ALLES MOET BETER

1 / 10

Slide 1: Slide

newEditorBurgerschapKunstzinnige oriëntatieMiddelbare schoolMBOmavo, havo, vwoLeerjaar 4-6Studiejaar 1,2

In deze les zitten 10 slides, met tekstslides.

Lesduur is: 60 min

Dit is niet oké

Introductie

Deze filmles is speciaal voor leerlingen uit klas 4, 5 en 6 van het voortgezet onderwijs en niveau 3 en 4 van het MBO. Deze les dient als introductie op de film, voordat de leerlingen naar het Nederlands Film Festival gaan om de film te bekijken. Op deze manier duiken de leerlingen alvast in de thema's uit de film, en helpt de les hen om goed voorbereid de bioscoopzaal in te gaan!

Instructies

Deze les sluit aan bij verschillende burgerschaps-thema's en maatschappelijke vraagstukken die in de documentaire Alles Moet Beter aan bod komen. De belangrijkste thema's zijn: activisme, democratie, macht en onmacht, politiek, mentale gezondheid, identiteit, burgerschap

Leerdoelen

Afhankelijk van de gekozen werkvormen en gespreksonderwerpen maken leerlingen kennis met verschillende aspecten van burgerschap. Het is niet noodzakelijk om alle onderstaande leerdoelen in één les te behandelen. Kies de leerdoelen die het beste aansluiten bij jouw groep en de accenten die je wilt leggen. Streef ernaar dat leerlingen aan het einde van de les ten minste twee van de onderstaande leerdoelen hebben bereikt.

Na deze les kunnen leerlingen:

● verschillende vormen van activisme herkennen;

● uitleggen hoe burgers invloed kunnen uitoefenen op maatschappelijke vraagstukken;

● verschillende perspectieven op maatschappelijke thema's onderzoeken;

● reflecteren op de keuzes die mensen maken wanneer zij onrecht ervaren;

● nadenken over hun eigen rol als burger en de manieren waarop zij zelf invloed kunnen uitoefenen op hun omgeving.

Deze les is opgebouwd rondom het onderzoeken van verschillende perspectieven. De documentaire laat zien dat er niet één juiste manier is om verandering teweeg te brengen. De

drie hoofdpersonen kiezen ieder een andere route om op te komen voor wat zij belangrijk vinden. Het doel van de les is daarom niet om leerlingen tot één gezamenlijk standpunt te laten komen, maar om ruimte te bieden voor verschillende ervaringen, meningen en argumenten. Stimuleer leerlingen om nieuwsgierig te zijn naar elkaars perspectief en om hun mening te onderbouwen. Gebruik de instructies als leidraad. De instructies zijn bedoeld als ondersteuning en inspiratie. Je hoeft de les niet stap voor stap te volgen.

Kies de werkvormen, vragen en opdrachten die het beste aansluiten bij jouw klas. Afhankelijk van de interesses, voorkennis en groepsdynamiek kun je bepaalde thema's meer of minder aandacht geven. Misschien leeft er in jouw klas veel rondom klimaatverandering, terwijl een andere groep juist

graag in gesprek gaat over discriminatie, politiek of mentale gezondheid. Voel je vrij om daarin keuzes te maken. Ook de volgorde van de opdrachten kan worden aangepast.

Door de les af te stemmen op jouw leerlingen ontstaat een gesprek dat betekenisvol en relevant is voor de groep.

Mogelijke gespreksthema's

De documentaire biedt aanknopingspunten voor verschillende gesprekken. Je hoeft niet alle thema's te behandelen; kies de onderwerpen die het beste aansluiten bij jouw leerlingen.

Activisme

● Waarom komen mensen in actie?

● Wanneer kies je ervoor om te demonstreren?

● Wanneer ga je een grens over?

● Is protesteren altijd effectief?

● Welke vormen van activisme kennen leerlingen zelf?

Macht en onmacht

● Wat doe je wanneer je het gevoel hebt dat niemand naar je luistert?

● Wanneer geef je op?

● Wanneer blijf je juist doorzetten?

Democratie en politiek

● Hoe kunnen burgers invloed uitoefenen?

● Is stemmen voldoende?

● Welke andere manieren zijn er om verandering teweeg te brengen?

Mentale gezondheid

● Wat doet langdurig strijden voor een ideaal met iemand?

● Hoe ga je om met gevoelens van frustratie, boosheid of machteloosheid?

Identiteit

● Voelt iedereen zich even vrij om zich uit te spreken?

● Heeft je achtergrond invloed op hoe je wordt gehoord?

● Welke ervaringen kunnen bepalen of iemand zich betrokken voelt bij politiek of activisme?

Aandachtspunten voor de docent

Houd er rekening mee dat sommige onderwerpen persoonlijk kunnen zijn. Sommige leerlingen hebben zelf ervaring met discriminatie, uitsluiting of wantrouwen richting de overheid. Niet iedere leerling voelt zich veilig om persoonlijke ervaringen te delen. Geef leerlingen altijd de ruimte om een vraag over te slaan. Stimuleer nieuwsgierigheid boven gelijk krijgen. Erken dat maatschappelijke vraagstukken vaak complex zijn en zelden één eenvoudig antwoord hebben.

Deze les is gemaakt in samenwerking met het NFF en eindredacteur Safiya Juliana. Indien er vragen zijn over het lesmateriaal kan er contact worden opgenomen via educatie@filmfestival.nl

Onderdelen in deze les

Introductie documentaire

De documentaire volgt drie jongeren die ieder op hun eigen manier proberen maatschappelijke verandering te realiseren.

Sam > Klimaatactivisme

Sam maakt zich grote zorgen over klimaatverandering en vindt dat de overheid onvoldoende doet om de klimaatcrisis tegen te gaan. Vanuit die overtuiging sluit zij zich aan bij klimaatacties, waaronder demonstraties waarbij snelwegen worden geblokkeerd.

Ruben > Politiek en Chemours

Ruben probeert maatschappelijke verandering te bereiken via de politiek. Hij raakt betrokken bij het openbaar maken van documenten over Chemours, een chemisch bedrijf dat al jarenlang onder vuur ligt vanwege de uitstoot van schadelijke stoffen die gevolgen kunnen hebben voor

mens en milieu. Zijn verhaal laat zien hoe ingewikkeld de verhouding tussen politiek, overheid, bedrijven en

burgers kan zijn.

Rohan > De toeslagenaffaire

Rohan ervaart persoonlijk de gevolgen van de kinderopvangtoeslagenaffaire.

Achtergrond: bij de kinderopvangtoeslagenaffaire werden duizenden ouders jarenlang ten onrechte beschuldigd van fraude met hun kinderopvangtoeslag. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, waardoor veel gezinnen ernstige financiële problemen kregen. In veel gevallen

bleek achteraf dat de overheid fouten had gemaakt. Deze affaire heeft laten zien welke grote gevolgen fouten van de overheid kunnen hebben voor

het leven van burgers.

Totale duur van de les: 60 minuten

Legenda

In de les staan knoppen die je open kunt klikken en kunt voorlezen aan de leerlingen. Hierin staan de volgende dingen:

Beschrijving van de soort opdracht:

- Denken, Doen, Bekijken

- Vragen die kunnen helpen als ondersteuning tijdens de opdracht

- Extra tips voor tijdens de opdrachten

In de gele notities vind je uitgebreide uitleg over de werkvormen en extra leerkracht-informatie.

Voorafgaand aan de les en gezien de thema's van deze les, is het belangrijk om de veiligheid in de klas te verzekeren. Hiervoor zijn er wat afspraken die in de klas zullen gelden. Bespreek de volgende punten met de leerlingen.

Vertel dat:

“We gaan praten over thema’s die persoonlijk kunnen zijn. Daarom maken we eerst afspraken over hoe we met elkaar omgaan. Zo kan iedereen zich veilig voelen om te luisteren of te delen. Ervaringen delen mag altijd, maar niets moet.”

Sociale veiligheid afspraken:

1. Luister goed naar elkaar en laat de ander uitpraten

2. We zijn lief voor elkaar

3. Wat iemand hier vertelt, vertellen we niet door

4. Als je niet wilt antwoorden, is dat oké

5. Vertel wat jij denkt en voelt.

Voor de leerkracht:

Zorg dat iedereen het zichtbaar met deze regels eens is voordat je verder gaat. Zo zorgen we samen voor een veilige ruimte om het over de thema's te hebben. Denk hier ook aan wanneer je gesprekken hebt over deze onderwerpen buiten deze les.

Vraag na alles waarbij ervaringen worden gedeeld: “Heeft iedereen gedeeld wat ze willen delen?"

Dit creëert ruimte voor kinderen die zich minder vanzelfsprekend gezien of gehoord voelen.

Leerdoelen

Werkvorm: Denken

Tijd: 1 minuut

Bespreken

Vandaag:

✓ herkennen we verschillende vormen van activisme

✓ denken we na over macht en invloed

✓ vormen we een eigen mening

✓ bedenken we een actieplan

Vraag: "Wat betekent activisme volgens jullie?"

Introductie

Werkvorm: Bespreken

Tijd: 2 minuten

"In deze documentaire volgen we jongeren die vinden dat de wereld anders moet. Vandaag onderzoeken we een belangrijke vraag: " wanneer kom je in actie?"

Doel > Leerlingen nieuwsgierig maken naar de documentaire en het onderwerp introduceren.

Deel 1: Stellingen

Werkvorm: Discussie

Tijd: 10 minuten

Stellingen (eens of oneens)

Leerlingen mogen aan de rechterkant van de klas staan als ze het eens zijn met de stelling en aan de linkerkant staan als ze het oneens zijn met de stelling. Weet je niet helemaal zeker of je

er tussenin zit, dan kan je in het midden van het klaslokaal gaan staan. Nadat de leerlingen een keuze hebben gemaakt kan je de volgende vervolgvragen stellen:

● Waarom sta je daar?

● Heb je hier zelf ervaring mee

Stellingen:

● "Volwassenen luisteren onvoldoende naar jongeren."

● “Jongeren kunnen de wereld veranderen.”

● “Politici begrijpen jongeren.”

● “Jongeren worden serieus genomen.”

Stellingen (Kies een paar andere stellingen van hieronder die jij goed vind passen bij de groep) :

● Als iets oneerlijk is moet je iets doen.

● Protesteren werkt.

● Regels zijn er om gevolgd te worden.

● Social media is een goede plek voor activisme.

● Boosheid helpt verandering.

● Mensen luisteren pas als je hard roept.

● Je mag regels overtreden voor een goed doel.

● Klimaatactivisten gaan soms te ver.

● De overheid beschermt burgers voldoende.

● Je moet eerst aan jezelf denken voordat je de wereld helpt.

● Demonstreren is een privilege.

● Niet iedereen voelt zich veilig genoeg om te protesteren.

● Muziek kan meer veranderen dan politiek.

● Activisme kost teveel energie.

● Je moet neutraal blijven.

● Verandering begint bij jezelf.

● De media bepalen hoe we naar activisten kijken.

● Boosheid kan een kracht zijn.

Verdiepende vragen:

● Wanneer wel?

● Wanneer niet?

● Verandert jouw mening in een andere situatie?

● Is het anders als het jou persoonlijk raakt?

Doel > Perspectieven onderzoeken en meningsvorming stimuleren.

Doel > Leerlingen activeren en verbinden met hun eigen ervaringen

Deel 2: Binnen of buiten het systeem?

Werkvorm: Discussie

Tijd: 5 minuten

Situatie: "De prijzen in de schoolkantine worden plotseling veel hoger."

Mogelijkheid A > Binnen het systeem

● gesprek met docent

● e-mail sturen

● leerlingenraad

Mogelijkheid B > Buiten het systeem

● protestactie

● social media campagne

● petitie

Vraag: "Welke aanpak werkt volgens jou beter?"

Doorvragen

● Waarom?

● Kunnen beide samenwerken?

Doel > Verschillende manieren van verandering onderzoeken.

Deel 1: Maak een actieplan

Werkvorm: Doen

Tijd: 10 minuten

Opdracht: Werk in groepjes (3-4 personen)

Kies één onderwerp:

● prestatiedruk

● sociale veiligheid

● discriminatie

● milieu

● mentale gezondheid

Breng in kaart:

1. Het probleem

2. Waarom dit belangrijk is

3. Het doel

4. Een actie

5. Een slogan

6. Een hashtag

Doel > Van ideeën naar handelen.

Deel 2: Pitch

Werkvorm: Doen

Tijd: 6 minuten

Situatie: Docent speelt de rol van schooldirecteur.

Per groep: 1 minuut pitch.

Mogelijke vragen

● Waarom moet ik luisteren?

● Wat levert dit op?

● Wat kost dit?

● Waarom is dit belangrijk?

Doel > Leren overtuigen en argumenteren.

Reflectie

Denk je dat iedereen zich even vrij voelt om te protesteren of zich uit te spreken? Welke rol kunnen iemands achtergrond, identiteit of ervaringen daarin spelen?

Introductie personages

Werkvorm: Bespreken

Tijd: 5 minuten

Personages (uitleg personages en waar ze voor protesteren is te vinden aan in de omschrijving)

Sam > Klimaatactivisme

Deze verhaallijn roept vragen op als:

● Wanneer is burgerlijke ongehoorzaamheid gerechtvaardigd?

● Mag je de wet overtreden voor een hoger doel?

● Wanneer wordt protest te ontwrichtend?

Ruben > Politiek en Chemours

mens en milieu. Zijn verhaal laat zien hoe ingewikkeld de verhouding tussen politiek, overheid, bedrijven en

burgers kan zijn.

Mogelijke gespreksonderwerpen:

● Hoe transparant moet de overheid zijn?

● Wanneer is het gerechtvaardigd om informatie openbaar te maken?

● Hoeveel invloed hebben burgers op politieke besluitvorming?

Rohan > De toeslagenaffaire

Rohan ervaart persoonlijk de gevolgen van de kinderopvangtoeslagenaffaire.

Achtergrond: bij de kinderopvang-toeslagenaffaire werden duizenden ouders jarenlang ten onrechte beschuldigd van fraude met hun kinderopvangtoeslag. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, waardoor veel gezinnen ernstige financiële problemen kregen. In veel gevallen bleek achteraf dat de overheid fouten had gemaakt. Deze affaire heeft laten zien welke grote gevolgen fouten van de overheid kunnen hebben voor het leven van burgers.

Mogelijke gespreksonderwerpen:

● Wat gebeurt er als systemen fouten maken?

● Hoe kun je als burger je recht halen?

● Kun je de overheid altijd vertrouwen?

● Wat betekent een rechtvaardige overheid?

Vraag: "Met wie denk je dat je jezelf het meest kunt vergelijken?"

Doorvragen

● Waarom?

● Welke eigenschappen herken je?

● Welke problemen spreken je aan?

Doel > Persoonlijke betrokkenheid creëren.