FORMATIEF HANDELEN - BIJEENKOMST 2

• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo lwoo
• Leerjaar 1

Bijeenkomst 2: kwaliteitsbesef

Johan de Witt, groep 11  

Kavita Mangal  

Manon van 't Wout  

Bijeenkomst 2: kwaliteitsbesef

Programma

• Feedback op verwerkingsopdrachten
• Diagnostische vragen

Pauze
 

• Leerdoelen inzichtelijk krijgen
• Kwaliteitsbesef bijbrengen.

16:30 - 17:00

• Einde. Mogelijkheid om vragen te stellen.

Traject

Leerdoelen

Aan het einde van deze bijeenkomst ...

• kun je omschrijven wat kwaliteitsbesef is.
• kun je uitleggen wat het belang is van bijbrengen van kwaliteitsbesef is.
• heb je inspiratie opgedaan m.b.t. kwaliteitsbesef. 

Leerdoelgericht werken: 

Voor iedere leerling is duidelijk waar er aan gewerkt gaat worden. Docenten geven vanuit deze leerdoelen vorm aan

de inhoud van hun lessen. Om dit voor leerlingen behapbaar te houden wordt alleen het hoognodige aangeboden. Iedere les worden de beoogde leerdoelen kenbaar gemaakt en

worden onderwijsactiviteiten ingezet die moeten leiden tot het beoogde leerdoel. Hierbij wordt gericht ingezet op succeservaringen. Leerdoelen worden vanuit hoge positieve verwachtingen van alle leerlingen geformuleerd en zetten in op succeservaringen. 

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Opdracht 1

Noteer de 5 stappen van formatief handelen

Belang van testen

• Leerlingen overschatten zichzelf vaak, en handelen daarnaar.
• Kennisschema's worden versterkt.
• Testen maakt de opbrengst zichtbaar. 

Bedenk voor jezelf

Is dit een goed voorbeeld van formatief handelen?

                 Ja of Nee?

Bespreek in duo's

Is dit een goed voorbeeld van formatief handelen?

                 Ja of Nee?

Hoe verhouden deze afbeeldingen zich tot formatief handelen?

Focus aanbrengen in

formatief handelen

Geef aan:

Is dit een goed voorbeeld van formatief handelen?

         NEE

Verwerkingsopdracht

The power of tiny gains

Kleine doelen leiden tot grootste resultaten over tijd.

Doe iets kleins iedere dag, en snel genoeg zul je zien dat je resultaten blijven groeien.

Reflectie op de verwerkingsopdracht

Werk in groepen.

Neem de processen van formatief handelen in de hand-out door en voorzie ze d.m.v. post-its van feedback. 

Let hierbij op het aanbrengen van focus (speervissen). 

Is er één duidelijke focus te ontdekken? 

Reflectie op de verwerkingsopdracht

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Liever een paar keer klein, dan in 1 keer alles

Voorbeeldopdracht rekenen

Decimale getallen (tienden)

Som 1:

1,3 + 2,4 = ...

Voorbeeldopdracht rekenen

Decimale getallen
(tienden » honderdsten)

Som 2:

1,31 + 2,4 = ...

Let op

Dit is een nieuwe vaardigheid: je gaat van tienden naar honderdsten.<div><br></div><div>Dit houdt in dat hier een nieuw proces van formatief handelen gestart dient te worden.</div>

Diagnostische vragen

• Goed hulpmiddel om formatief handelen in lessen aan te scherpen.
• Goede ondersteuning om tot sterker didactisch handelen te komen. 

Inzicht in het leerproces

<ul><li>Waar heb je voor gekozen?</li><li>Waarom heb je daarvoor gekozen?</li></ul>

Diagnostische vragen

• Goed hulpmiddel om tot formatief handelen in lessen aan te scherpen.
• Goede ondersteuning om tot sterker didactisch handelen te komen. 

Maar:

Voor complexere vaardigheden wellicht wat te beperkt.

Inzicht in het leerproces

<ul><li>Waar heb je voor gekozen?</li><li>Waarom heb je daarvoor gekozen?</li></ul>

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Bedenk voor jezelf...

Wat is het goede antwoord?

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Overleg in duo's...

Wat is het goede antwoord?

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Ben je tot een ander antwoord gekomen?

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Welke misvattingen zijn te vinden in de antwoordmogelijkheden?

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
  
  
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
  
  
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

leerlingen denken voor zichzelf (test-effect benutten)

leerlingen laten zich niet leiden door hun klasgenoten

het gaat hier om het denkproces (niet om het eindantwoord)

je kunt jezelf verbeteren

Een slechte meerkeuzevraag

Wat is de hoofdstad van Madagaskar?

A. Parijs

B. Amsterdam

C. Londen

D. Antananarivo

Wat maakt deze vraag een 'slechte' meerkeuzevraag?

Focus aanbrengen 

WAT wil ik bereiken met mijn diagnostische vraag?

WAAROM is dat belangrijk?

WELKE problemen kan ik verwachten of voorspellen?

HOE kom ik erachter of leerlingen deze problemen hebben?

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

Hoe ziet dat eruit in de les?

• In stilte
• Allemaal tegelijk antwoorden
  
  
  
• Na 'stemmen': leerlingen lichten antwoorden toe
• Eventueel herstemmen en daarna het goede antwoord geven

STARTVRAAG

SPIEGELVRAAG

Diagnostische vraag: vijf gouden regels

• Vragen moeten duidelijk en ondubbelzinnig zijn.
• Ze moeten één enkele vaardigheid of begrip onderzoeken.
• Leerlingen moeten in staat zijn om snel tot een antwoord te komen.
• Ieder onjuist antwoord moet jou als docent informatie geven over het denken van leerlingen.
• Het moet niet mogelijk zijn om op het juiste antwoord te komen met behulp van een misvatting. 

Moeilijker (zelfregulatievaardigheden aanmoedigen)

Bij stap 2: Denk je dat het goed hebt? (Bijv. Ja of nee, of score 1 t/m 10)

Bij stap 3: Wat zou voor jou een goede vervolgstap zijn?

Bij stap 4: Denk je dat de stap je geholpen heeft? 

                Denk je dat je het de volgende keer beter doet?

Opdracht 2: Zelf een diagnostische vraag maken

1. Neem een onderwerp dat je gaat behandelen.
2. Verzin een vraag waarmee je kunt peilen of je instructie begrepen is (of dat de vereiste voorkennis aanwezig is).
3. Bedenk welke veelvoorkomende fouten of misvattingen je kunt aantreffen.
4. Bedenk (naast het juiste antwoord) drie antwoordopties die gericht zijn op het vinden van die fouten of misvattingen.

Heb je vragen, stel ze dan meteen. 

15 minuten pauze

Deel 2

Leerdoelen inzichtelijk krijgen
Kwaliteitsbesef bijbrengen

Opdracht 3

Teken een huis.

Even nakijken

Beoordeel de tekening van je buur.

Geef punten voor de volgende onderdelen:

• Het huis heeft een puntdak (1 punt)
• De deur van het huis zit exact in het midden (5 punten)
• Het huis heeft 4 symmetrische ramen (4 punten)
• Boom getekend? (-10 punten)

Hoe heb je deze opdracht ervaren?

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

Set van 25 liedjes

Tikkers dachten dat de luisteraars 50% zouden raden<div><br></div><div>Luisteraars bleken slechts 2,5% te raden</div>

De vloek van kennis

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

Als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

Leerdoelen inzichtelijk

Hoe kun je leerdoelen inzichtelijk maken voor leerlingen?

Leerdoelen inzichtelijk

Rubrics?

Leerdoelen inzichtelijk

Rubrics?

Leerdoelen inzichtelijk

Hoe maak je een leerling duidelijk wanneer het goed (genoeg) is?

Leerdoelen inzichtelijk

Door te werken aan kwaliteitsbesef.

Impliciete- en expliciete kennis over de aspecten die iets uitstekend maken.

Opdracht 4

Terugdenkend aan de opdracht die je net hebt gemaakt en de video die je net hebt gezien: 

Bespreek kort met elkaar wat je hieruit meeneemt
naar jouw onderwijspraktijk.

Hoe bepalen

we kwaliteit?

Beoordelaarsexpertise

Vergelijken leidt tot kwaliteitsbesef.

Als docenten doen we
-door te vergelijken- veel beoordelaarsexpertise op.

Leerlingen hebben die (nog) niet.

Kwaliteitsbesef door voorbeelden

Kwaliteitsbesef door voordoen

Welke vind je beter?

Dialoog

• Welke afbeelding vind je beter?
• Waarom vind je deze afbeelding beter?

Criteria?

Belang van kwaliteitsbesef

Het maakt de leerlingen zelfstandig en
draagt bij aan zelfregulatie.

Leerlingen zien of ze op de goede weg
zijn en kunnen feedback hierover beter
plaatsen.

Uitdagingen kwaliteitsbesef bijbrengen

Alleen één lesdoel geeft je niet genoeg informatie over waar je je bevindt in het leerproces. 

Docenten zullen elkaars doelen niet altijd begrijpen en dat illustreert het probleem: 

als docent begrijp je jouw lesdoelen, maar begrijpen de leerlingen dit ook? 

Gouden regels

Bij kwaliteitsbesef d.m.v. vergelijken...

1. Het bijbrengen van kwaliteitsbesef doe je zo vroeg mogelijk in het leerproces.
2. Laat leerlingen nadenken over wat sterk werk is óf over wat sterk werk sterk werk maakt. 

Tips

• Stel ankervoorbeelden beschikbaar.
• Laat leerlingen in groepjes eerder werk analyseren.
• Geef klassikaal feedback op werk van leerlingen.
• Bespreek twee (verschillende) voorbeelden.
• Laat leerlingen werken met (deels) uitgewerkte voorbeelden.
• Laat leerlingen vertellen over eerdere mislukkingen. 

Opdracht 5

Neem één van de leerdoelen van de komende periode.

Bedenk en noteer hoe je kwaliteitsbesef bij wilt brengen.

Bewaar dit voor de volgende bijeenkomst!

Terugblik op de leerdoelen

Aan het einde van deze bijeenkomst ...

• kun je omschrijven wat kwaliteitsbesef is.
• kun je uitleggen wat het belang is van bijbrengen van kwaliteitsbesef is.
• heb je inspiratie opgedaan m.b.t. kwaliteitsbesef. 

Leerdoelgericht werken: 

Voor iedere leerling is duidelijk waar er aan gewerkt gaat worden. Docenten geven vanuit deze leerdoelen vorm aan

de inhoud van hun lessen. Om dit voor leerlingen behapbaar te houden wordt alleen het hoognodige aangeboden. Iedere les worden de beoogde leerdoelen kenbaar gemaakt en

worden onderwijsactiviteiten ingezet die moeten leiden tot het beoogde leerdoel. Hierbij wordt gericht ingezet op succeservaringen. Leerdoelen worden vanuit hoge positieve verwachtingen van alle leerlingen geformuleerd en zetten in op succeservaringen. 

Volgende bijeenkomst

De volgende bijeenkomst is op
6 februari. 

Jullie hebben vandaag al nagedacht over het aanbrengen van kwaliteitsbesef in jullie les.

Zorg dat je dit de volgende bijeenkomst helder hebt en dit kunt toelichten.