Frysk tema 3 les 1 Skoalle en Kieze deel1 (31-08-2026+7-9-26) 1b

• newEditor
• Fries
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 2

Frysk

Searje36 - Thema 3
Log in: https://searje36.edufrysk.nl/
(âlde ferzje 2026)

Wurdboek

https://frysker.nl/

https://searje36.edufrysk.nl/

Hjoed tema 3 les 1

1. Fragen oer de foarige les?

2. Inlog Searje36 - weromsjen nei ferline wike

3. Ynstruksje tema 3

4. Húswurk

5. Oan'e slach

Fragen oer de foarge les?

Hast noch fragen oer de foarige les / it húswurk?

Frysker - het gebruik hiervan
Huiswerk - opdracht. (niet iedereen heeft het gemaakt.

Inloggegevens per e-mail ontvangen

Dit is hoe het er van vorig schooljaar in stond. Deels door jullie zelf bedacht/aangemaakt.

Ynlogge

searje36.edufrysk.nl
Kinst noch ynlogge?
Hast dyn ynlochgegevens noch?
(nee ? zoek de e-mail met inloggegevens op!)
Wat hawwe jimme foarich skoaljier mei Frysk dien? Fia Searje36?

Werhelling ferline wike

• Hoe't ik Frysker brûke kin om Fryske wurden en sinnen op te sykjen, oer te setten en te kontrolearjen.
  

• Mei help fan Frysker kin ik 5 oant 11 koarte Fryske sinnen oer mysels meitsje.

Doel tema 3.1 - les 1

Leardoelen

Oan ’e ein fan dizze les;

...kinsto Fryske teksten oer ferskate ûnderwerpen begripe;

...kinsto koarte fraachpetearen begripe;

...kinsto mei in klasgenoat in petear yn it Frysk hawwe oer skoalsaken.

Alle jierren is ’t itselde

sûnt ik op dy skoalle bin,

rint it wer tsjin ús fakânsje,

hat de learaar in min sin

en dan seit er: 'Jimme moatte

hjoed noch mar in skriftlik ha,

nije wike is ’t fakânsje

en ik wol de sifers ha.'

'O menear, nee menear,

jou ús hjoed gjin skriftlik mear,

want it waar is fierste moai

om hjir yn de klas te sitten,

op sa’n skriftlik om te switten,

nee menear, o menear,

jou ús hjoed gjin skriftlik mear!'

Nije wike mei de fytsen

en de tinte wer op reis,

nei de see en nei de bosken,

alle dagen ûnderweis,

mar dan komt ús Frânske juffrou

yn de klasse en seit: 'Sa,

oare wike is ’t fakânsje,

jim kin’ moarn in proefwurk ha.'

En wy sizze: 'O mefrou,

hoe krij’ wy dat húswurk ou?

Want it waar is fierste moai

om deis yn ’e hûs te sitten,

op dat proefwurk om te switten.

Nee mefrou, o mefrou,

hoe krij’ wy ús húswurk ou?!'

’k Ha gjin oandacht mear by ’t learen,

’k tink oan Skylge en Maastricht,

lekker fuort en sûnder soargen

en dy goare skoalle ticht.

Net ien proefwurk, rippetysje,

mar fan ider soms wol twa

op ien dei. Jim kin’ begripe,

wy bin’ oan fakânsje ta.

'O mefrou, o menear,

wannear binne wy oait klear?

Want it waar is fierste moai

om noch langer thús te sitten.

Wy wol’ no de boel ferjitte,

wy wol’ mei fakânsje, gau!

Ja menear, ja mefrou.'

Tsjits Peanstra

Gedicht"Húswurk"

1: skriftlik (S.O.)
2: repetitie: proefwurk
3: tent: tinte
4: Terschelling: Skylge

Húswurk 7 septimber ôf?

Meitsje Tema 3 les 1 ôf
Maak van Thema 3 les 1 de opdrachten af t/m 3.

1. **Húswurk

2. **Wêrom Frysk kieze?

3. *Skoalfakken

Leare: Tema 3 les 1: Taalkaart Skoalle en Kieze Meitsje ek gebrûk fan StudyGo
Skoalle en kieze | StudyGo (Klik op dizze link en slaan dy op)

Vraag 5 over stavere....

Healweis it gedicht stiet de rigel: 'hoe krij’ wy dat húswurk ou?'

5

Hoe moat 'ou' eins stavere wurde yn skriuwtaal-Frysk?


De rigel "hoe krij’ wy dat húswurk ou?" komt út it bekende gedicht De skutter fan Eppie Dam (of is in foarbyld fan sprutsen Klaaifrysk/Wâldfrysk). De folsleine útlis oer de stavering en de eftergrûn:StaveringsregelIt wurd 'ou' (of 'of') is yn de sprutsen taal faak in klankferoaring, mar yn 'e offisjele stavering skriuwe wy altyd ôf.De rigel wurdt yn korrekt skreaun Frysk: "Hoe krije wy dat húswurk ôf?"Wêrom hearst 'ou'?Klaaifryske ynfloed: Yn grutte dielen fan it Klaaifryske taalgebiet wurdt de â en de ô foar in f of p (lykas yn ôf, skâp of slappe) útsprutsen mei in karakteristike ou-klank (dêr heart men dus ou, skou en slouwe).Skriuwtaal: De Fryske Akademy hâldt yn de offisjele stavering fêst oan de ienheid foar alle dialekten. Dêrom skriuwe wy de basisfoarm mei in dakje (ôf), ek al seit in grut part fan de provinsje 'ou'.

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: school

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: pauze

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: Fries

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: Duits

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: repetitie

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: huiswerk

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd:

leerlingen

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: huiswerk

Skriuw de Fryske fertaling fan it wurd: Engels

Taalkaarten leare yn StudyGo

Dizzen binne goed!

Tiidwurden - notiid

Regelmjittige tidwurden op -e

Stam = tiidwurd sûnder e

Tiidwurden - doetiid

Regelmjittige tidwurden op -e

mulwurd = voltooid deelwoord

G-klanken

G

CH

GG

Stomme letters

F

H

J

L

R

T

Untbrekkende letters

Q / X

C

CH

Grutte Pier (Pier Gerlofs Donia)

• Frijheidsstriider

• Berne yn Kimswerd rûn it jier 1480.

• Gie mei de Arumer Swarte Heap op paad om de striid oan te gean.

• Op de Zuiderzee hie der in fleat.

‘Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net
sizze kin is gjin oprjochte Fries.’

Vergroten / verkleinen scherm

Gedicht

Les 1

Stavering 

rigeltsjes:

• apostrof / spatie  (op 'e / ha 't / sa'n)

• kapke of net (waar = wêr / weer = wer)
  (dêr/der/er  / wêrom/werom)

• iepen wurdlid (wiid / wider)

• i of e (rigels / regels)

• nea - ea / noait - oait

• elke kear / eltse kear / alle kearen

• oant

Húswurk 14 septimber

Meitsje Tema 3 les 1 ôf
Maak van Thema 3 les 1 de opdrachten af t/m 3.

1. **Húswurk

2. **Wêrom Frysk kieze?

3. *Skoalfakken

Leare: Tema 3 les 1: Taalkaart Skoalle en Kieze Meitsje ek gebrûk fan StudyGo
Skoalle en kieze | StudyGo (Klik op dizze link en slaan dy op)

Vraag 5 over stavere....

Healweis it gedicht stiet de rigel: 'hoe krij’ wy dat húswurk ou?'

5

Hoe moat 'ou' eins stavere wurde yn skriuwtaal-Frysk?


De rigel "hoe krij’ wy dat húswurk ou?" komt út it bekende gedicht De skutter fan Eppie Dam (of is in foarbyld fan sprutsen Klaaifrysk/Wâldfrysk). De folsleine útlis oer de stavering en de eftergrûn:StaveringsregelIt wurd 'ou' (of 'of') is yn de sprutsen taal faak in klankferoaring, mar yn 'e offisjele stavering skriuwe wy altyd ôf.De rigel wurdt yn korrekt skreaun Frysk: "Hoe krije wy dat húswurk ôf?"Wêrom hearst 'ou'?Klaaifryske ynfloed: Yn grutte dielen fan it Klaaifryske taalgebiet wurdt de â en de ô foar in f of p (lykas yn ôf, skâp of slappe) útsprutsen mei in karakteristike ou-klank (dêr heart men dus ou, skou en slouwe).Skriuwtaal: De Fryske Akademy hâldt yn de offisjele stavering fêst oan de ienheid foar alle dialekten. Dêrom skriuwe wy de basisfoarm mei in dakje (ôf), ek al seit in grut part fan de provinsje 'ou'.

De oare les:

• Oefendiktee krekt as hjoed Frysk Nederlânsk en oarsom

• Fierder mei Skoalfakken, Fraachpetear oer skoalsaken, oefenje mei Sintsjes en Staveringsferskaat.