Meesterlijke middeleeuwen
Learning objective
Meesterlijke middeleeuwen
Learning objective
Doelen van vandaag
Je leert …
… de middeleeuwen in de tijd situeren en deze periode plaatsen tussen de oudheid en de vroegmoderne tijd. (LPD 1)
… uitleggen waarom de feodaliteit ontstond en hoe grond, bescherming en trouw de basis vormden van dit systeem. (LPD 1)
… de standenmaatschappij beschrijven door de plaats en rol van adel, geestelijkheid en derde stand te verduidelijken. (LPD 1)
… verklaren welke rol God, de kerk en de koning speelden in de middeleeuwse samenleving. (LPD 1)
… informatie uit teksten en schema’s verwerken door historische begrippen correct te gebruiken en samen te vatten in eigen woorden. (LPD 2-3)
Wat weet je al over de middeleeuwen?
WAAR
NIET
WAAR
Mensen werden gemiddeld 30 jaar.
Misdadigers werden gevierendeeld.
De meeste mensen konden niet lezen.
De mensen waren altijd dronken, want ze dronken alleen bier.
Mensen gooiden hun poep op straat.
Wat weet je al over de maatschappij in de middeleeuwen?
De middeleeuwen in de tijd
overgangsperiode tussen de klassieke oudheid en de vroegmoderne tijd
ongeveer van 500 tot 1500
De middeleeuwen in de tijd
Start: 476 na Christus -> val van het West-Romeinse Rijk
Centrale gezag verdween -> onveiligheid en onzekerheid in Europa
Einde: meestal rond 1500
Val van Constantinopel (1453)
Columbus die Amerika bereikt (1492)
nieuwe wereldvisie -> meer kennis, handel en contacten
Drie fasen van de middeleeuwen
bevolkingsgroei
opkomst van steden en handel
bloei van landbouw en ambachten
ontstaan van riddercultuur en feodale structuren
Hoge middeleeuwen (ca 1000-1250)
chaos en onzekerheid in West-Europa
volksverhuizingen
ontstaan van nieuwe koninkrijken
sterke invloed van het christendom
Vroege middeleeuwen (ca. 500-1000)
Late middeleeuwen (ca 1250-1500)
crisissen zoals hongersnood en pest
sociale spanningen
culturele en economische vernieuwing
De opkomst van de feodaliteit
Door het wegvallen van centraal gezag ontstond het feodale systeem: lokale machthebbers verdeelden grond in ruil voor trouw en bescherming.
De standenmaatschappij
Boeren, ambachtslieden en handelaars vormden de grootste groep, maar hadden weinig macht.
De clerus en adel (koningen, leenheren, ridders) bezaten macht en privileges.
Eerste en tweede stand
Derde stand
Lijfeigenen en hun positie
Lijfeigenen waren aan het land gebonden boeren. Ze moesten werken voor de heer en hadden weinig vrijheid, hoewel ze geen slaven waren.
God en de maatschappij
God = de hoogste autoriteit
Gehoorzaamheid aan de bestaande orde = een religieuze plicht
De middeleeuwse maatschappij was theocentrisch.
Van chaos naar macht
Aan het begin van de middeleeuwen kende West-Europa:
· instabiliteit,
· armoede,
· weinig centraal gezag.
Aan het einde van de middeleeuwen:
· waren Europese staten sterker georganiseerd,
· groeide handel en kennis,
· begon Europa zich te ontwikkelen tot een wereldmacht.
De middeleeuwen zijn dus geen ‘donkere’ stilstaande periode, maar een tijd van grote veranderingen en evoluties.
In welke periode plaatsen we de middeleeuwen?
500-1000
1000-1500
500-1500
750-1250
Wat was het overheersende geloof in de middeleeuwen in West-Europa?
protestantisme
katholicisme
christelijk
islam
De duivel kon meerdere kenmerken hebben. Welke hoort er NIET bij?
staart
horens
één oog
wolventanden
Wat betekent het woord 'feodaal'?
middeleeuws
horigheid
betrekking hebbend op trouwhartig zijn
tot het leenstelsel behorend
eerste stand
tweede stand
derde stand
edellieden
boeren
geestelijkheid
lijfeigenen
Welke stand kwam er aan het einde van de middeleeuwen bij?
burgerij
industriëlen
ridders
nonnen
De middeleeuwse maatschappij was theocentrisch. Wat betekent dat? In het dagelijks leven ...
... staat de wetenschap centraal.
... staan God en godsdienst centraal.
... staan geld en economie centraal.
... staat iemand die Theo heet centraal.
Middeleeuwse literatuur is bedoeld om .....
te lezen
te luisteren
Welke groep standen klopt qua volgorde?
Geestelijkheid, burgerij, adel
Burgerij, geestelijkheid en adel
Adel, clerus en burgerij
Clerus, adel en burgerij