AF 1 (Bloed en) afweerstelsel 1

1

1.7 bloed en afweerstelsel

anatomie fysiologie

1

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAFPMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 31 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

1

1.7 bloed en afweerstelsel

anatomie fysiologie

1

1.7

bloed en afweerstelsel

LEERDOELEN...

  • Je legt uit wat algemene afweer en specifieke afweer is

  • Je noemt de cellen die zich met de afweer bezig houden

  • Je noemt de vier vormen van weerstand opbouwen


C2 - afweer: soorten en functie


onze afweer herkent of cellen lichaamseigen zijn via een eiwit op het celmembraan...

  • een speciaal ID-eiwit

  • de cel moet alle stoffen hierlangs sturen

  • de cel laat zo zien wat er binnen allemaal gebeurt

2

eigen vs vreemd


onze afweer herkent of cellen lichaamseigen zijn via een eiwit op het celmembraan...

  • zit er iets vreemds aan dit ID-eiwit, dan weet de afweer dat de cel geïnfecteerd is

  • de cel wordt gedood

2

eigen vs vreemd


ziektekiemen hebben sws andere ID-eiwitten op hun membraan...

  • ons afweer herkent dit niet

  • ze worden antigenen genoemd

  • en gaat dit doodmaken


2

eigen vs vreemd


ons lichaam kan ziektekiemen op drie manieren afweren...

  1. tegenhouden

  2. opeten

  3. uitschakelen

2

eigen vs vreemd


algemene afweer

1 tegenhouden...

  • op de huid → huidflora (dode huidcellen, goede bacteriën, talg, lage pH)


2

eigen vs vreemd


algemene afweer

1 tegenhouden...

  • slijmvliezen (slijm, ziekte-kiemdodend enzym) in luchtwegen en maagdarm kanaal


2

eigen vs vreemd


algemene afweer

1 tegenhouden...

  • maagsap (met bijtend maagzuur, pH=2)


2

eigen vs vreemd


algemene afweer

1 tegenhouden...

  • in de dikke darm → darmflora (met veel soorten goede bacteriën)


2

eigen vs vreemd


algemene afweer

2 opeten...

  • witte bloedcellen (korrel cellen) eten ziektekiemen op (fagocytose)

2

eigen vs vreemd


algemene afweer

2 opeten...

  • daarna doden giftige korrels de ziektekiemen

2

eigen vs vreemd


specifieke afweer

3 uitschakelen...

  • witte bloedcellen (lymfe cellen) maken antistoffen

  • gericht tegen één bepaalde ziektekiem

2

eigen vs vreemd


  • de antistoffen...

    • prikken het membraan lek → ziektekiem valt uit elkaar

    • laten ziektekiemen aan elkaar klitten → makkelijk op te eten door korrelcellen

    • markeren de ziektekiem → zo zijn ze makkelijk te herkennen

2

eigen vs vreemd


korrel- en lymfecellen worden beide gemaakt in het rode beenmerg...

  • korrelcellen leren lichaams-eigen patronen te herkennen

  • lymfecellen leren antigenen te herkennen en passende antistoffen te maken

2

eigen vs vreemd

opleiding in beenmerg

opleiding in lymfe

korrelcellen in het bloed

lymfecellen in het lymfe

stamcel in beenmerg


de algemene afweer is aangeboren...

  • huid, slijmvliezen en korrelcellen zijn bij de geboorte aanwezig

  • tegenhouden en opeten gebeurt in enkele uren

  • krachtige afweer

2

eigen vs vreemd


de specifieke afweer is verworven...

  • lymfecellen worden actief als er een ziektekiem binnen is

  • het maken van antistoffen duurt 2 weken

  • zeer krachtige afweer

2

eigen vs vreemd


wil een ziektekiem toeslaan...

  • moet het de twee vormen van weerstand doorstaan

  • dat lukt bijna nooit

2

eigen vs vreemd


C3 - specifieke afweer


wanneer de korrelcellen ziektekiemen hebben opgegeten...

  1. worden stukjes gegeven aan T-cellen

  2. doden ze de besmette cellen

  3. lichten ze de B-cellen in (met stofjes)

3

specifieke afweer

t-lymfecel

1
2
3


de B-cellen komen in actie door...

  1. het maken van antistoffen gericht tegen de ziektekiem

3

specifieke afweer

1

b-lymfecel


als de ziektekiem bestreden is...

  • wordt alles opgeruimd

  • delen een paar B-cellen zich tot geheugencellen

3

specifieke afweer


bij een tweede aanval maken de ziektekiemen geen kans...

  • geheugencellen worden geactiveerd

  • er zijn snel antistoffen

  • zo biedt je weerstand, zo ben je immuun

3

specifieke afweer


weerstand bouw je op door antistoffen...

  • te maken (actief)

  • te krijgen (passief)

3

immuniteit opbouwen


weerstand bouw je op door antistoffen...

  • te maken (actief)

  • te krijgen (passief)

  • beide kunnen zowel op natuurlijke wijze ontstaan als op kunstmatige wijze

3

immuniteit opbouwen


actieve immunisatie op een natuurlijk wijze ontstaat...

  • door de ziekte zelf te overwinnen, door zelf antistoffen te maken tegen de (sterke) ziektekiem

3

immuniteit opbouwen


actieve immunisatie op een kunstmatige wijze ontstaat...

  • door de ziekte zelf te overwinnen door antistoffen te maken tegen een (door de mens) verzwakt (gemaakte) ziektekiem

3

immuniteit opbouwen


actieve immunisatie op een kunstmatige wijze ontstaat...

  • door het verzwakken verliest de ziektekiem zijn kracht en word je niet ziek

  • het injecteren heet vaccineren, de vloeistof het vaccin

3

immuniteit opbouwen


passieve immunisatie op een natuurlijke wijze ontstaat...

  • door het krijgen van antistoffen, gericht tegen de ziektekiem (waterpokken, griepvirus) via de placenta of borstvoeding

  • bescherming is tijdelijk

3

immuniteit opbouwen


passieve immunisatie op een kunstmatige wijze ontstaat...

  • door het krijgen van antistoffen, gericht tegen de ziekte via donorplasma

  • bescherming is tijdelijk

3

immuniteit opbouwen