Hoofdstuk 7. Ecologie en milieu
7.2. Populaties
Kernbegrippen:
Concurrentie
Coöperatie
Symbiose
Biologisch evenwicht
Exoot
Draagkracht
Hoofdstuk 7. Ecologie en milieu
7.2. Populaties
Kernbegrippen:
Concurrentie
Coöperatie
Symbiose
Biologisch evenwicht
Exoot
Draagkracht
Lesprogramma:
5 minuten
Start
Lesdoelen
20 minuten
Startpunt
Nieuwe uitleg 7.2
50 minuten
Start PO Blijdorp
5 minuten
Afsluiting lesdoelen
Wat heb je deze les nodig?
Stencilmapje
Boek 4B
Schrift
Binas/samengevat
Pen en potlood
Aan het einde van de les:
Je kunt binnen een ecosysteem vormen van concurrentie en coöperatie onderscheiden.
Je kunt de dynamiek en het evenwicht binnen een ecosysteem beschrijven.
Het begrip symbiose kunnen uitleggen met daarbij de drie vormen: commensalisme, mutualisme en parasitisme en deze kunnen herkennen in een context
Wat is deze factor en betreft het hier een abiotische- of een biotische factor?
Zoutconcentratie, abiotisch
Zoutconcentratie, biotisch
Zuurgraad, abiotisch
Zuurgraad, biotisch
Tolerantiegebieden voor pH
Waarom verkleint een toename van de hoeveelheid voedingsstoffen in het algemeen de overlevingskans van Zeegras
Geef een andere verklaring voor het overlijden van vissen in dit water.
Vraag 6
Ecosysteem
Habitat
Populatie
Trofisch niveau
Licht toe met een voorbeeld hoe een abiotische factor een laag broedsucces van zeearenden kan veroorzaken.
Startpunt 7.2 Concurrentie vs coöperatie
Noem drie vormen van concurrentie onder dieren
Waarom is de concurrentie tussen één soort sterker dan de concurrentie tussen twee verschillende soorten?
Wat is een habitat?
Hoe noem je coöperatie tussen twee verschillende soorten?
Noem drie vormen van concurrentie.
Waarom is de concurrentie tussen één soort sterker dan de concurrentie tussen twee verschillende soorten?
Wat is een habitat?
Hoe noem je coöperatie tussen twee verschillende soorten?
Symbiose
Drie vormen:
Mutualisme
Commensalisme
Parasitisme
Predator- prooi interactie
De wolf
Habitat en niche
Draagkracht van een ecosysteem
Afsluiting 7.2.
We bekijken samen een video uit het programma ‘Vroege Vogels.’ De video gaat over een mierensoort wat in Wageningen voorkomt. In deze video komen we een aantal begrippen voor die centraal staan in deze basisstof.
-We lezen samen de vragen door. Daarna bekijken we de video. Na afloop ga je de vragen samen beantwoorden.
1. Het mediterraan draaigatje (Tapinoma nigerrimum) is een exoot. Dat zou je ook al kunnen zien aan zijn naam. Wat bedoelen ecologen met het begrip ‘exoot.’
De mierennesten vindt je vooral onder de stoeptegels die in de zomer lekker opwarmen. Dit geeft een voordeel voor de mier omdat de mier koudbloedig is.
2. Wat betekent het als een dier, zoals een insect, koudbloedig is?
In de video zie je dat in de buurt van het mierennest veel bladluizen leven op de planten. De mieren zoeken deze mieren op.
3. Welke symbiotische relatie is er tussen de mier en de bladluis? Leg je antwoord uit.
Start Blijdorp onderzoek
Op woensdag 9 juli 2025 gaan we met de leerlingen van 4 HAVO en 5VWO die biologie in hun profiel hebben naar Diergaarde Blijdorp.
4 HAVO bezoekt de Diergaarde in de ochtend: tijden volgen nog.
Let op inhaaltoetsen/herkansingen, geef dit tijdig bij WRK aan.
De ethologieopdracht wordt in tweetallen uitgevoerd.
Jullie adopteren, na een studie van de dieren die in Diergaarde Blijdorp zitten, een dier uit Diergaarde Blijdorp. Om een idee te krijgen welke dieren er zijn kan je internet raadplegen. Als je er via internet niet uitkomt, dan kan je nog altijd de dierentuin bellen.
Blijdorp opdracht:
Hoe pak je het aan?
Wat?
Dier adopteren,
Start literatuuronderzoek
Tijd?
30 min
Met wie?
Met je tweetal
Klaar?
Verder met een ethogram
Aan het einde van de les:
Je kunt binnen een ecosysteem vormen van concurrentie en coöperatie onderscheiden.
Je kunt de dynamiek en het evenwicht binnen een ecosysteem beschrijven.
Het begrip symbiose kunnen uitleggen met daarbij de drie vormen: commensalisme, mutualisme en parasitisme en deze kunnen herkennen in een context
Afsluiting: kernbegrippen 7.2.
Concurrentie
Coöperatie
Symbiose
Biologisch evenwicht
Exoot
Draagkracht
Huiswerk
Bestuderen 7.2.
Maken van 7.2: 9, 10, 11, 12, 13, 14