Wat denk je dat er aan de hand kan zijn? En wat zou jij als verpleegkundige als eerste doen?
Een patiënt wordt plotseling bleek en klam. De patiënt is onrustig, heeft een snelle hartslag en ademt sneller dan normaal. De urineproductie neemt af.
Wat denk je dat er aan de hand kan zijn? En wat zou jij als verpleegkundige als eerste doen?
Een patiënt wordt plotseling bleek en klam. De patiënt is onrustig, heeft een snelle hartslag en ademt sneller dan normaal. De urineproductie neemt af.
Shock
Onvoorziene en crissisituaties
Leerdoelen
De student kan de vier vormen van shock benoemen en de belangrijkste oorzaken en kenmerken ervan uitleggen.
De student kan vroege en late verschijnselen van shock herkennen en verklaren waarom deze ontstaan.
De student kan uitleggen welke verpleegkundige acties nodig zijn bij een vermoeden van shock.
De student kan de stappen van klinisch redeneren toepassen op een casus van een zorgvrager met een hypovolemische shock.
Wat is shock?
Shock is een levensbedreigende toestand waarbij de doorbloeding van de weefsels onvoldoende is, waardoor cellen en organen te weinig zuurstof krijgen.
Filmpje (Juf Danielle: Shock):
Opdracht:
Jullie gaan in groepjes één van de volgende vormen van shock uitwerken en presenteren aan de hand van een Powerpoint. (presentatie van ongeveer 5 minuten)
Hypovolemische shock
Cardiogene shock
Distributieve shock
Obstructieve shock
Opdracht: 20 minuten
Werk de volgende vragen uit: (Leg uit zoals je aan een familielid zou uitleggen)
Wat gebeurt er in je lichaam?
Wat zijn de belangrijkste oorzaken?
Wat zijn de verschijnselen?
Wat doe je als verpleegkundige wanneer je deze vorm van shock vermoedt?
Wat is vaak de behandeling?
Schrijf volgens de SBAR-methodiek een casus uit, die je in je eigen praktijk zou kunnen tegenkomen.
Maak gebruik van goede bronnen. Gebruik Thieme en de Powerpoint van de les (in ItsLearning)
Wat heeft een goede circulatie nodig?
De circulatie dient er voor om:
Op het juiste moment
De juiste hoeveelheid bloed
In de juiste samenstelling
Op de juiste plaats te brengen
Het lichaam is in staat het bloed te sturen naar de plaatsen waar het op dat moment nodig is.
Daarvoor moet er:
Voldoende bloed in de bloedvaten zitten
Voldoende druk in de bloedvaten heersen
Voldoende bloed per tijdseenheid worden rondgepompt
Dus per minuut moet er door het hart een bepaalde hoeveelheid bloed (=HMV) in het bloedstelsel rondgepompt worden, er voldoende bloed in dat stelsel zitten (= bloedvolume) onder een minimum druk (= bloeddruk).
Verschijnselen
• hypotensie (<90 mmHg of een daling >40 mmHg systolisch);
• tachycardie (>100/min) met een zwakke, soms nauwelijks voelbare pols;
• tachypneu (>20/min);
• oligurie (verminderde urineproductie) (<20 ml/uur);
• cerebrale verschijnselen, zoals verwardheid, onrust en soms een verlaagd bewustzijn.
• Koude shock: grauw, bleek, klamme koude huid en sterkte transpiratie. Geeuwen, zuchten en vaak braakneigingen
• Warme shock: realtief goede doorboeding en de huid voelt warm en droog
Symptomen van shock
In het begin:
• Snelle, zwakke pols (tachycardie)
• Versnelde ademhaling (tachypneu)
• Bleke, grauwe huid. (Niet bij een distributieve shock, later wel.)
• Oligurie
Daarna:
• Lage bloeddruk (hypotensie)
• Anurie
• Angstige, onrustige, verwarde of apathische patiënt
• Dorst
Ingevallen gelaat
Een patiënt heeft na een operatie veel bloed verloren. De patiënt is bleek en klam, heeft een hartslag van 125/min en een bloeddruk van 90/55 mmHg. welke vorm van shock is het meest waarschijnlijk?
Cardiogene shock
Hypovolemische shock
Distributieve shock
Obstructieve shock
Waarom stijgt de hartfrequentie vaak in een vroeg stadium van shock?
Omdat het lichaam probeert de lichaamstemperatuur te verhogen
Omdat de nieren minder urine produceren
Omdat het lichaam probeert de cardiac output en weefselperfusie op peil te houden
Omdat er te veel zuurstof in het bloed aanwezig is
Een patiënt met een ernstige infectie heeft een snelle hartslag en lage bloeddruk. Opvallend is dat de huid in eerste instantie warm aanvoelt. Welke vorm van shock past hier het beste bij?
Hypovolemische shock
Cardiogene shock
Distributieve shock
Obstructieve shock
Een patiënt met shock produceert nog maar 15 ml urine per uur. Wat is hiervoor de beste verklaring?
De doorbloeding van de nieren neemt af en het lichaam probeert vocht vast te houden
De blaas kan door shock geen urine meer opslaan
De patiënt transpireert waardoor de nieren tijdelijk stoppen met functioneren
De verhoogde hartslag zorgt ervoor dat de nieren minder vocht kunnen verwerken
Een patiënt krijgt na een myocardinfarct een bloeddruk van 80/50 mmHg, wordt kortademig en heeft een snelle, zwakke pols. Welke verklaring past het beste bij deze situatie?
Door vaatverwijding is het bloed verkeerd over het lichaam verdeeld
Door bloedverlies is er onvoldoende circulerend volume
Het hart kan onvoldoende bloed rondpompen, waardoor de weefselperfusie afneemt
Een afsluiting buiten het hart vermindert de bloedstroom
Je vermoedt dat een patiënt in shock raakt. Welke combinatie van handelen is het meest passend?
De patiënt laten mobiliseren, drinken aanbieden en na een uur opnieuw controleren
Alleen de bloeddruk controleren en bij een lage waarde de arts bellen
De patiënt laten rusten en eerst afwachten of de klachten verminderen
Vitale functies controleren, de arts waarschuwen, zuurstof toedienen volgens geldende afspraken en de patiënt blijven observeren
Wat is klinisch redeneren?
Klinisch redeneren
Vaardigheid om eigen observaties en interpretaties aan medische kennis te koppelen, om zodoende te beredeneren welke volgende stappen je moet nemen in het verpleegkundig en verzorgend handelen.
ProActiveNursing
De zes stappen van ProActive Nursing (PAN):
Oriëntatie op de situatie (gegevens verzamelen)
Klinische problematiek (wat is er aan de hand?)
Aanvullend onderzoek (wat moet je nog weten of meten?)
Klinisch beleid (welke actie of interventie onderneem je?)
Klinisch verloop (wat verwacht je en wat moet je blijven volgen?)
Nabeschouwing (hoe is het gegaan en wat kun je hiervan leren?)
Bekijk ook een keer de klinisch redeneren hulpmiddelen in ItsLearning.
Opdracht klinisch redeneren
Maak de opdracht, klinisch redeneren bij hypovolemische shock in ItsLearning. En lever deze in op ItsLearning.