Steden

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 2

Steden

2 STEDEN / INTRODUCTIE

• Waarom denk je dat mensen graag in zo’n grote een stad wonen?

• Je weet het verschil tussen soorten steden.

• Je begrijpt waarom een gunstige ligging en een stedelijk netwerk belangrijk is.

• Je kunt de verstedelijkingsgraad in verschillende soorten landen beschrijven en verklaren.

2.1 Steden in de wereld

Wat zijn kenmerken van een stad?

1. Hoge bevolkingsdichtheid en bebouwingsdichtheid.

2. Grote variatie in welvaart,
   opleidingsmogelijkheden en cultuur.

3. Veel verspillende voorzieningen dicht bij elkaar.

Welke belangrijke voorzieningen heeft een stad?

Ziekenhuis, universiteit, winkels, theater, musea.

Kenmerken van een stad

Welke soort stad hoort bij elke omschrijving?

Zo’n stad heeft veel inwoners én veel invloed in de wereld.

wereldstad

In deze stad wonen meer dan
10 miljoen mensen.

megastad

Meestal zetelt hier de regering van het land.

hoofdstad

Deze steden kunnen ook een primate city zijn, dat is:

een stad die veel groter en belangrijker is dan de tweede stad van het land.

Soorten steden

Ligging van steden

Succesvolle steden liggen:

• in een vlak gebied met rivieren of aan de kust

• in een vruchtbaar gebied

• in een gebied met grondstoffen

Wat vormen steden als ze goed met elkaar verbonden zijn?

stedelijk netwerk

Hebben bedrijven en gemeenten hier veel of weinig contact met elkaar?

veel

Zijn er meer stedelijke netwerken in hoge-inkomenslanden of in minder welvarende landen?

hoge-inkomenslanden

Goed contact met elkaar

Het percentage stedelingen in het land noem je de:

verstedelijkingsgraad

De verstedelijkingsgraad is hoger
in welvarende landen dan in
lage-inkomenslanden.

Steden in lage-inkomenslanden groeien wel snel. Deze groei noem je:

urbanisatie

Wat zijn twee oorzaken voor urbanisatie in armere landen?

• migratie van platteland naar de stad

• het hoge geboortecijfer in de stad

Groei van steden

rijker

armer

Welke kleur hoort bij de stad en welke bij het platteland?

Platteland: rood. Stad: blauw.

Stad en platteland

stad

platteland

• Zou jij in een stad met heel veel woontorens willen wonen?

• Je weet wat het verschil is in groei van steden in rijkere en armere landen.

• Je begrijpt wat de oorzaak is van het verschil in inrichting van steden in rijkere en armere landen.

• Je kunt de plattegrond van een stad in rijkere en armere landen indelen in soorten wijken.

2.2 De groei en opbouw van steden

Paragraaf 2

Opbouw Amsterdam

Opbouw steden

Opbouw Marrakech

Zet de zinnen in de juiste volgorde:

1. Veel gezinnen kochten een huis buiten de stad, suburbanisatie.

2. Daarom heen breidde de stad zich verder uit.

3. Vanaf 1990 zijn de grootste steden weer populair om te werken en te wonen.

4. Vanaf 1960 nam de welvaart toe.

5. Rond het centrum werden woningen en fabrieken gebouwd.

6. Dorpen groeiden uit tot woonsteden, suburbs.

7. Het centrum is een zakencentrum geworden, Central Business District (CBD).

Steden in rijkere landen 1/2

Zet de zinnen in de juiste volgorde:

5. Rond het centrum werden woningen en fabrieken gebouwd.

2. Daarom heen breidde de stad zich verder uit.

4. Vanaf 1960 nam de welvaart toe.

1. Veel gezinnen kochten een huis buiten de stad, suburbanisatie.

6. Dorpen groeiden uit tot woonsteden, suburbs.

3. Vanaf 1990 zijn de grootste steden weer populair om te werken en te wonen.

7. Het centrum is een zakencentrum geworden, Central Business District (CBD).

Steden in rijkere landen 1/2

Bij welk deel van de stad passen de foto’s het beste?

suburb

CBD

Steden in rijkere landen 2/2

A

B

Wanneer begon urbanisatie in arme landen?

1960

Waar bouwen nieuwkomers in steden in arme landen hun eigen huizen?

• aan de rand van de stad

• bij gevaarlijke plaatsen
  (steile helling, spoorlijn, op het water of bij een vuilstortplaats)

Waar wonen de rijke

Steden in armere landen

Wat is de naam voor wijken waar de huizen van slechte bouwmaterialen zijn gemaakt?

zelfbouwwijken

Waarom zijn zelfbouwwijken vaak op gevaarlijke plaatsen gebouwd?

Grond is hier goedkoop en hier wil niemand anders wonen.

Welke verschillen zie je tussen de zelfbouwwijken op foto A en B?

• foto B zijn de huizen van slechter materiaal

• foto B minder in de hoogte gebouwd

Zelfgebouwde woningen

A

B

Het stadbestuur moet zorgen voor een goed plan om de stad in te richten. Hoe heet dat?

stadsplanning

Voor het gebruik van ruimte in een stad gelden wetten en regels.
Dit noem je:

ruimtelijke ordening

Het stadsbestuur beslist over de indeling van de openbare ruimte.
Dit is:

de gemeenschappelijke (publieke) ruimte in een wijk

In de stadsplanning is er ook voldoende geld voor straten,
riolering en leidingen.
Hoe noem je deze voorzieningen?

infrastructuur

Waarom lukt het plannen van een stad in een armere land soms niet goed?

Er is te weinig geld of de stad groeit te snel.

Welke voorbeelden van infrastructuur zie je op de foto?

verlichting, straten, huizen enzovoort

• Wat maakt een stad aantrekkelijk?

• Je weet wat bewoners, bezoekers en bedrijven zoeken in een stad.

• Je begrijpt hoe steden ervoor zorgen dat zij aantrekkelijk zijn en blijven.

• Je kunt uitleggen waarom bewoners, bezoekers en bedrijven juist voor die ene stad kiezen.

2.3 De aantrekkelijke stad

De verzorgingsgebieden van een stad kunnen verschillen in grootte.

Verzorgingsgebieden

Bewoners gebruiken de stad voor:

• werken

• studeren

• recreëren

Wie zoekt wat in de stad?

Bezoekers van de stad zijn:

• dagjesmensen

• toeristen

• zakelijke bezoekers

Bedrijven in de stad produceren voor de:

• lokale markt

• nationale markt

• internationale markt

Alles wat gedaan wordt om een stad of regio aantrekkelijk te maken voor bijvoorbeeld toeristen of bedrijven om naar deze stad te trekken, noem je:

citymarketing

Een stad kan hierdoor uitgroeien tot een sterk merk.

Voor bijvoorbeeld New York gaat het leven altijd door, dag en nacht:

‘the city that never sleeps’.

Hoe maken bestuurders de stad extra aantrekkelijk?

Door veel verschillende winkels en evenementen aan te bieden.

Hoe verkoop je je stad?

Wat bepaalt voor bewoners de aantrekkingskracht van een stad?

goede bereikbaarheid, inkomsten door toerisme, scholen, supermarkten, veel winkels, werk

De aantrekkingskracht van de stad

Wat bepaalt voor bezoekers de aantrekkingskracht van een stad?

evenementen, goede bereikbaarheid, musea, toeristenwinkels, veel winkels

Wat bepaalt voor bedrijven de aantrekkingskracht van een stad?

andere vergelijkbare bedrijven, goede bereikbaar-heid, imago, scholen, veel klanten, veel mogelijk personeel

• Wat vind jij: kun je een plaats met
  één kasteel, een paar gebouwen en
  30 inwoners wel een stad noemen?

• Je weet waar de belangrijkste steden en stedelijke gebieden in Nederland liggen.

• Je begrijpt het verband tussen urbanisatie, bevolkingsgroei en het voorzieningenniveau.

• Je kunt op de kaart van Nederland aangeven waar de bevolking groeit of juist krimpt.

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.4 VERSTEDELIJKING IN NEDERLAND

2.4 Verstedelijking in Nederland

Nederland heeft niet echt grote steden. Er zijn vier steden die wel groter zijn:

1. Amsterdam: hoofdstad met
   belangrijke diensten zoals:
   universiteiten, toerisme, Schiphol

2. Rotterdam: mainport, industrie en hoogbouw

3. Den Haag: regeringsstad,
   ambtenaren wonen en werken er

4. Utrecht: verkeersknooppunt met veel vergadercentra

Wanneer steden naar elkaar toe groeien wordt dit een:

stedelijk gebied

Grotere steden in Nederland

Wat is het grootste stedelijke gebied van Nederland?

de Randstad

Waarom wordt dit gebied zo genoemd?

Omdat het als een rand om het Groene Hart ligt.

Welke andere stedelijke gebieden zijn er verder nog in Nederland?

• Bandstad Twente

• Brabantse Stedenrij

• Zuid-Limburg

• knooppunt Arnhem-Nijmegen

Stedelijke gebieden in Nederland

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.4 VERSTEDELIJKING IN NEDERLAND

Er zijn vier fasen in de stedelijke groei binnen Nederland. Bij welke letter horen de begrippen:

agglomeratie – stedelijke regio – stedelijk netwerk?

Fasen van stedelijke groei

A B C

stedelijke regio

stedelijk netwerk

agglomeratie

• Zou jij weten in welke stad je bent als je zomaar ergens in een woonwijk wordt gedropt?

• Je weet hoe een Nederlandse stad is opgebouwd.

• Je begrijpt welke veranderingen er in de steden zijn.

• Je kunt voorbeelden noemen van maatregelen waardoor de leefbaarheid in steden kan verbeteren.

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.5 VERANDERINGEN IN NEDERLANDSE STEDEN

2.5 Veranderingen in Nederlandse steden

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.5 VERANDERINGEN IN NEDERLANDSE STEDEN

Opbouw van de stad

De manier waarop een stad in wijken is verdeeld noem je de:

opbouw van een stad

Hoe ziet die opbouw in Nederlandse steden eruit?

1 =

2 =

3 =

4 =

5 =

6 =

binnenstad

19e-eeuwse wijken

vooroorlogse wijken

hoog- en laagbouwwijken

laagbouwwijken

nieuwbouw- en Vinex-wijken

Waar ligen tegenwoordig vooral de bedrijventerreinen?

Aan de rand van de stad.

Op de oude locaties vindt inbreiding plaats, wat houdt dit in?

Dat er gebouwd wordt binnen de bebouwde kom.

Gebouwen worden ook verbouwd tot woningen en appartementen.
Waarom is dit zo?

Vanwege de woningnood.

Verandering in de stad

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.5 VERANDERINGEN IN NEDERLANDSE STEDEN

Bij welk cijfer op de kaart vindt ook inbreiding plaats?

2, in de omgeving van stations

Waarom vindt juist hier inbreiding plaats?

• omdat het tegen het stadscentrum aan ligt

• ongebruikte groenstroken en verouderde gebouwen

• dure grond

Inbreiding

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.5 VERANDERINGEN IN NEDERLANDSE STEDEN

Stadsbesturen maken voor hun stad een omgevingsplan.
Wat staat hierin?

Hoe de ruimte in een gemeente wordt gebruikt en welke regels er zijn.

Stadsbesturen willen bijvoorbeeld de leefbaarheid van een wijk verbeteren. Wat wordt hiermee bedoelt?

Ze willen dat het in een wijk veilig en prettig wonen is.

Omgevingsplan

2 STEDEN / NEDERLAND / 2.5 VERANDERINGEN IN NEDERLANDSE STEDEN

Op welke manieren kan het stads-bestuur de leefbaarheid verbeteren?

• renovatie
  (opknappen)
  en
  herstructurering
  (slechte woningen vervangen door nieuwe)

• verbeteren van de mobiliteit

• gezonde buitenruimte

• de stad socialer maken

• er een duurzame stad van maken

Hoe wordt er op de foto geprobeerd om de huizen duurzaam te maken?

Door de aanleg van groene daken.

Leefbaarheid

2 STEDEN / WERELD / IN VOGELVLUCHT

Kijkplaat