De egel
De egel
Lesduur is: 40 minOnderdelen in deze les
De egel
Open de les met een herkenbaar beeld van een egel. Houd de start eenvoudig en concreet voor deze doelgroep.
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe een egel leeft, wat een egel eet, waar een egel woont en hoe ik een egel kan herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden denk jij bij een egel?
Gebruik de woordenwolk als start. Vraag kort door op woorden als stekels, nacht, tuin of schattig.
Begrippen
zoogdier - een dier dat melk drinkt bij de moeder
stekels - harde, scherpe haren op de rug van de egel
schuilplaats - een veilige plek om te rusten of te verstoppen
winterslaap - een lange rust in de winter
nachtactief - vooral actief in de avond en nacht
egeljong - een jonge egel
leefgebied - de plek waar een dier leeft
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een egel?
Een egel is een zoogdier
Een egel heeft stekels op zijn rug
De buik heeft zachte haren
Een egel is een wild dier
In Nederland leeft vooral de Europese egel
Benadruk dat stekels haren zijn die hard zijn geworden. Gebruik steeds het woord 'egel' en 'zoogdier' consequent.
Hoe ziet een egel eruit?
Bruin of grijs van kleur
Kleine ogen en oren
Spitse snuit
Korte pootjes
Veel scherpe stekels als bescherming
Laat leerlingen de kenmerken benoemen die helpen om een egel snel te herkennen.
Bescherming
Als een egel bang is, rolt hij zich op tot een bal.
De stekels wijzen dan naar buiten.
Zo is de egel beter beschermd tegen gevaar.
Noem dat een egel niet aanvalt met stekels, maar zich vooral verdedigt door zich op te rollen.
Waar woont een egel?
In tuinen
In bosranden
In parken
Onder struiken en bladeren
Op rustige plekken met voedsel en schuilplaatsen
Koppel de leefplek aan wat een egel nodig heeft: rust, voedsel en beschutting.
Wat doet een egel als hij bang is?
Hij rolt op
Hij klimt weg
Hij graaft diep
Hij rent hard
Sluit aan op de slides over uiterlijk, bescherming en leefplek. Veel leerlingen denken dat een egel aanvalt; benadruk dat hij zich vooral oprolt.
Vul de juiste woorden in
Een egel is een zoogdier. Op zijn rug heeft hij stekels. Hij woont vaak in tuinen of onder struiken en bladeren. Bij gevaar rolt hij zich op tot een bal.
Controleert kernwoorden uit de eerste uitleg: zoogdier, stekels, leefplek en bescherming.
Op welke foto herken je het best een egel?
Stekels op rug
Lange staart
Grote vleugels
Gladde huid
Deze slide heeft geen instructies
Wat eet een egel?
Kevers
Wormen
Slakken
Rupsen en andere kleine dieren
Soms gevallen fruit
Houd het eenvoudig: een egel eet vooral kleine dieren. Vermijd uitgebreide discussies over mensenvoer.
Wanneer is een egel actief?
Vooral in de avond en nacht
Overdag rust de egel vaak
In de herfst eet hij extra veel
In de winter houdt hij een winterslaap
Leg kort uit dat winterslaap betekent dat het dier in een lange rustperiode weinig energie gebruikt.
Egel door het jaar heen
Lente en zomer: zoeken naar voedsel.
Herfst: vet opslaan.
Winter: slapen in een nest van bladeren en takjes.
Gebruik de seizoenen als kapstok. Dat maakt het leefritme van de egel overzichtelijk.
Jonge egels
Een jonge egel heet een egeljong
Egels worden levend geboren
De moeder zorgt voor de jongen
De jongen groeien op en leren zelf voedsel zoeken
Koppel dit terug aan 'zoogdier': jongen drinken melk bij de moeder.
Wanneer is een egel vooral actief?
In de middag
In de ochtend
In de nacht
Op schooltijd
Toetst het verschil tussen rust overdag en actief zijn in de avond en nacht.
Vul de juiste woorden in
Een egel eet kleine dieren zoals wormen en slakken. In de herfst eet hij extra veel. In de winter houdt hij een winterslaap.
Gebruik woorden die letterlijk in de vorige slides terugkwamen: voedsel, herfst, winter en winterslaap.
Waarom is een egel een zoogdier?
Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld: melk bij de moeder, levend geboren, moeder zorgt voor de jongen. Bespreek het verband met zoogdier.
Laat hier een kort filmpje over de egel zien. Kies bij voorkeur een filmpje over leefgebied, voedsel en bescherming, zodat het aansluit op de lesinhoud.
Gevaren voor de egel
Druk verkeer
Tuinen met weinig schuilplekken
Gif en rommel in de natuur
Open gaten of netten waar een egel in vast kan raken
Maak de gevaren concreet en dichtbij de leefwereld van leerlingen, bijvoorbeeld verkeer en tuinen.
Hoe help je een egel?
Laat bladeren liggen in een hoekje
Maak een doorgang in de tuin
Ruim afval op
Wees voorzichtig met netten en gaten
Laat wilde egels vooral met rust
Benadruk dat helpen vaak betekent: de tuin veiliger maken en het dier niet storen.
Vul de juiste woorden in
Mensen kunnen een egel helpen. Laat bladeren liggen in een hoekje. Ruim afval op. Maak een doorgang in de tuin. Wilde egels moet je vooral met rust laten.
Sluit aan op gevaren, helpen, samenvatting en de verwerkingsopdracht.
Verwerkingsopdracht
Teken een egel.
Laat in je tekening zien:
de stekels
de snuit
de pootjes
een plek waar de egel woont
Heb je tijd over:
voedsel van de egel
Laat leerlingen kenmerken uit de les terug laten komen in de tekening. Zo controleer je of ze de egel kunnen herkennen en plaatsen in zijn leefomgeving.
