Redoxreacties met alcoholen en aldehyden
Redoxreacties met alcoholen en aldehyden
Wat weet je al over alcoholen als reductor?
Aan het einde van de les kun je...
...halfreacties opstellen van alcoholen en aldehyden als reductor, het verschil uitleggen tussen primaire, secundaire en tertiaire alcoholen en hun reactie met permanganaat analyseren.
Wat zijn alcoholen en aldehyden?
Alcoholen en aldehyden zijn organische verbindingen die zich onderscheiden door hun functionele groepen. Alcoholen bevatten een -OH groep, aldehyden een -CHO groep.
Primair, secundair en tertiair alcohol
Primair alcohol: -OH aan een C-atoom met 1 andere C. Secundair: -OH aan een C-atoom met 2 andere C's. Tertiair: -OH aan een C-atoom met 3 andere C's.
Redox: oxidator en reductor
Redoxreacties verlopen via elektronenoverdracht: de oxidator neemt elektronen op (wordt gereduceerd), de reductor staat elektronen af (wordt geoxideerd).
Permanganaat als oxidator
Aangezuurd permanganaat (MnO₄⁻) is een sterke oxidator (paars) die wordt gereduceerd tot kleurloos Mn²⁺ in aanwezigheid van een reductor.
Halfreacties in het practicum
MnO₄⁻ + 8H⁺ + 5e⁻ → Mn²⁺ + 4H₂O
Primair alcohol
Permanganaat (aangezuurd)
RCH₂OH + H₂O → RCHO + 2H⁺ + 2e⁻
Practicum: alcohol bepalen
Je hebt 2 reageerbuizen: één met een primair, één met een tertiair alcohol. Voeg aan beide aangezuurd permanganaat toe, observeer het verschil.
Verwachte uitkomsten practicum
Primair alcohol reduceert permanganaat: paars → kleurloos. Tertiair alcohol reageert niet: paars blijft.
Reflectie: verklaren van het waargenomen verschil
Primair (en secundair) alcoholen oxideren met permanganaat, tertiair niet: tertiaire C-atoom kan niet oxideren tot een functionele groep zonder C-C binding te breken.
Toepassing: herkennen van onbekende alcoholen
Met deze reactie kun je onderscheid maken in het lab: komt er kleurverandering, dan is het (waarschijnlijk) een primair of secundair alcohol; blijft het paars, dan tertiair.
Samenvatting en belangrijkste inzichten
Alcoholen kunnen als reductor werken; hun structuur bepaalt de reactie met oxidatoren zoals permanganaat. Halfreacties zijn essentieel om redoxprocessen te begrijpen.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.