Getallen in het dagelijks leven
Getallen in het dagelijks leven
Onderdelen in deze les
Getallen in het dagelijks leven
Open met herkenbare voorbeelden: prijzen, tijden, lengtes en aantallen. Zo zien leerlingen dat getallen niet alleen in sommen voorkomen, maar overal om hen heen.
Dit ga je leren
Ik kan getallen herkennen, lezen, schrijven, vergelijken en ordenen, en eenvoudige bewerkingen met hele getallen en kommagetallen uitvoeren.
Deze slide heeft geen instructies
Welke getallen zie jij elke dag om je heen?
Gebruik de reacties als start: denk aan geld, tijd, lengte, aantallen, scores en prijzen.
Plaatswaarde
In 482 heeft elk cijfer een eigen waarde
4 = 4 honderdtallen = 400
8 = 8 tientallen = 80
2 = 2 eenheden = 2
Benadruk dat een cijfer en de waarde van dat cijfer niet hetzelfde zijn. De 8 in 482 betekent niet alleen 'acht', maar 'tachtig'.
Het getallenstelsel
Wij rekenen met het tientallig stelsel
10 eenheden = 1 tiental
10 tientallen = 1 honderdtal
10 honderdtallen = 1 duizendtal
Daarom kun je grote getallen overzichtelijk schrijven
Koppel dit aan geld of aantallen: 10 munten van 1 euro kun je zien als 1 briefje van 10 euro.
Getallen lezen en schrijven
307 lees je als: driehonderdzeven
1.245 lees je als: duizend tweehonderdvijfenveertig
Let op de plaats van elk cijfer
Een nul kan belangrijk zijn, zoals in 405
Laat zien dat 405 iets anders is dan 45. De nul houdt de plaats van de tientallen open.
Van cijfers naar getallen
Een cijfer is 0 tot en met 9
Met cijfers maak je getallen
Voorbeeld: met 3, 5 en 8 kun je 358 maken
De volgorde van cijfers verandert de waarde
Dit helpt bij het onderscheid tussen losse symbolen en het volledige getal. Gebruik eventueel 358 en 835 als contrast.
Hele getallen
Hele getallen hebben geen komma
Voorbeelden: 4, 27, 153
Je gebruikt ze vaak bij aantallen
Bijvoorbeeld: 12 leerlingen of 30 stoelen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de waarde van de 8 in 482?
80
8
800
2
Toetst plaatswaarde. Veelgemaakte fout: leerlingen noemen het cijfer zelf in plaats van de waarde.
Maak de tekst compleet
In 405 is de 4 goed voor en de 5 voor . In ons tientallig stelsel maken 10 eenheden samen 1 .
Correcte invulling: 400, 5, tientallig stelsel, tiental. Sluit aan op plaatswaarde en het getallenstelsel.
Kommagetallen
Kommagetallen hebben een komma
Voorbeelden: 2,5 en 7,3
Je ziet ze vaak bij geld en meten
Bijvoorbeeld: €2,50 of 1,7 meter
Noem dat in Nederland een komma wordt gebruikt in plaats van een punt bij decimale getallen.
Breuken
Een breuk is een deel van een geheel
Voorbeelden: 1/2, 3/4, 1/10
Bij 1/2 is iets in 2 gelijke delen verdeeld
Je gebruikt breuken vaak bij verdelen
Houd het eenvoudig en concreet, bijvoorbeeld een pizza of chocoladereep in gelijke stukken.
Het verschil
Hele getallen: 8
Kommagetallen: 8,4
Breuken: 8 1/2 of 1/2
Deze schrijfwijzen lijken niet op elkaar
Toch geven ze allemaal een hoeveelheid aan
Gebruik eventueel 0,5 en 1/2 als voorbeeld van twee manieren om een deel aan te geven, zonder hier al diep in omrekenen te gaan.
Welk getal is een kommagetal?
3/4
27
5,2
153
Leerlingen onderscheiden hier hele getallen, kommagetallen en breuken.
Vul de juiste woorden in
Een getal heeft geen komma, zoals 12 leerlingen. Een heeft een komma, zoals €2,50. Een is een deel van een geheel, zoals 1/2.
Correcte invulling: heel, kommagetal, breuk. De woorden komen direct uit de uitlegslides.
Getallen op een lijn
Op een getallenlijn staan kleine getallen links
Grote getallen staan rechts
Zo zie je snel welk getal groter is
Voorbeeld: 3 < 7
Leg de vaste richting goed uit: verder naar rechts betekent groter.
Afronden op hele getallen
Kijk naar het eerste cijfer na de komma
Is dat 0, 1, 2, 3 of 4? Dan rond je af naar beneden
Is dat 5, 6, 7, 8 of 9? Dan rond je af naar boven
6,2 → 6
6,8 → 7
Noem dat afronden handig is als een schatting genoeg is, bijvoorbeeld bij tijd of afstand.
Afronden op tienden
Een tiende is 1 cijfer na de komma
Kijk naar het tweede cijfer na de komma
3,24 → 3,2
3,27 → 3,3
Zo maak je een getal eenvoudiger
Herhaal de plek van tienden en honderdsten. Bij veel leerlingen zit de fout in niet weten naar welk cijfer ze moeten kijken.
Vergelijken met tekens
> betekent: groter dan
< betekent: kleiner dan
= betekent: gelijk aan
Voorbeelden: 9 > 4, 2,3 < 2,8, 5 = 5
Laat leerlingen vooral het verschil zien tussen het symbool en de uitspraak. Het gaat hier om relatie tussen twee getallen.
Ordenen van klein naar groot
Vergelijk eerst de hele getallen
Zijn die gelijk? Kijk dan naar de cijfers na de komma
Voorbeeld: 1,2 - 1,7 - 2,1 - 2,5
Dit staat van klein naar groot
Gebruik eventueel een extra voorbeeld zoals 3,04 en 3,4 om te bespreken dat nullen na de komma ook betekenis hebben.
Hoe rond je 3,27 af op tienden?
3,7
3,2
3,27
3,3
Leerlingen moeten kijken naar het tweede cijfer na de komma.
Maak de vergelijking af
Op een staan kleine getallen links en grote getallen rechts. Daarom geldt: 2,3 2,8. Zet je getallen van klein naar groot, dan ben je aan het .
Correcte invulling: getallenlijn, kleiner dan, ordenen.
Optellen en aftrekken
Optellen is samenvoegen
Aftrekken is eraf halen
Voorbeelden: 12 + 5 = 17
20 - 8 = 12
Dit gebruik je bij geld en aantallen
Deze slide heeft geen instructies
Vermenigvuldigen en delen
Vermenigvuldigen is herhaald optellen
Delen is eerlijk verdelen of opdelen
Voorbeelden: 4 × 3 = 12
12 : 3 = 4
Gebruik een praktisch voorbeeld zoals 4 zakjes met 3 snoepjes of 12 koekjes verdelen over 3 personen.
Rekenen met geld
Geldbedragen hebben vaak kommagetallen
Voorbeeld: €1,50 + €2,25 = €3,75
Je rekent euro's en centen samen
De komma moet netjes onder elkaar staan
Wijs op de schrijfwijze met twee cijfers achter de komma bij geldbedragen.
Rekenen met meten
Bij meten gebruik je vaak kommagetallen
Voorbeeld: 1,2 m + 0,5 m = 1,7 m
Ook tijd en afstand vragen om rekenen
Zo maak je praktische berekeningen
Laat zien dat de eenheid altijd belangrijk blijft: meter, minuut, euro of stuk.
Getallen om je heen
Geld: prijzen in de winkel
Lengtes: hoogte of afstand
Tijden: klok en reistijd
Aantallen: personen, spullen, punten
Sluit de inhoudelijke lijn van de les hier af: dezelfde rekenvaardigheden helpen in veel verschillende situaties.
Welke som is goed?
€1,50 + €2,25 = €3,75
€1,50 + €2,25 = €3,65
1,2 m + 0,5 m = 1,6 m
12 : 3 = 3
Alle opties sluiten aan op de laatste rekenslides. Slechts één uitkomst klopt.
Noem 1 situatie met getallen uit het dagelijks leven.
Bespreek antwoorden zoals: prijzen in de winkel, kloktijden, lengtes, afstanden, aantallen, punten of geldbedragen.
Wat heb jij vandaag geleerd over getallen?
Laat leerlingen kort terugblikken op wat ze echt hebben geleerd, bijvoorbeeld kommagetallen vergelijken, afronden of rekenen met geld.
Wat hielp jou het meest bij het begrijpen?
Mogelijke antwoorden: getallenlijn, voorbeelden met geld, plaatswaarde, samen oefenen, of afronden stap voor stap.
Welk deel vond jij nog lastig?
Gebruik dit om te zien waar extra uitleg nodig is, bijvoorbeeld bij afronden op tienden, breuken of kommagetallen vergelijken.
Begrippen
plaatswaarde - de waarde van een cijfer door zijn plek in een getal
tientallig stelsel - een getallenstelsel waarin 10 eenheden samen 1 tiental vormen
heel getal - een getal zonder komma
kommagetal - een getal met een komma
breuk - een deel van een geheel
afronden - een getal eenvoudiger maken tot een dichtbij liggende waarde
getallenlijn - een lijn waarop getallen in volgorde staan
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
groter dan - een vergelijking waarbij het ene getal meer waard is dan het andere
kleiner dan - een vergelijking waarbij het ene getal minder waard is dan het andere
ordenen - getallen in de juiste volgorde zetten
optellen - getallen bij elkaar doen
aftrekken - een deel van een getal afhalen
vermenigvuldigen - hetzelfde getal meerdere keren optellen
delen - een hoeveelheid opdelen in gelijke delen
Deze slide heeft geen instructies
