BF3 H1 Geslachtsorganen 25.pptx

• newEditor
• Dierverzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Hoofdstuk 1
De geslachtsorganen

Bouw en Functie 3

1

• Kun je de anatomische onderdelen van het voortplantingsstelsel van de reu, teef, poes en kater benoemen.

• Ken je de ligging van deze anatomische structuren

• Kun je de functies uitleggen van de verschillende onderdelen van de geslachtsorganen

• Ken je de geslachtshormonen die betrokken zijn bij de voorplanting en hun functie

• Kun je de voortplantingscyclus uitleggen van teef en poes

Leerdoelen

Voortplanting hond:

noem 3 dingen die bij je opkomen

reu

• Zaadbal: testikel

• Bijbal: epididymis

• Zaadleider: ductus deferens

• Urineleiders: ureteren

• Urinebuis: urethra

• Penis

• Secundaire geslachtsklieren

Wat is wat?

Testisweefsel

• Zaadbuisjes: vorming zaadcellen

+ start rijping

Tussenliggend weefsel:

• Cellen van Leydig:

  • Maken testosteron

• Sertolicellen:

  • Maken beetje oestrogeen

 Afvoerbuisjes van centrum

zaadbal naar epididymis

• Afvoerbuisjes >> vormen samen 1 buis = zaadleider

• Epididymis  ductus deferens  prostaat  zaadleiders in urethra

Epididymis

epididymis

Prostaat

Maakt vocht:

• Schoonmaken urethra

• Toevoeging van vocht aan spermatozoïden = sperma

• Voeding spermatozoïden (fructose)

• Glad en vochtig maken penispunt  paring

Vraag….

Welke weg leggen de zaadcellen af van productie tot aan de buitenwereld?

Gebruik voor alle structuren de Latijnse benaming.

Antwoord:

Testis – epididymis (caput-corpus-cauda) – ductus deferens – prostaat - urethra

Welke accessoire geslachtsklier heeft de hond?

A

Prostaat

B

Glandula bulbo-urethralis

Wat is de functie van de prostaat?

A

Reguleert lichaamstemperatuur

B

Produceert vloeistof voor zaad

Welke extra klier hebben katten?

A

Prostaat

B

Glandula bulbo-urethralis

Het vrouwelijk geslachtsapparaat

Vrouwelijk
geslachtsapparaat

• 2 eierstokken: 2 ovaria / 1 ovarium

• 2 eileiders: oviduct

• Baarmoeder: uterus

  • 2 baarmoederhoornen

  • 1 baarmoederlichaam

• Baarmoederhals: cervix

• Schede: vagina

• vestibulum

• vulva

Hond

Oestrische cyclus:

1. Anoestrus (3 maanden)

Rustfase

Lengte varieert per ras

2. Pro-oestrus (9 dagen)

Zwelling vulva, bloederige uitvloeiing,

aantrekkelijk voor reuen (geen dekking!))

3. Oestrus (9 dagen)

Zwelling vulva

Uitvloeiing verandert naar helder !

Sta-reflex, laat dekking toe

4. Metoestrus (2 maanden)

Zwelling vulva verdwijnt, uitvloeiing stopt

13

Loops-heid

14

Hormonen…

Hormonen

16

LH

LH- piek

• Oestrogeen

• LH-piek

  • 24 tot 72 uur later ovulatie

• 48 uur na ovulatie is eicel klaar om bevrucht te worden

• Kortom: ongeveer 5 dagen na LH piek kan hond gedekt worden

• LH meten voor juiste dekmoment/inseminatie?

Hormonen

Gedurende de metoestrus:

• óf: dracht

• óf: geen dracht

• óf: schijndracht

(4-8 weken na de loopsheid)

19

Poes

• Seizoensgebonden poly-oestrisch

  • O.i.v. daglichtlengte & temperatuur

• Induced ovulator

  • Ovulatie alléén na dekking

• Lengte krolsheid afh. van dekking

Cyclus poes

• Tussen jan. en sept. krols,

• 1e krolsheid 5-6 mnd leeftijd

• Eens per +/- 30 dagen krols

• Pro-oestrus (zeer onopvallend): duurt 1-2 dagen

  • Poes aanhaliger, nog wel agressief voor kater

• Oestrus (krolsheid): duurt 5-12 dagen

  • Miauwen (https://www.youtube.com/watch?v=tb24B2Y-51M)

  • Dekhouding aannemen bij aaien laatste deel rug (staart opzij, door

voorpoten zakken, achterhand omhoog)

• Poes wil gedekt worden

* bij dekking  ovulatie: metoestrus (40 dgn)

* geen dekking  geen ovulatie: post-oestrusfase (+/- 30 dgn)

Hormonaal

23

Vrouwelijke hormonen

• FSH = Follikel stimulerend hormoon

  • Follikel (blaasje) om eicel

  • Kat: onder invloed van daglichtlengte

• Oestrogeen

  • Bronstgedrag

  • Ontwikkeling melkklieren, verslapping cervix, vulva opgezet

• LH = Luteïniserend hormoon

  • Zorgt voor eisprong (= ovulatie)

  • Vorming gele lichaam (corpus luteum)

• Progesteron

  • Drachtigheidshormoon

  • Ontwikkeling baarmoeder en melkklieren

Pizza

• Lotte

• Loïs

• Marit

• Liora

• Helena

• Emma B

• Fleur M

• Emma Z

• Jetteke

• Marije

• Noortje

• Andy

• Frederique

• Koen

• Roos

• Anna

• Dries

• Annebel

• Fleur D

• voortplantingscyclus

• 20 minuten max

• kleurtjes en groot papier

• teken een grote pizza

• verdeel de pizza in 4 grote stukken: reu - kater - poes--teef

• vul per pizzapunt in:

• Duur fases - hormonen functie en plek - gedrag/uitwendige kenmerken

Nu de Toppings:

• vergelijk met een andere groep: vul aan met andere kleurtjes?

Wat was nieuw?

na deze les:

A

is alles me wel duidelijk

B

wil ik zelf eerst nog even thuis na lezen

C

heb ik nog een vraag

lesson up is fijn

A

ja

B

nee

C

weet niet

D

maakt me niet uit