Duidelijk formuleren in schrift (4.1)

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 2,3

Duidelijk formuleren in schrift

Wat weet je al over helder formuleren?

Leerdoel

Aan het eind van deze les kun je teksten helder formuleren, spreektaal vermijden en onduidelijke passages verbeteren.

Waarom is duidelijk formuleren belangrijk?

Duidelijke teksten zorgen ervoor dat de lezer direct begrijpt wat je bedoelt, zonder verwarring of onduidelijkheden.

Wat is spreektaal?

Spreektaal is informeel en bevat vaak vage woorden. In schrijftaal gebruik je formele en precieze zinnen.

1. “Hoi, hoe gaat het?”
   → Dit is spreektaal. In een formele e-mail schrijf je eerder: “Geachte meneer/mevrouw,”.

2. “Ik wilde even vragen of…”
   → Het woord “even” is typisch spreektaal. Formeler is: “Ik wil graag vragen of…”.

3. “Laat maar weten.”
   → Dit klinkt alsof je praat. Formeler is: “Graag hoor ik van u.”

✅ Kort samengevat: Spreektaal in e-mails zijn informele woorden of zinnen die meer lijken op hoe je praat dan hoe je schrijft.

Voorbeeld: spreektaal vs. schrijftaal

Spreektaal: 'Ik ga effe boodschappen doen.' Schrijftaal: 'Ik ga boodschappen doen.'

Wat kan beter?

Zoek vage woorden, verwijswoorden zonder duidelijk onderwerp en te lange zinnen in je tekst.

Hier zijn 2 voorbeelden van verwijswoorden die niet duidelijk verwijzen:

1. “Lisa gaf Anna haar boek terug, omdat zij het niet meer nodig had.”
   

2. “Tom sprak met Mark over zijn plan.”
   

Herken onduidelijkheid

Dat ding werkt niet meer zoals hij moet.

De printer werkt niet meer zoals het hoort.

Fout voorbeeld

Verbeterd voorbeeld

Vermijd containerbegrippen

Woorden zoals 'dingen', 'iets' of 'gedoe' maken je tekst vaag. Wees concreet!

Tips voor duidelijk formuleren

• Gebruik korte zinnen

• Schrijf actief

• Controleer op dubbelzinnigheid

• Vermijd afkortingen zonder uitleg

• Gebruik geen "worden"

• Vermijd container begrippen

• Vermijd spreektaal

• Vermijd afko's

Praktijkoefening

Verbeter de volgende tekst:

'Die man was ergens mee bezig en toen ging er iets niet goed.'

Reflectie

Waar let jij nu op bij het schrijven van een duidelijke tekst?

Wat is een slecht geformuleerde zin?

A

Wacht jij ook op de bus?

B

Ik heb geen tijd om te wachten.

C

Hij gaat morgen naar de markt.

Hoe verbeter je de zin 'Hij vindt het leuk.'?

A

Hij geniet van zijn hobby's.

B

Hij houdt van zijn nieuwe boek.

C

Het leuk is voor iedereen.

Wat is een alternatieve zin voor 'Ik kom later.'?

A

Later is altijd beter.

B

Ik ben er om zes uur.

C

Ik arriveer om vijf uur.

Wat is de verbeterde versie van 'Zij loopt snel.'?

A

Zij beweegt zich snel voort.

B

Snel is zij aan het lopen.

C

Zij rent naar de klas.

Hoe zou je 'Dit boek is interessant.' verbeteren?

A

Dit boek is fascinerend om lezen.

B

Dit boek boeit me echt.

C

Interessant is het om te lezen.

Wat is een voorbeeld van een containerbegrip?

A

Cultuur

B

Tafel

C

Boek

D

Globalisatie

Welke zin beschrijft een containerbegrip?

A

De hond blaft naar de maan.

B

De zon straalt helder.

C

Onderwijs omvat verschillende leerprocessen.

Wat is een voorbeeld van een positieve formulering?

A

Je kunt het niet doen.

B

Je kunt het zo aanpakken.

Wat moet je vermijden in je tekst?

A

Afkortingen.

B

Volledige zinnen.