Schatkist aarde
Schatkist aarde
Deze slide heeft geen instructies
§2.1 De Geschiedenis van de aarde
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het einde van de les;
•Weet je waardoor het leven op aarde grote veranderingen heeft gekend.
•Begrijp je hoe de aarde is veranderd in de afgelopen 4,6 miljard jaar.
•Kun je aan de hand van de geologische tijdschaal verschillen tussen tijdperken beschrijven en toelichten.
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de aarde
Bij het ontstaan van de aarde was alles gloeiend heet door veel stenen die op elkaar botsten. langzaam afgekoeld en zo zijn aardkern aardmantel en aardkost ontstaan. door vulkanische activiteit en waterstof bij meteorietinslagen kwam er waterdamp en co2 in de atmosfeer. Dat condenseerde voor een groot deel tot water wat nu oceanen zijn. langzaamaan waren de omstandigheden goed voor leven. 3 miljard jr geleden bacteriën die co2 opnemen en zuurstof afgeven. en dat zorgde basis voor complexer leven.
Tijdbalk van de geschiedenis van de aarde
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Precambrium
Continenten verschijnen, land was kaal. aarde bevroor wel eens, alleen leven onder water, aan het einde eerste levensvormen
Het Precambrium
De belangrijkste kenmerken zijn:
vanaf 4600 miljoen jaar geleden
alles op aarde heet en gesmolten
door afkoeling ontstaan van kern, mantel en korst van de aarde
veel vulkanische activiteit:
veel CO2 in de atmosfeer
waterdamp werd omgezet naar water: ontstaan van oceanen
Eerste leven op aarde in de oceanen (stromatolieten)
Deze slide heeft geen instructies
Paleozoïcum
De continenten bewegen naar elkaar toe; supercontinent pangea ontstaat.
Paleozoïcum
Leven vooral onder water
trilobieten (een soort zeepissebedden)
Eerste leven op land (planten)
Continenten bewogen uit elkaar, maar daarna werd Pangea werd gevormd
Deze slide heeft geen instructies
Mesozoïcum
Planten en dieren veranderen. Dino's. pangea valt uit elkaar en de huidige continenten ontstaan.
Het Mesozoïcum
De ontwikkeling van de dinosauriërs, vogels en zoogdieren
Pangea viel uit elkaar
Het eindigde met de massa-extinctie die de dinosauriërs uitroeide
Beschrijf het Mesozoïcum en de belangrijkste gebeurtenissen en soorten in deze periode.
Kenozoïcum
Uitsterven van dino's. leven zoals wij dat nu kennen ontstaat met aan het einde de mens
Kenozoïcum
Tijdperk van het zoogdier (door uitsterven dinosauriërs kregen zoogdieren de kans)
Leven zoals we die nu kennen ontstaat
Aan het eind: de mens
Deze slide heeft geen instructies
Holoceen
Deze slide heeft geen instructies
Holoceen
Tijdperk waarin wij nu leven
Steeds meer invloed van de mens op het landschap
Discussie over nieuw tijdperk Antropoceen
Vanaf de stoommachine
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Opdrachten
Opdrachten 2,3,4,6 van 2.1
Op welke manier? Je doet het zelfstandig, dus ook stil.
Hulp? Bij vragen steek je vinger op en ik help je.
Klaar? Ga opdracht 5 maken. Heb je dit ook klaar? De opdrachten nakijken.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
2.2 Het dagboek van de aarde
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het einde van de les;
Weet je waarom stenen en fossielen veel kunnen vertellen over de geologische geschiedenis.
Kun je de drie hoofdtypen van gesteenten beschrijven.
Kun je uitleggen hoe radioactiviteit gebruikt wordt om
de leeftijd van stenen vast te stellen.
Deze slide heeft geen instructies
Stollingsgesteente
Gesteenten die zijn ontstaan door het stollen van magma of lava.
In de aardmantel:
Graniet
Of er buiten:
Basalt
Deze slide heeft geen instructies
Sedimentgesteente
Sediment (zand/klei/kalk) wordt samengedrukt en vormt één hard geheel.
Zandsteen, schalie, kalksteen
Waar kun je sedimentgesteente aan herkennen?
Gelaagdheid
Korrelig, zacht gesteente
Fossielen
Deze slide heeft geen instructies
Metamorf gesteente
Gesteente dat door hoge druk en warmte transformeert in een ander gesteente.
Deze slide heeft geen instructies
Metamorf gesteente
Deze slide heeft geen instructies
Fossielen
Snelle begraving van levende wezens zoals vissen
Waterdicht is een voorwaarde
Druk/warmte zorgen voor chemische verandering
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Relatieve ouderdom
Bepalen van ouderdom door vergelijken van de verschillende gesteente lagen.
Onderop de oudste laag: Superpositie
Deze slide heeft geen instructies
Absolute ouderdom
Het bepalen van de ouderdom van een gesteentelaag door de hoeveelheid radioactieve elementen te onderzoeken.
De radioactiviteit neemt af met zoveel miljoenen jaren. Dit kun je meten en dus terug rekenen.
Deze slide heeft geen instructies
Gesteente practicum
Stenen indelen in de hoofdgroepen
Op het opdrachtenblad staat wat je moet doen
Samenwerken met buurman of buurvrouw, maar fluisteren
Ben je klaar? Maak opdracht 3 en 4 van 2.2.
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik
Aan het einde van de les;
Weet je waarom stenen en fossielen veel kunnen vertellen over de geologische geschiedenis.
Kun je de drie hoofdtypen van gesteenten beschrijven.
Kun je uitleggen hoe radioactiviteit gebruikt wordt om
de leeftijd van stenen vast te stellen.
Deze slide heeft geen instructies
§2.3 Wereld: Gebruik van Delfstoffen
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het einde van de les;
Ken je verschillende soorten delfstoffen.
Begrijp je hoe verschillende delfstoffen zijn ontstaan.
Kun je op een kaart belangrijke vindplaatsen van delfstoffen herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
Delfstoffen
Drie soorten:
1. Metalen: ijzer, goud, lithium
2. Fossiele brandstoffen: steenkool, aardolie & aardgas
3. Diverse grondstoffen: keukenzout, grind, kalksteen
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn ertsen?
Dit zijn de mineralen waarin een metaal zit en waaruit op economische wijze een grondstof kan worden gewonnen.
Voorbeelden van ertsen zijn:
ijzererts
kopererts
zilvererts
gouderts
Deze slide heeft geen instructies
Dagbouw
Schachtbouw
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan steenkool
Ontstaan Paleozoïcum
Carboon (300 miljoen jaar geleden)
Deze slide heeft geen instructies
Klimaat → tropisch klimaat
Carboon: 350 tot 290 miljoen
jaar gelede
Ligging → rond de evenaar
→ Tropisch moeras
Deze slide heeft geen instructies
Steenkool productie
Deze slide heeft geen instructies
Aardolie
Ontstaan Mesozoïcum
250 miljoen jaar geleden
Deze slide heeft geen instructies
Aardolie productie
Deze slide heeft geen instructies
Aardgas
Geen vaste tijdsperiode
Deze slide heeft geen instructies
Aardgas productie
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel delfstoffen zijn er straks nog voor jou beschikbaar?
Deze slide heeft geen instructies
Opdrachten
Opdrachten 2,4,5,6
Op welke manier? Je doet het zelfstandig, dus ook stil de eerste 5 minuten.
Hulp? Bij vragen steek je vinger op en ik help je.
Klaar? Ga opdracht 3 maken. Heb je dit ook klaar? De opdrachten nakijken.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik
Aan het einde van de les;
Ken je verschillende soorten delfstoffen.
Begrijp je hoe verschillende delfstoffen zijn ontstaan.
Kun je op een kaart belangrijke vindplaatsen van delfstoffen herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies