Les 1: Meesterlijke middeleeuwen: Inleiding: Middeleeuwen en feodaliteit

Meesterlijke middeleeuwen

Learning objective

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsSecundair onderwijsTechnisch secundair onderwijsLeerjaar 6

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Meesterlijke middeleeuwen

Learning objective

Doelen van vandaag

Je leert …

… de middeleeuwen in de tijd situeren en deze periode plaatsen tussen de oudheid en de vroegmoderne tijd. (LPD 1)

… uitleggen waarom de feodaliteit ontstond en hoe grond, bescherming en trouw de basis vormden van dit systeem. (LPD 1)

… de standenmaatschappij beschrijven door de plaats en rol van adel, geestelijkheid en derde stand te verduidelijken. (LPD 1)

… verklaren welke rol God, de kerk en de koning speelden in de middeleeuwse samenleving. (LPD 1)

… informatie uit teksten en schema’s verwerken door historische begrippen correct te gebruiken en samen te vatten in eigen woorden. (LPD 2-3)

Wat weet je al over de middeleeuwen?

WAAR

NIET 

WAAR

Mensen werden gemiddeld 30 jaar.

Misdadigers werden gevierendeeld.

De meeste mensen konden niet lezen.

De mensen waren altijd dronken, want ze dronken alleen bier.

Mensen gooiden hun poep op straat.

Wat weet je al over de maatschappij in de middeleeuwen?

De middeleeuwen in de tijd


  • overgangsperiode tussen de klassieke oudheid en de vroegmoderne tijd

  • ongeveer van 500 tot 1500

De middeleeuwen in de tijd

  • Start: 476 na Christus -> val van het West-Romeinse Rijk

    • Centrale gezag verdween -> onveiligheid en onzekerheid in Europa

  • Einde: meestal rond 1500

    • Val van Constantinopel (1453)

    • Columbus die Amerika bereikt (1492)

    • nieuwe wereldvisie -> meer kennis, handel en contacten

Drie fasen van de middeleeuwen

  • bevolkingsgroei

  • opkomst van steden en handel

  • bloei van landbouw en ambachten

  • ontstaan van riddercultuur en feodale structuren

Hoge middeleeuwen (ca 1000-1250)

  • chaos en onzekerheid in West-Europa

  • volksverhuizingen

  • ontstaan van nieuwe koninkrijken

  • sterke invloed van het christendom

Vroege middeleeuwen (ca. 500-1000)

Late middeleeuwen (ca 1250-1500)

  • crisissen zoals hongersnood en pest

  • sociale spanningen

  • culturele en economische vernieuwing

De opkomst van de feodaliteit

Door het wegvallen van centraal gezag ontstond het feodale systeem: lokale machthebbers verdeelden grond in ruil voor trouw en bescherming.

De standenmaatschappij

Boeren, ambachtslieden en handelaars vormden de grootste groep, maar hadden weinig macht.

De clerus en adel (koningen, leenheren, ridders) bezaten macht en privileges.

Eerste en tweede stand

Derde stand

Lijfeigenen en hun positie

Lijfeigenen waren aan het land gebonden boeren. Ze moesten werken voor de heer en hadden weinig vrijheid, hoewel ze geen slaven waren.

God en de maatschappij

  • God = de hoogste autoriteit

  • Gehoorzaamheid aan de bestaande orde = een religieuze plicht

  • De middeleeuwse maatschappij was theocentrisch.

Van chaos naar macht

Aan het begin van de middeleeuwen kende West-Europa:

·       instabiliteit,

·       armoede,

·       weinig centraal gezag.

Aan het einde van de middeleeuwen:

·       waren Europese staten sterker georganiseerd,

·       groeide handel en kennis,

·       begon Europa zich te ontwikkelen tot een wereldmacht.

De middeleeuwen zijn dus geen ‘donkere’ stilstaande periode, maar een tijd van grote veranderingen en evoluties.

In welke periode plaatsen we de middeleeuwen?

A

500-1000

B

1000-1500

C

500-1500

D

750-1250

Wat was het overheersende geloof in de middeleeuwen in West-Europa?

A

protestantisme

B

katholicisme

C

christelijk

D

islam

De duivel kon meerdere kenmerken hebben. Welke hoort er NIET bij?

A

staart

B

horens

C

één oog

D

wolventanden

Wat betekent het woord 'feodaal'?

A

middeleeuws

B

horigheid

C

betrekking hebbend op trouwhartig zijn

D

tot het leenstelsel behorend

eerste stand

tweede stand

derde stand

edellieden

boeren

geestelijkheid

lijfeigenen

Welke stand kwam er aan het einde van de middeleeuwen bij?

A

burgerij

B

industriëlen

C

ridders

D

nonnen

De middeleeuwse maatschappij was theocentrisch. Wat betekent dat? In het dagelijks leven ...

A

... staat de wetenschap centraal.

B

... staan God en godsdienst centraal.

C

... staan geld en economie centraal.

D

... staat iemand die Theo heet centraal.

Middeleeuwse literatuur is bedoeld om .....

A

te lezen

B

te luisteren

C


D


Welke groep standen klopt qua volgorde?

A

Geestelijkheid, burgerij, adel

B

Burgerij, geestelijkheid en adel

C

Adel, clerus en burgerij

D

Clerus, adel en burgerij