Aardrijkskunde
Thema 2: Endogene krachten
Aardrijkskunde
Thema 2: Endogene krachten
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van deze lesweek kan je...
Uitleggen wat Pangea was en hoe de aardplaten bewegen.
Op een kaart aanwijzen hoe de platen bewegen.
Uitleggen waarom de zeebodem bij een mid-oceanische rug het jongste is.
Uitleggen hoe trekkracht en duwkracht zorgen voor het verschuiven van aardplaten.
Leerdoelen Mavo:
3
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van deze lesweek kan je...
De theorie van platentektoniek uitleggen.
De drie plaatbewegingen herkennen, benoemen en landschapsvormen uitleggen.
De werking van slab pull en ridge push uitleggen.
Leerdoelen Havo/Vwo:
3
Deze slide heeft geen instructies
Startverhaal
3
Deze slide heeft geen instructies
In 1912 kwam de Duitse wetenschapper Alfred Wegener met de theorie dat alle continenten vroeger één supercontinent vormde genaamd Pangea.
Hij zei dat het continent was opgebroken en dat de stukken langzaam uit elkaar dreven.
Denk jij dat mensen in zijn tijd hem geloofden?
Pangea en bewegende continenten
3
NPO Kennis Pangea: https://npokennis.nl/video/200/hoe-zijn-onze-werelddelen-ontstaan
Universiteit van Vlaanderen:
https://www.youtube.com/watch?v=pv3VOUVoyKg
De stukken zijn langzaam uit elkaar bewogen, rond 1960 kwam hier het bewijs voor toen de zeebodem onderzocht werd. Ze ontdekten toen platentektoniek.
Pangea en bewegende continenten
3
Deze slide heeft geen instructies
Bij dieptemetingen in de oceaan ontdekten wetenschappers onderwatergebergten van duizenden kilometers lang met een diepe kloof in het midden > de mid-oceanische rug.
Hierdoor ontdekten wetenschappers dat continenten onderdeel zijn van grote platen.
Hoe de zeebodem groeit
3
Deze slide heeft geen instructies
Maken:
Mavo: De opdrachten van het startverhaal, 2.1 en 2.2
Havo/Vwo: De opdrachten van het startverhaal en 2.1
Niet af = huiswerk!
Klaar?
Maak een samenvatting/begrippenlijst.
Lees alvast het volgende hoofdstuk
Nu?
3
Deze slide heeft geen instructies
Nabespreking:
Mavo: De opdrachten van het startverhaal, 2.1 en 2.2
Havo/Vwo: De opdrachten van het startverhaal en 2.1
Nabespreken
3
Deze slide heeft geen instructies
De scheuren tussen de platen heten breuken.
Platen kunnen op drie manieren bewegen:
Divergentie = Uit elkaar bewegen
Convergentie = Naar elkaar toe bewegen.
Transform = langs elkaar.
De drie bewegingsrichtingen
3
Video uitleg extra?
https://www.youtube.com/watch?v=9Ir5-ynTfY4
https://www.youtube.com/watch?v=hTKvBr1mq24
Divergentie = Uit elkaar
Tussen de platen komt magma omhoog dat als lava uitstroomt en stolt, zo ontstaat een mid-oceanische rug.
De jongste korst ligt dicht bij de rug, de oudste korst verder weg.
De drie bewegingsrichtingen
3
Deze slide heeft geen instructies
Convergentie = Naar elkaar toe
Platen botsen tegen elkaar en dan kunnen er drie dingen gebeuren.
Subductie = De zware oceanische plaat duikt onder de continentale plaat. Op de plaats waar de plaat naar beneden gaat ontstaat een trog.
Twee oceanische platen = De oudste plaat is het meest afgekoeld en het zwaarste en duikt onder de jongere plaat.
Twee continentale platen = Wanneer al het oceaanwater verdwenen is, botsen de continenten langzaam tegen elkaar. op.
De drie bewegingsrichtingen
3
Deze slide heeft geen instructies
Transform = Langs elkaar.
Platen schuiven horizontaal langs elkaar.
Er kunnen aardbevingen ontstaan.
De drie bewegingsrichtingen
3
Deze slide heeft geen instructies
Vroeger dachten wetenschappers dat alleen convectiestromen de platen bewogen, nu weten we dat er twee krachten spelen.
Wat trekt en duwt de platen?
3
Video uitleg extra? https://www.youtube.com/watch?v=4c6Q_7qSjyk
Slab pull (trekkracht) = Oude, afgekoelde oceanische lithosfeer wordt zo zwaar dat deze wegzakt in de asthenosfeer (subductie). Doordat deze zware plaat naar beneden zakt door de zwaartekracht, trekt hij de rest van de plaat achter zich aan mee. Dit is de belangrijkste motor achter plaatbewegingen.
Wat trekt en duwt de platen?
3
Deze slide heeft geen instructies
Ridge push (duwkracht) = Bij een mid-oceanische rug vormt het stollende magma een gebergte tot wel 2,5 km hoog. Door de zwaartekracht glijdt de plaat vanaf deze hoogte van de rug af. Als het gesteente afkoelt neemt het gewicht toe, waardoor de zwaartekracht het gesteente harder naar beneden trekt.
Wat trekt en duwt de platen?
3
Deze slide heeft geen instructies
Maken:
Mavo: De opdrachten van 2.3 en 2.4
Havo/Vwo: De opdrachten van 2.3
Alles van hoofdstuk 2 moet af zijn aan het einde van deze week!
Niet af = huiswerk!
Klaar?
Maak een samenvatting/begrippenlijst.
Lees alvast het volgende hoofdstuk
Nu?
3
Deze slide heeft geen instructies