekst beter te begrijpen. Ze hebben allebei een eigen functie.

Open vanuit de bekende tekstopbouw: begin, midden en einde. Koppel meteen aan herkennen, niet aan zelf schrijven.

De functie van een inleiding

De inleiding staat aan het begin van een tekst.


Vaak zorgt de inleiding ervoor dat je:

  • weet waar de tekst over gaat

  • nieuwsgierig wordt

  • verder wilt lezen

Benadruk dat een inleiding niet alles al vertelt. Het doel is oriënteren en aandacht trekken.

Wat kan er in een inleiding staan?

Een inleiding kan bijvoorbeeld:

  • het onderwerp noemen

  • een vraag stellen

  • een opvallend feit geven

  • een voorbeeld noemen

  • kort aangeven wat je kunt verwachten

Noem dat niet elke inleiding alle onderdelen bevat. Het gaat om mogelijke functies en kenmerken.

Zo herken je een inleiding

Let op deze signalen:

  • het staat vooraan

  • het opent het onderwerp

  • het maakt je benieuwd

  • het bereidt je voor op de rest van de tekst

Laat leerlingen letten op plaats én functie. Sommige leerlingen kijken alleen naar de eerste alinea; benadruk dat het om wat dat tekstdeel doet gaat.

Wat is een belangrijke functie van een inleiding?

A

afronden

B

nieuwsgierig maken

C

samenvatten

D

terugkijken

De juiste keuze is 'nieuwsgierig maken'. De andere opties passen beter bij het slot.

Vul de juiste woorden in

Een inleiding staat vooraan in de tekst. Daarin wordt vaak het onderwerp genoemd. Soms stelt de schrijver een vraag, zodat je nieuwsgierig wordt en verder wilt lezen.

inleiding
onderwerp
nieuwsgierig
slot
conclusie
achteraan
samenvatting

Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug uit de slides over de inleiding.

De functie van een slot

Het slot staat aan het einde van een tekst.


Vaak zorgt het slot ervoor dat je:

  • de tekst afrondt

  • de hoofdgedachte nog eens ziet

  • met een laatste boodschap eindigt

Gebruik consequent het woord 'slot'. Leg uit dat het slot de tekst niet opnieuw helemaal vertelt, maar afrondt.

Wat kan er in een slot staan?

Een slot kan bijvoorbeeld:

  • een korte samenvatting geven

  • een conclusie geven

  • een mening of advies geven

  • eindigen met een uitsmijter of waarschuwing

Maak onderscheid tussen samenvatting en conclusie in eenvoudige taal: samenvatting = kort herhalen, conclusie = einduitkomst of oordeel.

Zo herken je een slot

Let op deze signalen:

  • het staat achteraan

  • het rondt de tekst af

  • het kijkt terug op wat je hebt gelezen

  • het geeft een laatste boodschap mee

Laat zien dat een slot vaak teruggrijpt op het onderwerp uit de inleiding, maar met een afrondende functie.

Welk kenmerk past het best bij een slot?

A

onderwerp openen

B

nieuwsgierig maken

C

tekst afronden

D

vraag stellen

Toetst het verschil tussen openen en afronden.

Vul de juiste woorden in

Het slot staat achteraan in een tekst. Het helpt om de tekst af te ronden en laat vaak de hoofdgedachte nog eens zien of geeft een laatste boodschap.

slot
ronden
hoofdgedachte
inleiding
openen
onderwerp
middenstuk

Benadruk dat plaats en functie hier samenkomen: achteraan én afrondend.

Inleiding en slot vergelijken

Inleiding

  • begint de tekst

  • maakt nieuwsgierig

  • laat zien waar de tekst over gaat


Slot

  • eindigt de tekst

  • rondt af

  • laat de lezer achter met een laatste gedachte

Deze vergelijkingsslide is de kern van het lesdoel: leerlingen moeten verschil in functie kunnen benoemen en herkennen.

Waar let je op in een tekst?

Als je de functie wilt herkennen, kijk je naar:

  • de plek in de tekst

  • wat dat deel doet

  • of het opent of afrondt

  • welke boodschap aan het begin of einde wordt gegeven

Kader dit als leesstrategie: niet alleen 'waar staat het?', maar vooral 'welke taak heeft dit stukje?'.

Aan de slag met de opdrachten

Maak uiteindelijk:

  • opdracht 1 t/m 5

  • bladzijde 128 t/m 131

  • in Nieuw Nederland


Gebruik je schrift voor aantekeningen of uitwerkingen als dat nodig is.

De gebruiker vroeg expliciet om deze opdrachten te noemen. Noem eventueel wanneer leerlingen zelfstandig starten.

Je leest een alinea die de tekst afsluit met een advies. Wat is dit?

A

inleiding

B

middenstuk

C

voorbeeld

D

slot

Toepassing van herkennen op functie: een advies aan het einde past bij het slot.

Waar let jij het eerst op om inleiding of slot te herkennen?

1

plek in tekst

2

eerste woorden

3

laatste boodschap

4

onderwerp

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je vandaag geleerd over inleiding en slot?

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen iets als: de functie van de inleiding en het slot herkennen, verschil tussen openen en afronden, plek in de tekst gebruiken.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Laat leerlingen benoemen wat hen hielp, bijvoorbeeld voorbeelden, vergelijking tussen inleiding en slot, of letten op plek en functie.

Wat vind je nog lastig aan dit onderwerp?

Gebruik dit als korte zelfinschatting. Mogelijke punten: verschil tussen inleiding en slot, conclusie herkennen, of functie benoemen.

Begrippen

inleiding - het begin van een tekst waarin het onderwerp wordt geopend

middenstuk - het deel waarin de tekst verder wordt uitgewerkt

slot - het einde van een tekst waarin de tekst wordt afgerond

functie - de taak of bedoeling van een deel van de tekst

onderwerp - waar de tekst over gaat

conclusie - de uitkomst of eindgedachte aan het einde van een tekst

Deze slide heeft geen instructies