Duits: werkwoorden vervoegen

• newEditor
• Duits
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Werkwoorden in het Duits

eine kürzere Stunde,

Sofort aktiv

Hausaufgabe: Aufgabe 5, Seite 14

Wörter Lektion 1 (D-NL und NL-D)

Lesdoel

Ik kan zwakke werkwoorden in de tegenwoordige tijd en de voltooide tijd vervoegen, en ook haben, sein en werden in de tegenwoordige tijd correct gebruiken.

Zwakke werkwoorden: tegenwoordige tijd

Bij zwakke werkwoorden blijft de stam meestal gelijk.

Voorbeelden van uitgangen in de tegenwoordige tijd:

• ich mache

• du machst

• er/sie/es macht

• wir machen

• ihr macht

• sie/Sie machen

Benadruk dat het hier gaat om regelmatige, zwakke werkwoorden. Laat leerlingen letten op de vaste persoonsuitgangen.

Opgaven: tegenwoordige tijd

Kies de juiste vorm.

1. Ich _ in Berlin.

A. wohnt B. wohne C. wohnen

1. Du _ Fußball.

A. spielst B. spiele C. spielt

1. Wir _ Deutsch.

A. lernt B. lernen C. lernst

Opgaven: tegenwoordige tijd

Vul de juiste vorm in.

1. Er ___ (machen) seine Hausaufgaben.

1. Ihr ___ (arbeiten) heute lange.

1. Sie ___ (tanzen) sehr gut.

1. Ich ___ (lernen) für den Test.

Laat leerlingen eerst het onderwerp bepalen en daarna pas de uitgang kiezen.

Let op de stam

Zo pak je een zwak werkwoord aan:

• zoek het hele werkwoord: machen

• haal -en weg: mach-

• voeg de juiste uitgang toe

Voorbeeld:

lernen → lern- → du lernst, wir lernen

Opgaven: maak de vorm

Schrijf de juiste vorm van het werkwoord.

1. ich / wohnen → ____

2. du / machen → ____

3. er / lernen → ____

4. wir / spielen → ____

5. ihr / arbeiten → ____

6. sie / tanzen → ____

Welke vorm is goed bij: du / arbeiten?

A

arbeitet

B

arbeitest

C

arbeiten

D

arbeite

Toets of leerlingen de stam en de uitgang -st herkennen bij du.

Wat is de stam van lernen?

Voltooide tijd met zwakke werkwoorden

De voltooide tijd maak je meestal met:

haben + ge...t

Voorbeelden:

• ich habe gelernt

• du hast gespielt

• wir haben gemacht

Bij zwakke werkwoorden eindigt het voltooid deelwoord vaak op -t.

Houd het eenvoudig: focus op de standaardvorm met haben en een voltooid deelwoord op -t.

Van infinitief naar voltooid deelwoord

Vaak geldt dit patroon:

werkwoordstam + ge + t

Voorbeelden:

• machen → gemacht

• lernen → gelernt

• spielen → gespielt

• arbeiten → gearbeitet

Noem alleen deze regelmatige voorbeelden; vermijd uitzonderingen, omdat die buiten het lesdoel vallen.

Opgaven: voltooide tijd

Kies de juiste vorm.

1. Ich _ Deutsch gelernt.

A. habe B. hast C. hat

1. Wir haben Fußball _.

A. spielt B. gespielt C. gespieltet

1. Er hat seine Hausaufgaben _.

A. gemacht B. machen C. gemachen

Opgaven: voltooide tijd

Vul de juiste vorm in.

1. Ich ___ (lernen).

2. Du hast ___ (spielen).

3. Wir haben ___ (machen).

4. Sie ___ (arbeiten).

Maak telkens een volledige vorm in de voltooide tijd.

Bij 1 en 4 moeten leerlingen zelf zowel het hulpwerkwoord als het voltooid deelwoord vormen.

Volledige zinnen maken

Zet de woorden in de juiste vorm.

1. ich / heute / lernen

2. wir / gestern / arbeiten

3. er / Fußball / spielen

4. sie / die Aufgabe / machen

Schrijf hele zinnen in de voltooide tijd.

Laat leerlingen ook letten op de plaats van het hulpwerkwoord en het voltooid deelwoord in de zin.

Welke zin staat in de voltooide tijd?

A

Ich lerne Deutsch.

B

Ich habe gelernt.

C

Ich gelernt Deutsch.

D

Ich bin gelernt.

Distractors sluiten aan bij veelgemaakte fouten: verkeerde woordvolgorde en verkeerd hulpwerkwoord.

Wat is het voltooid deelwoord van spielen?

haben in de tegenwoordige tijd

De vormen van haben zijn:

• ich habe

• du hast

• er/sie/es hat

• wir haben

• ihr habt

• sie/Sie haben

Wijs erop dat haben onregelmatig is en dus niet dezelfde uitgangen volgt als een zwak werkwoord.

sein in de tegenwoordige tijd

De vormen van sein zijn:

• ich bin

• du bist

• er/sie/es ist

• wir sind

• ihr seid

• sie/Sie sind

werden in de tegenwoordige tijd

De vormen van werden zijn:

• ich werde

• du wirst

• er/sie/es wird

• wir werden

• ihr werdet

• sie/Sie werden

Houd de focus op het vervoegen zelf; ga nog niet uitgebreid in op alle functies van werden.

Opgaven: haben, sein, werden

Kies de juiste vorm.

1. Du _ müde.

A. bist B. sind C. ist

1. Wir _ ein Auto.

A. habt B. haben C. hat

1. Er _ morgen 16 Jahre alt.

A. wirst B. wird C. werden

Opgaven: vul in

Vul haben, sein of werden goed in.

1. Ich ___ heute krank.

2. Ihr ___ viel Zeit.

3. Sie ___ morgen in Köln.

4. Du ___ sehr groß.

5. Wir ___ bereit.

Leerlingen kiezen hier niet alleen de vorm, maar ook het juiste werkwoord.

Zinnen afmaken

Maak de zinnen correct af.

1. Ich _ einen Bruder.

2. Du _ heute zu Hause.

3. Wir _ morgen nach Berlin fahren.

4. Er _ sehr nett.

5. Ihr _ viel zu tun.

Bij zin 3 kan de docent kort aangeven dat werden ook gebruikt wordt om iets in de toekomst uit te drukken.

Welke vorm past bij: ihr ___ viel Zeit.

A

habt

B

haben

C

seid

D

werdet

Leerlingen moeten zowel het juiste werkwoord kiezen als de juiste persoonsvorm.

Wat is de juiste vorm van sein bij ich?

Wat heb je vandaag geleerd?

Laat leerlingen kort benoemen wat ze echt beheersen, bijvoorbeeld tegenwoordige tijd, ge...t-vormen of haben/sein/werden.

Wat vond je het lastigst?

Verwachte antwoorden: bijvoorbeeld voltooide tijd, persoonsvormen van sein, of het kiezen tussen haben en werden.

Begrippenlijst

zwak werkwoord - regelmatig werkwoord met vaste uitgangen

tegenwoordige tijd - vorm van het werkwoord voor nu of algemeen

voltooide tijd - tijd waarmee je zegt dat iets al gebeurd is

hulpwerkwoord - werkwoord dat helpt om een andere tijd te maken

voltooid deelwoord - vorm zoals gelernt of gemacht

stam - basis van het werkwoord zonder -en

vervoegen - het werkwoord aanpassen aan de persoon

Begrippenlijst

infinitief - hele werkwoordsvorm, zoals lernen

haben - onregelmatig werkwoord: hebben

sein - onregelmatig werkwoord: zijn

werden - onregelmatig werkwoord: worden

persoonsvorm - de vorm van het werkwoord die bij het onderwerp past