Par. 1.3 Gesteente verplaatst en blijft liggen

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo
• Leerjaar 2

Par. 1.3 Gesteente verplaatst en blijft liggen

Stenen op transport: erosie

1. Steen die door verwering los is geraakt rolt vaak naar beneden een rivier in.

2. De stenen botsen tegen elkaar aan en worden gladder. 

3. De stenen schuren over de bodem van de rivier of gletsjer. De bodem wordt hierdoor dieper uitgeschuurd. Dit noem je erosie, = Het uitschuren van de aardkorst(gesteente) door water, wind en ijs.

Erosie: is het afslijten van gesteente door:

Water = rivier

Water = zee

IJs= gletsjer

Wind

Verwering en erosie

Bij verwering valt een stuk steen uit elkaar.

Op zijn eigen plek.

Er is geen sprake van transport (verplaatsing)

Bij erosie wordt een gesteente afgesleten.

Er is transport van sedimenten nodig (verplaatsing)

Erosie door water (rivieren)

De rivier transporteert stenen, grind en zand. Dit schuurt de bodem van de rivier steeds verder uit.

Hoe hoger de stroomsnelheid, hoe meer sediment de rivier meeneemt, hoe meer erosie.

Erosie door wind

     Gletsjers 

Erosie door Gletsjers (ijs)

gletsjer

= ijsmassa in het hooggebergte die langzaam naar beneden schuift

V-dal: Ontstaat door het uitslijten van rivieren (water)      

U-dal: Ontstaat door het uitslijten van een gletsjer      

U-dal of V-dal?

U-dal

V-dal

Par. 1.3 Gesteente verplaatst en blijft liggen

Rivier in drie delen

Bovenloop:

Middenloop:

Benedenloop:

Rivier in drie delen

Bovenloop:

Veel relief

Hoge stroomsnel-heid: sedimentatie van stenen

Vooral erosie

U-dal/V-dal

Middenloop:

Minder relief

Gemiddelde stroomsnelheid grind, zand

Erosie en sedimentatie

V-dal

Benedenloop:

Weinig relief

Lage stroomsnel-heid

Sedimentatie: zand en klei

Delta

Nu:

DE EERSTE 10 MIN. WERK JE IN STILTE EN ZELFSTANDIG

Lezen paragraaf 1.3 blz. 26 t/m 29

Maken blz. 26 vraag 2,3,4,5 en 6

Ben je klaar? Kies dan uit:

• begrippen zetten in StudyGo

• Ga naar online buitenland voor herhaling en verdieping par. 1.3

Sedimentatie 

Het neerleggen van stenen, grind, zand en klei door een rivier of zee.

A Estuarium:

1 Trechtervorm

2 Invloed eb en vloed 

3 Geen sedimentatie direct bij riviermonding

4 sediment spoelt aan op zandbanken/strand

 

A Delta:

 1 Waaiervorm

2 Weinig invloed eb/vloed

3 veel sedimentatie direct bij riviermonding

4 nieuw land ontstaat

 

Havo stof

Delta

U-dal of V-dal?

V-dal

U-dal

A

mechanische verwering

B

chemische verwering

C

Vorstverwering

D

Biologische verwering

Van welk proces is hier sprake?

A

Verwering

B

Erosie door water

C

Sedimentatie

D

Erosie door wind

Hoe langer verwering en erosie op een gebied hebben ingewerkt, hoe ...... het gebied wordt

A

hoger

B

steiler

C

vlakker

D

dieper

Wat is het verschil tussen verwering en erosie? (kies wat het beste past)

A

Verwering is slijten, Erosie is splijten

B

Verwering is afbrokkelen, Erosie is slijten

C

Verwering komt altijd pas na erosie

D

Verwering is schuren, erosie is oplossen

U-dal

Gletsjer

V-dal

Rivier