Groei en ontwikkeling
Groei en ontwikkeling
Open bij het herkenbare beeld van een jonge plant. Verbind dit met de vraag hoe een zaad uitgroeit tot een volwassen plant.
Lesdoel
Ik kan omschrijven wat groei en wat ontwikkeling is, de delen van een zaad noemen met hun functie, en de ontwikkeling van een zaadplant beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Koppel groei aan meetbare veranderingen, zoals lengte, massa of oppervlakte van bladeren.
Noem dat ontwikkeling vooral gaat over verandering in eigenschappen en functies, niet alleen over groter worden.
Voorbeeld bij een zaadplant
Bij een jonge zaadplant zie je beide processen.
de plant wordt langer: groei
er ontstaan bladeren en wortels: ontwikkeling
later kunnen bloemen ontstaan: verdere ontwikkeling
Gebruik dit als brug naar de volgende subonderwerpen over het zaad en de levensloop van de plant.
Een zaad bevat een beginplant
In een zaad zitten al belangrijke delen die nodig zijn voor de start van een nieuwe plant.
kiem
zaadhuid
reservevoedsel
Kondig aan dat leerlingen niet alleen de namen, maar ook de functies van deze delen moeten kennen.
De kiem
De kiem is het jonge plantje in het zaad.
groeit uit tot de nieuwe plant
bevat het begin van wortel en stengel
komt bij kieming als eerste in actie
Benadruk dat de kiem leeft, ook al is het zaad nog in rust.
De zaadhuid
De zaadhuid is de beschermende buitenkant van het zaad.
beschermt de kiem tegen beschadiging
helpt uitdroging te voorkomen
laat het zaad veilig een tijd in rust blijven
Maak duidelijk dat bescherming belangrijk is totdat de omstandigheden goed zijn om te kiemen.
Van zaad naar plant
De ontwikkeling van een zaadplant verloopt in stappen.
eerst kiemt het zaad
daarna groeit een jonge plant
uiteindelijk ontstaat een volwassen plant
Houd het overzichtelijk: dit subtopic gaat om de volgorde van ontwikkeling, niet om alle milieufactoren.
Hier zit de biologisch belangrijke koppeling tussen zaadvoorraad en de periode vóór de eerste groene bladeren goed werken.
Kieming
Bij kieming begint de kiem te groeien.
de zaadhuid barst open
het reservevoedsel wordt gebruikt
als eerste groeit meestal de wortel naar buiten
Noem eventueel dat de wortel als eerste belangrijk is voor opname van water en stevigheid.
De jonge plant
Na de kieming ontstaat een jonge plant.
wortels nemen water en mineralen op
de stengel groeit omhoog
de eerste bladeren ontvouwen zich
Leg de koppeling tussen bouw en functie: wortels beneden, bladeren boven voor licht.
De volwassen zaadplant
De plant groeit verder uit tot een volwassen zaadplant.
wortels, stengel en bladeren zijn volledig ontwikkeld
de plant kan zelfstandig voldoende fotosynthese doen
later kunnen bloemen, vruchten en nieuwe zaden ontstaan
Gebruik deze slide om de levenscyclus rond te maken: uit zaad ontstaat weer een plant die nieuwe zaden kan vormen.
Gebruik de pijlen alleen als samenvatting van functie en gevolg.
Begrippenlijst
groei - groter en zwaarder worden van een organisme
ontwikkeling - verandering in bouw en functioneren van een organisme
zaad - beginstadium van een nieuwe zaadplant
kiem - jong plantje in een zaad
zaadhuid - beschermende buitenkant van een zaad
reservevoedsel - voedselvoorraad in een zaad
kieming - begin van de groei van de kiem
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
zaailing - jonge plant kort na de kieming
wortel - deel van de plant dat water en mineralen opneemt
stengel - deel dat stevigheid geeft en bladeren draagt
blad - deel van de plant waar fotosynthese plaatsvindt
zaadplant - plantensoort die zich voortplant met zaden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waarom maakt een plant reservevoedsel?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van de zaadhuid?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is groei?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een belangrijke functie van de wortels?
Deze slide heeft geen instructies