H5. Paragraaf 5. De wereld vanaf 1990

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

5. De wereld na 1945

5. De wereld vanaf 1990

Planning

vrijdag 30 januari: paragraaf 1

donderdag 5 februari: paragraaf 2

vrijdag 6 februari: paragraaf 3

donderdag 12 februari: toets bespreken

vrijdag 13 februari: paragraaf 4

vrijdag 27 februari (verkort): toets oefenen

donderdag 5 maart: paragraaf 5

vrijdag 6 maart: herhalen en oefenen

donderdag 12 maart: herhalen en oefenen

vrijdag 13 maart: herhalen en oefenen

5A. Globalisering

Leerdoel:

Je kunt met voorbeelden beschrijven dat de wereld door globalisering meer verbonden is, maar dat niet alle mensen daarvan voordeel hebben.

Achtergrondinformatie

Tot 1945 overheersten de West-Europese landen veel gebieden in Afrika + Azië (grondstoffen, industrieproducten).

Ná 1945 werden bijna alle koloniën onafhankelijk, maar de rijkdom is nog steeds ongelijk verdeeld.

Globalisering

Politiek:

Landen gaan meer samenwerken (VN)

Economisch:

Economieën van landen zijn sterker verbonden geraakt (grote bedrijven die vestigingen over de hele wereld hebben)

Cultureel:

Burgers nemen steeds meer van elkaar over (internet)

Door globalisering hebben landen elkaar nodig.

Economisch → bedrijven in Europa zijn afhankelijk van grondstoffen uit Afrika of onderdelen uit Aziatische fabrieken.

Maar, niet alle landen hebben evenveel voordeel!

Voormalige koloniën zijn armer dan westerse landen en vaak halen westerse landen of bedrijven hier nog steeds goedkoop grondstoffen.

Denk aan de VS die olie kopen in Saudi-Arabië en in ruil daarvoor een niet-democratisch bestuur steunen.

Economische onafhankelijkheid

… op het gebied van:

Klimaatverandering (afspraken om minder broeikasgassen uit te stoten)

Oorlog en armoede (in één land heeft gevolgen voor veel meer landen, vluchtelingen → afspraken over opvang)

Politieke onafhankelijkheid

5B. Veranderingen in de wereldpolitiek

Leerdoel:

Je kunt uitleggen waarom in de jaren 1990 nationalisme in Europa en de politieke islam in het Midden-Oosten populair werden, en een gevolg daarvan noemen

Europa’s grote veranderingen sinds 1989

1. Groei van de EU doordat Oost-Europese landen zich aansluiten (geen satellietstaten meer van Rusland + democratie) → met steun van de EU moderne economieën én zich aansluiten bij de NAVO: bondgenoot VS.

2. Nationalisme laait op. Tijdens de Koude Oorlog geen vrijheid van meningsuiting (dus geen nationalistische gevoelens), na 1989 eisen veel volken een eigen staat → oorlog.

1. VS steunden ondemocratische leiders, die vaak weinig deden tegen armoede.

2. VS steunden Israël, veel inwoners van het Midden-Oosten vinden de stichting van Israël onwettig en onrechtvaardig.

3. Sommige leiders en inwoners in het Midden-Oosten nemen de westerse manier van leven over. Dit zorgt voor problemen, sommigen denken dat er een betere samenleving is als de islamitische leefregels nageleefd zouden worden.

Gevolg → politieke islam wordt gesteund (samenleving wordt bestuurd door strenge regels Islam)

Oorzaken afkeer van de VS door het

Midden-Oosten

9/11

Terrorisme → gebruik van geweld om mensen angst aan te jagen en zo politieke doelen te bereiken.

Aanhangers van de politieke islam pleegden vanaf de jaren 1990 aanslagen in het Midden-Oosten én het Westen.

Máár: geen “ingrijpen” na aanslagen in het Midden-Oosten en een ‘oorlog tegen het terrorisme’ na 9/11 → inval Afghanistan.

5C. Nederland en de wereld

Leerdoel:

Je kunt uitleggen hoe in Nederland een multiculturele samenleving is ontstaan en welke verschillende opvattingen hierover bestaan.

Door globalisering hebben mensen meer mogelijkheden om zich overal ter wereld te vestigen.

→

Daardoor is er in veel landen een multiculturele samenleving ontstaan. (samenleving waarin groepen mensen met veel verschillende culturen samenleven)

Dit wordt ook wel een pluriforme samenleving genoemd. (pluriform = veel, veelvormig)

Migratie naar nederland

Vanaf 1945 4 belangrijke groepen migranten.

1. Migranten uit vroegere koloniën, Nederlands-Indië en Suriname.

2. Gastarbeiders vanaf de jaren 1970 die zich definitief in Nederland vestigen en familie laten overkomen.

3. Vluchtelingen voor oorlog of vervolging vanaf de jaren 1990.

4. Migranten uit een ander EU-land (voor bijvoorbeeld werk)

Anti-migratiepartijen

Bijvoorbeeld Pim Fortuyn, vond dat de multiculturele samenleving was mislukt en dat sommige groepen migranten gemiddeld lager opgeleid bleven en ook minder verdienen is bewijs daarvoor.

Ook vond hij dat vooral islamitische migranten en kinderen zich te weinig aanpasten aan de Nederlandse cultuur.