Vocht -en elektrolytenbalans deel 1 dvh.pptx


Kc4O1: Infusie -en transfusietherapie

Hilde De Vos

VOCHT en

ELEKTROLYTENBALANS

Deel 1

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorInfusie -en transfusietherapieHoger onderwijsStudiejaar 2

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 100 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Kc4O1: Infusie -en transfusietherapie

Hilde De Vos

VOCHT en

ELEKTROLYTENBALANS

Deel 1


FUNCTIE BLOED

Functie van het bloed

  • Transport van stoffen: homeostase

    • voedingsstoffen, O2, CO2, hormonen, afvalstoffen

  • Bescherming tegen bedreigingen:

    • stollingsstoornissen, infecties

Invloed op:

  • vochtverdeling

    • lichaamstemperatuur

    • zuurbase evenwicht


LAW OF EIGHT

Law of eight

Model waarbij de circulatie wordt weergegeven in de vorm van een 8 met als doel het begrip anatomie en fysiologie in relatie tot de hemodynamiek en shock visueel te presenteren


LAW OF EIGHT


LAW OF EIGHT

Functionele verdeling van bloed

normaal bloedvolume = ca 7,5% van het lichaamsgewicht

  • Systemische, veneuze compartiment is een tijdelijke opslagfunctie: 75% van het totale bloed

    • Arteriële compartiment: 20%

    • Capillaire compartiment: 5%

  • systemisch volume = 80% (grote bloedsomloop)

    • pulmonaal volume = 20% (kleine bloedsomloop)


TERMINOLOGIE

Terminologie

  • Homeostase:

    • dynamisch evenwicht inwendig milieu (bloed)

      • elk orgaansysteem heeft effect op inwendig milieu

      • veranderingen worden onmiddellijk gecorrigeerd onder invloed van zenuwstelsel + hormoonstelsel

      • compensatiemechanismen bij dreigend onevenwicht





Perfusie

Infusie

Transfusie


TERMINOLOGIE


TERMINOLOGIE

Besluit

  • Lichaam streeft naar homeostase.

    • Bloed zeer belangrijke functie om homeostase te waarborgen samenstelling bloed: bloedcellen + bloedplasma

    • Bloedplasma

      • 93% water

      • 7% opgeloste stoffen

      • zorgt voor transport en verdeling!

    • Ziektebeelden en therapieën beïnvloeden vocht- en elektrolytenhuishouding.

    • Infuustherapie moet deze invloeden herstellen of het evenwicht behouden!


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

Normale vochthuishouding

  • gezonde volwassen mens 70 kg

    • 40% vaste stof

      • 60% vocht = 42L



intracellulair (3/4) extracellulair (1/4)

30 - 35L 13,5 - 15L

interstitieel vasculair

11L 2,5 - 4L


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

Handhaving normale vochthuishouding

  • Albumine:

    • plasma eiwit (lever)

      • transportmolecule

      • kan de bloedbaan niet verlaten

      • zorgt voor terugresorptie van water in de bloedbaan

  • Interstitium of interstitiële ruimte

    • extracellulaire ruimte, ruimte tussen de cellen

      • bevochtigen alle cellen van het lichaam, uitgezonderd de buitenste huidlagen


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Watermassa

    • totale hoeveelheid water in het lichaam

      • waterbalans = evenwicht tussen opname en uitscheiding

      • acute, snelle gewichtsveranderingen = altijd schommelingen in watermassa

      • water:

        • transportmiddel: warmte, voedingsstoffen, mineralen, cellen, gassen, afvalstoffen

        • geeft vorm aan organen en weefsels

        • schokdemper


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Waterverdeling

    • semipermeabele wanden

      • diffusie, osmose, filtratie

Wat is het verschil tussen osmose en diffusie?


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Diffusie

    • semipermeabele wand

      • verplaatsing van deeltjes (elektrolyten en moleculen)

      • concentratieverschil


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Osmose

    • semipermeabele wand

      • verplaatsing van watermoleculen

      • concentratieverschil


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Filtratie

    • onder invloed van hydrostatische druk


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Osmolariteit

    • concentratie osmotische, actieve stoffen in een oplossing

      • uitgedrukt in millimol / liter (mmol/l) of milli-equivalent / liter (mEq/l)

      • normaal 300 mmol/l (intra -en extracellulair)

      • zorgt voor homeostase tussen de compartimenten

Hypertoon - Isotoon - Hypotoon?


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Osmolariteit

    • isotoon: oplossingen hebben een gelijke osmotische waarde

  • hypertoon: oplossing met een hogere concentratie aan opgeloste deeltjes dan bloedplasma. Water verplaatst zich van intracellulair naar extra cellulair

  • hypotoon: oplossing met een lagere concentratie aan opgeloste deeltjes dan bloedplasma. Water verplaatst zich van extracellulair naar intracellulair

  • 2 vormen: kristalloïde en colloïdale osmolariteit


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

Hypertoon Isotoon Hypotoon

intracellulair extracellulair

RBC verliest water en krimpt

RBC neemt water op en barst


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Kristalloïde osmotische druk

    • volumehuishouding tussen extracellulaire en intracellulaire compartimenten

      • bepaald door de concentratie opgeloste elektrolyten (anionen, kationen), glucose en ureum per liter (mmol/l)

  • Colloïd osmotische druk

    • volumehuishouding tussen intravasculair compartiment en het interstitium (bloedbaan en de ruimte buiten de cellen van een weefsel)

      • bepaald door de eiwitconcentratie (albumine) binnen en buiten de bloedbaan


NORMALE VOCHTHUISHOUDING


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Elektrolyten of mineralen

    • voedingsstoffen nodig om te kunnen functioneren

      • opname uit de voeding

      • chemische substanties die in water splitsen in ionen ze zijn elektrisch geladen:

        •  kationen: positief: H+, Na+, K+, Ca++

        •  anionen: negatief: Cl-, HCO3-

      • streven naar evenwicht/gelijkheid tussen anionenconcentratie en kationenconcentratie, geen reservevoorraad

      • nieren belangrijke invloed op elektrolytenbalans


NORMALE VOCHTHUISHOUDING

  • Elektrolyten of mineralen

    • uitgedrukt in mEq/l (verhouding actieve deeltjes tov het volume van de oplossing)

      • bloedname controle: IONOGRAM!

      • ionen: intra- en extracellulair

      • hogere osmolariteit = hogere aantrekkingskracht om water aan te trekken = osmose.

      • water en elektrolyten kunnen niet onafhankelijkheid van elkaar uitgescheiden worden! 

   

Goede vochtbalans = goede elektrolytenbalans!


NORMALE VOCHTHUISHOUDING


NORMALE VOCHTHUISHOUDING