Biologie jaar 2
Biologie jaar 2
Eten
H7
Dit hoofdstuk
7.1 Gezond eten https://quizlet.com/nl/544288178/biologie-h71-flash-cards/?funnelUUID=941d1fef-79ed-42bc-9b31-78bdb9342b38
Je leert over eetgewoonten en voedingsstoffen en over goed je gezond eten kiest
7,2 Energie https://quizlet.com/nl/544311304/biologie-h72-flash-cards/?funnelUUID=af2f530f-3a06-4884-afa4-848b60497f64
Je leert wat en hoeveel je moet eten om voldoende energie te krijgen
7,3 Bouwen en beschermen
Je leert welke voedingsstoffen je nodig hebt om te groeien en om gezond te blijven
7,4 Voedsel verteren
Je leert hoe je voedsel wordt verteerd en welke organen hiervoor nodig zijn
Start: afvalrace
Uitvoering
Maak groepjes van 4/5 leerlingen (maximaal 6 groepjes)
Elk groepje gaat in een rij staan
Je docent stelt een vraag en alleen de eerste in de rij mag antwoord geven
Degene die als eerste het juiste antwoord geeft, gaat achteraan in de rij staan. De andere eersten van elke rij gaan terug op hun plek zitten.
Nu is het de beurt aan de volgende leerlingen
Dit doen we tot er maar 1 groepje over is. Deze heeft dan gewonnen
7,1 Gezond eten
Wie kan mij vertellen wat eetgewoontes zijn?
Hoe komen eetgewoontes tot stand?
Voorkeuren; niet iedereen lust hetzelfde. Je leert iets lekker vinden als je het vaker eet of drinkt of als je ouder wordt
Afkomst; het land waar van je vandaan komt. Iets wat wij in Nederland heel normaal vinden om te eten kunnen ze in India of Mexico misschien heel vreemd vinden
Je geloof; sommige geloven hebben regels over wat je wel en niet mag eten. Weet iemand hier een voorbeeld van
Voedingsmiddel en voedingsstof
Iets wat je eet of drinkt is een voedingsmiddel. Denk aan een broodje gezond of cola
In dat broodje gezond zitten verschillende voedingsstoffen
We kennen er 6
Je kan deze 6 nog weer onderverdelen in drie groepen:
Energierijke stoffen (koolhydraten en vetten), bouwstoffen(eiwitten, vetten, water en mineralen) en beschermende stoffen (vitaminen en mineralen)
In volkoren brood en fruit zitten voedingsvezels. Deze zijn geen voedingsstoffen, maar wel erg belangrijk. Ze zorgen dat de spieren in je darmen actief blijven
Schijf van 5
Schijf bestaat uit 5 vakken
Soort richtlijn hoe je dagelijks een gezonde en gebalanceerd dieet hebt
Drie hoofdmaaltijden op een dag met een tussendoortje als je trek krijgt
Als je deze richtlijnen aanhoudt, krijg je alle benodigde voedingsstoffen binnen op een dag
Eten bederft
Dit komt omdat er schimmels of bacteriën in je eten zitten die gaan groeien
Als je ziek wordt omdat je iets eet waar schimmel of bacteriën op zijn gaan groeien, kan je voedselvergiftiging krijgen
Schimmels bestaan uit dunne draadjes; sporen. Op die draadjes ontstaan bolletjes die kunnen knappen. Zo verspreiden de sporen zich
Bacteriën verdubbelen zich door celdeling.
Begrippen
Eetgewoontes
Voedingsmiddelen
Voedingsstoffen
Energierijke stof
Bouwstof
Brandstof
Voedingsvezel
Schijf van 5
Voedselbederf
Schimmels
Bacteriën
Sporen
Celdeling
Klik
Maak de opdrachten in klik die bij 7,1 horen
7,2
Energie
Wie kent deze man?
Vorige les
Eetgewoontes
Voedingsmiddel en voedingsstof
Bouwstof, brandstof en energierijke stof en voedingsvezels
Voedselbederf, schimmels en bacteriën
Hoe kom je aan energie
Je hebt energie nodig om te bewegen en om warm te blijven
Energierijke stoffen: koolhydraten (zetmeel en suikers) en vetten
Zetmeel kun je aantonen door een druppel jodium op je eten te gooien
Op de verpakking staat de energie van een product
KiloJoule (kJ) of KiloCalorie (kCal)
1 kilojoule/kilocalorie is 1000 kilojoule/kilocalorie
Energieverbruik
Activiteit: hoe meer je beweegt, hoe meer kilojoule je lichaam verbruikt
Leeftijd: volwassenen hebben meer energie nodig dan kleine kinderen
Geslacht: mannen verbruiken over het algemeen meer energie dan vrouwen
Tandbederg en cariës
Bacteriën in je mond verteren suikers en zetten het om in zuur
Dat zuur tast het tandgalzuur aan
Door het zuur lost ook het zachte tandbeen onder het glazuur aan
Zo krijg je een gaatje
Om je tanden te beschermen kan je het beste tweemaal daags je tandenpoetsen met tandpasta waar het mineraal fluoride in zit
Als je meer energie binnenkrijgt dan dat je per dag verbruikt, leidt dat tot overgewicht
Om op een gezond gewicht te blijven kan je gebruik maken van BMI (Body Mass Index)
BMI = gewicht : lengte^2
https://www.youtube.com/watch?v=eVUn11uXMDs
Begrippen
Koolhydraten
Vetten
Kilojoule
Kilocalorieën
Tandbederf
Cariës
Fluoride
Overgewicht
BMI
Klik
Opdrachten die bij 7,2 horen
7,3 bouwen en beschermen
1 oktober
Vorige les
Koolhydraten
Energie en energieverbruik
Tandbederf
kcal en kjoule
1-7
Waarom heb je bouwstoffen nodig?
Je hele lichaam is opgebouwd uit cellen en als je groeit maak je nieuwe cellen aan
Bouwstoffen heb je nodig om:
Cellen vervangen calcium helpt bij opbouw spiercellen, ijzer is nodig voor aanmaak rode bloedcellen
Cellen repareren schrammen op je huid herstellen
Water moet aangevuld worden je bloed en cellen bestaan uit water. Dit moet aangevuld blijven
Waar zijn beschermende stoffen voor nodig?
Vitamine A
Vitamine B1
Vitamine B6
Vitamine C
Vitamine D
Vitamine E
Ijzer
Calcium
Fosfor
Goed zien en voor de groei
Verbranding van glucose, ontstaat energie
Groei, aanmaak van bloed en werking zenuwstelsel
Vorming bloedcellen, wondgenezing en weerstand tegen ziektes
Afzetting calcium in botten. Huid maakt zelf Vit.D aan met zonlicht
Bescherming cellen en weefsels, weerstand en vertraagt huidveroudering
Vorming hemoglobine in rode bloedcellen voor zuurstoftransport
Opbouw botten en tanden en goede werking zenuwen en spieren
Stevigheid botten en tanden en nodig voor ontstaan energie uit glucose
ADH= algemene dagelijkse hoeveelheid
Dit is de aanbevolen hoeveelheid die je dagelijks van een vitamine of mineraal binnen moet krijgen
Staat op de achterkant van de verpakking
Begrippen
Bouwstoffen
Eiwitten
Mineralen
Water
Vetten
Calcium
Ijzer
fosfor
Eetstoornissen
Beschermende stoffen
ADH
Gebreksziekte
Anorexia nervosa
Boulimia nervosa
Huiswerk
Opdrachten die bij 7,3 horen
7,4 voedsel verteren
8 oktober
Vorige les
Eetstoornissen
Gebreks ziekten
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Bouwstoffen
Vertering: van mond tot kont
Voedingsstoffen uit eten halen en opnemen in je lichaam
In je mond komt speeksel bij het eten
Enzym dat zetmeel verteren
Vertering: van mond tot kont
Maar welke organen worden er nou allemaal gebruikt tijdens het verteren van voedsel?
Zet de juiste namen bij de ingekleurde organen op je papier
Alle organen die samenwerken voor de vertering noem je; het verteringsstelsel
De voedselbrij wordt van boven naar beneden geduwd door de peristaltische beweging
Hoe wordt je voedsel verteerd?
De voedingsstoffen in je eten kunnen niet allemaal direct opgenomen worden in je bloed
Water, vitaminen en mineralen kunnen zo het bloed in
Eiwitten, vetten en koolhydraten moeten eerst nog in kleinere stukjes gemaakt worden voor ze opgenomen kunnen worden
Dat kleiner maken van voedingsstoffen noem je vertering
Dat in kleine stukjes knippen doen de verteringssappen
In deze sappen zitten enzymen
Enzymen helpen bij het kleiner maken van de grote strengen voedingsstoffen
Enzymen kunnen hergebruikt worden
Ze werken als een soort sleutel en een slot
Enzymen
Enzymen werken vaak bij bepaalde temperaturen
Bij welke temperatuur zullen de enzymen in je lichaam het beste werken?
Vertering met enzymen
Zet op het papier met je gekleurde organen op welke vier plekken er voedsel verteerd wordt met behulp van enzymen
Bij de volgende vier organen komt er te staan wat er verteerd wordt: mondholte, maag, twaalfvingerige darm en de dunne darm
Mondholte: mbv de enzymen in je speeksel wordt er zetmeel verteerd in je mond. Dit gaat helemaal door tot het einde van je verteringsstelsel
Maag: De maagwand maakt maagzuur waarin enzymen zitten die eiwitten verteren. Maagsap is heel erg zuur en doodt bacteriën die in je eten zitten.
Twaalfvingerige darm: alvleessap wordt gemaakt in je lever en gal wordt gemaakt in je lever en opgeslagen in je galblaas
Begrippen
Voedingsstoffen
Speeksel
Slokdarm
Huig
Strotklepje
Peristaltische beweging
Vertering
Verteringssappen
Enzymen
Minimumtemperatuur
Maximumtemperatuur
Optimumtemperatuur
Mondholte
Maag
Maagsap
Twaalfvingerige darm
Alvleessap
Gal
Alvleesklier
Lever
Galblaas
Dunne darm
Darmsap
Haarvaatjes
Darmplooi
Darmvlok
Dikke darm
Endeldarm
Ontlasting
Huiswerk
Opdrachten 7,4 maken voor volgende week
Toets is 22 oktober om 10:00