V5_week_lezen_argumentatie_gecombineerd

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

V5 Nederlands • verkort rooster

Les 1 • Boekcheck

Steen-papier-schaar: waar sta je met je roman?

STEEN

Ik ben net begonnen / moet nog echt op gang komen.

PAPIER

Ik ben goed onderweg, ongeveer richting de helft.

SCHAAR

Ik ben al ver / bijna uit.

Kies tegelijk • daarna 2 korte boektips uit de klas

V5 Nederlands • verkort rooster

Lekker lezen

25 minuten stille leestijd

focus • boek open • lezen = werken

V5 Nederlands • verkort rooster

Laatste 5 minuten

Aidan Chambers-stijl: geen goed of fout antwoord

1

Wat viel je tijdens het lezen vandaag op — iets wat je mooi, vreemd, spannend of opvallend vond?

2

Is er iets in je boek waar je meer over wilt weten of waar je nog een vraag bij hebt?

Laat 2–3 leerlingen kort reageren; de rest noteert één zin.

V5 Nederlands • verkort rooster

Les 2 • Basis argumentatie

Doel: standpunt, argument en soort argument herkennen

1

Wat wordt beweerd?

standpunt

2

Waarmee wordt het onderbouwd?

argument

3

Wat voor argument is het?

feitelijk of waarderend

Ezelsbrug: standpunt + want/omdat + argument. Argument + dus/daarom + standpunt.

V5 Nederlands • verkort rooster

Vraagronde 1

Wat is standpunt, wat argument?

1. We kunnen beter een particulier beveiligingsbureau voor school inhuren. Er zijn inmiddels meer dan genoeg laptops verdwenen.

2. Bij de vorige Bondfilm spatte het bloed van het scherm af; ik denk niet dat ik meega naar de nieuwe.

3. Er komt geen poes! Ik ben daar al jaren allergisch voor, en dat weet je.

4. Ik heb alleen nog maar het slotstukje van de eerste aflevering gezien. Ik kan nu echt nog niet zeggen wat ik ervan vind.

5. Ik ga nooit meer naar Lowlands. Ik ben na de laatste keer meer dan een week ziek geweest.

Noteer per zin: S = standpunt, A = argument.

V5 Nederlands • verkort rooster

Antwoorden vraagronde 1

Standpunt en argument

1

S: we moeten beveiliging inhuren.

A: er zijn laptops verdwenen.

2

S: ik ga niet mee naar de nieuwe Bondfilm.

A: vorige film had veel geweld.

3

S: er komt geen poes.

A: ik ben allergisch.

4

Geen duidelijk standpunt over de serie.

Reden: te weinig gezien om te oordelen.

5

S: ik ga nooit meer naar Lowlands.

A: ik ben daarna ziek geweest.

V5 Nederlands • verkort rooster

Vraagronde 2

Feitelijk of waarderend argument?

1. De kans is erg klein dat je iets wint bij de Postcodeloterij. Je kunt er beter niet aan deelnemen.

2. Ik denk dat Mark Rutte de verkiezingen gaat winnen. Hij is immers veruit de beste in de debatten.

3. Omdat je met een scooter een grotere kans loopt op een ernstig ongeluk dan op een fiets, lijkt het mij verstandig om scooters te verbieden.

Geef ook kort aan waarom.

V5 Nederlands • verkort rooster

Antwoorden vraagronde 2

Feitelijk of waarderend

1

Feitelijk

De kans op winst is controleerbaar, ook als je nog moet nagaan of het klopt.

2

Waarderend

“De beste in de debatten” is een oordeel; je moet uitleggen waarom.

3

Feitelijk

Het argument gaat over risico/ongelukskans; dat kun je met cijfers controleren.

V5 Nederlands • verkort rooster

Tegenargument

Een uitspraak die een standpunt of argument minder aanvaardbaar maakt

Voorbeeld

S: Leerlingen moeten hun telefoon inleveren.

A: Dan kunnen ze zich beter concentreren.

Tegenargument

Maar leerlingen hebben hun telefoon soms nodig voor roosterwijzigingen of tweefactorauthenticatie.

Let op: tegenargument en weerlegging worden in de examenstof praktisch als synoniem gebruikt.

V5 Nederlands • verkort rooster

Werken

KwizL: basis inoefenen

1. Standpunt of argument

2. Feitelijk of waarderend

Klaar? Kies één fout antwoord uit je dashboard en verbeter je redenering in één zin.

Afsluiting: één zin op het bord analyseren.

V5 Nederlands • verkort rooster

Les 3 • Argumentatiestructuren

Hoe zijn standpunt en argumenten opgebouwd?

Structuur = de bouw van de redenering

Schema = de manier waarop een argument probeert te overtuigen

Vandaag vooral: structuur. Schema’s en drogredenen komen later uitgebreider terug.

V5 Nederlands • verkort rooster

Vier hoofdvormen

Teken ze simpel: zwart = standpunt, paars = argument

Enkelvoudig

Nevenschikkend onafhankelijk

Nevenschikkend afhankelijk

Onderschikkend

STANDPUNT

ARGUMENT

STANDPUNT

ARG 1

ARG 2

STANDPUNT

ARG 1 + ARG 2

STANDPUNT

ARGUMENT

SUBARG.

Onafhankelijk = losse argumenten. Afhankelijk = samen nodig. Onderschikkend = argument voor een argument.

V5 Nederlands • verkort rooster

Vraagronde 3

Welke argumentatiestructuur zie je?

1. Iedere leerling moet een roman meenemen, want zonder boek kun je niet lezen.

2. Telefoons moeten uit de klas: ze leiden af én ze zorgen voor sociale druk.

3. We moeten extra leestijd plannen. Leerlingen lezen dan meer pagina’s en daardoor komen ze verder in hun boek.

4. Deze film is geschikt voor de bovenbouw: hij gaat over morele keuzes en sluit aan bij literatuuronderwijs.

Keuze: enkelvoudig • nevenschikkend onafhankelijk • nevenschikkend afhankelijk • onderschikkend

V5 Nederlands • verkort rooster

Antwoorden vraagronde 3

Argumentatiestructuren

1

Enkelvoudig

één standpunt + één argument

2

Nevenschikkend onafhankelijk

afleiding en sociale druk zijn losse argumenten

3

Onderschikkend

meer leestijd → meer pagina’s → verder in boek

4

Nevenschikkend afhankelijk

morele keuzes + literatuuronderwijs bewijzen samen geschiktheid

V5 Nederlands • verkort rooster

Mini-toepassing

Maak zelf één korte redenering

Kies één onderwerp:

telefoonverbod • fatbikes • huiswerk • sociale media • literatuur lezen

Schrijf: 1 standpunt + 2 argumenten.

Maak duidelijk of je argumentatie nevenschikkend of onderschikkend is.

Bespreek één voorbeeld klassikaal.

V5 Nederlands • verkort rooster

Later deze periode

Van structuur naar schema’s en drogredenen

Argumentatieschema’s

• oorzaak-gevolg

• kenmerk/eigenschap

• voor- en nadelen

• voorbeelden

• vergelijking

• autoriteit

Drogredenen

• persoonlijke aanval

• vals dilemma

• overhaaste generalisatie

• verkeerde vergelijking

• ontduiken bewijslast

• bespelen van het publiek

Fragment gebruiken? Eerst: standpunt en argumenten. Daarna pas: welk schema of welke drogreden?