Van 1F naar 2F

Van 1F naar 2F - Nederlands

Entree en anderstaligen


Naslagwerk en didactische handvatten

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorPdgMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 32 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Van 1F naar 2F - Nederlands

Entree en anderstaligen


Naslagwerk en didactische handvatten

Agenda


  • Taal niveaus

  • Leerlijn

  • Rubrics

  • Onderzoeksvragen

  • Tips van SLO

  • Werkvormen

  • Autonomie

  • Differentiëren

  • Opdracht

Instroomniveau: onder 1F (vaak A1/A2 – NT2)

1F – eindniveau basisonderwijs

2F – mbo startkwalificatie niveau

Wat is niveau 1F?


  • Basiswoordenschat

  • Korte zinnen begrijpen

  • Korte zinnen schrijven

  • Veel steun nodig

  • Basiscommunicatie

2F vraagt:

  • Langere teksten begrijpen

  • Hoofd- en bijzaken onderscheiden

  • Verbanden leggen

  • Formeler schrijven

  • Eigen mening onderbouwen

Belangrijk verschil:
Van begrijpen → naar interpreteren

Wat is NT2?

  • Nederlands als tweede taal

  • Studenten leren taal én vakinhoud tegelijk

Wat betekent dit in de praktijk?

  • Beperkte woordenschat

  • Moeite met schooltaal

  • Vertalen in het hoofd

  • Sneller overbelast (werkgeheugen)

  • Minder taal buiten school

Tekstvoorbeelden

Ik ga stagelopen in een winkel.
Ik werk met collega’s en help klanten.
Ik vind het spannend, maar ook leuk.

Ik ga binnenkort stagelopen in een winkel.
Daar help ik klanten en werk ik samen met mijn collega’s.
Ik vind het spannend, maar ik heb er ook zin in.

1F

NT2

2F

Binnenkort begin ik met mijn stage in een winkel, waar ik klanten zal helpen en samenwerk met collega’s.
Ik vind het best spannend, omdat alles nieuw voor mij is.
Tegelijkertijd zie ik het als een kans om ervaring op te doen en mezelf te ontwikkelen.

rubrics-totaaloverzicht-1f-tm-3f-a3-formaat.pdf - SLO

Onderzoeksvragen kunnen zijn:

Hoe ondersteun ik NT2-studenten bij het begrijpen van 2F-teksten?


Hoe vergroot ik woordenschat bij entree-studenten?


Hoe bouw ik leesvaardigheid op van 1F naar 2F?

NT2-studenten ondersteunen

LOWAN-vo en ITTA (2024), O JEE, EEN NT2-LEERLING IN DE KLAS! EEN HANDREIKING NT2 VOOR DOCENTEN IN HET VO EN MBO, Lowan-vo.



Leerlingen die vanuit de ISK (Internationale Schakelklas) het reguliere onderwijs instromen, zitten nog midden in hun tweedetaalverwervingsproces. In de ISK is een goede basis gelegd voor het Nederlands, binnen het regulier onderwijs kan én moet hun Nederlandse taalvaardigheid zich verder ontwikkelen.



Video: Doorstroom - LOWAN (ondersteuning onderwijs nieuwkomers)

Handvatten in lessen voor vergroten woordenschat (1F naar 2F):

 Oefenen met woordenschat (1F naar 2F):


  • Contextoefeningen: Lees teksten uit de beroepspraktijk (e-mails, handleidingen) en probeer de betekenis van onbekende woorden af te leiden.

  • Synoniemen en antoniemen: Breid de woordenschat uit door het zoeken van synoniemen voor eenvoudige woorden (bijv. beginnen -> starten, aanvangen).

  • Woorddelen herkennen: Bestudeer voorvoegsels (on-, be-, ver-) en achtervoegsels (-ing, -heid, -baar).

  • Structuurwoorden: Meer aandacht voor verbindingswoorden die tekstverbanden aangeven (bijv. daarom, echter, desondanks, toelichten), essentieel voor het begrijpen van instructies en argumentaties.

  • Beroepsspecifieke termen: Beginnende integratie van basis-vakjargon, terwijl 1F vooral algemene kennis vereist. 

Examenbladmbo.nl - College voor Toetsen en Examens, 2018

Vormgeven aan leesvaardigheid

Vermijd help-gedrag:

Als leerlingen moeite hebben met het taalgebruik in de lessen, reageren leraren daar soms op door dat taalgebruik zo veel mogelijk te vermijden en minder hoge taaleisen te stellen.

Ze ‘helpen’ leerlingen bijvoorbeeld door kortere of versimpelde teksten aan te bieden of alleen nog samenvattingen van de leerstof te laten lezen; door in toetsen vooral meerkeuzevragen te gebruiken, zodat leerlingen niet zelf een antwoord hoeven te formuleren, of bij de beoordeling niet te letten op de formulering van antwoorden; door weinig schrijftaken of minder beurten in klassengesprekken te geven (Hajer, 1996; Van Knippenberg, 2010). 


Aan het bereiken van de taal- en vakdoelen wordt geïntegreerd gewerkt, via onderwijs dat contextrijk is, taalsteun biedt en waarin volop interactie over de leerstof plaatsvindt.'

Stichting Leerplanontwikkeling (SLO)

Laura Punt, Heleen Strating, Maaike Hajer, Roos Scharten, Bert de Vos (2013), Werken aan de vaktaal bij talen, Queenie Productions.

Bart van der Leeuw en Theun Meestringa (2018), Redeneren en formuleren bij Nederlands, SLO.


SLO (2022), Quickscan taalgericht vakonderwijs.


SLO, (2022), Kijkwijzer leren met taalsteun.

Entree studenten die van Pre-Entree komen, lezen voor:


Werkvormen

STAPPENKAART LEZEN (1F → 2F)


Bron: stichting-leerkracht.nl

Poster


Alles voor leren

Bron: boek het didactische werkvormen boek

Mindmaps en woordwebben

Voorbeeld:

midden: “werk”

takken: collega’s / taken / rooster / salaris bruto netto

per tak: plaatjes + simpele woorden


Laat studenten zelf tekenen (geen perfecte mindmap nodig)

digitaal (bijv. Canva / Padlet)

of gewoon op A3 papier

De taalmuur zorgt voor rust







Vol = vol

Werken met echte afbeeldingen (context = key)

Laat een foto zien van een werkplek (bijv. keuken)


Wat zie je?

Wat gebeurt hier?

Welke woorden horen erbij?


 Bouw zo taal én begrip op

Korte instructievideo’s (microlearning)

Tool: zelfgemaakte of bestaande video’s


Max. 2–3 minuten

1 vaardigheid per video


Studenten kunnen terugkijken → enorm waardevol bij 1F

Reflectiekaart (Zelfsturing)

😊 Dit ging goed:


😐 Dit vond ik lastig:


💪 Dit ga ik oefenen:






Bestaat het verslag uit goede delen?

• Ik heb hele zinnen geschreven, geen losse woorden.

• Ik heb een inleiding - kern – slot.

• Ik gebruik voegwoorden in de tekst: en, maar, want, omdat.

Is de taal goed gebruikt?

• Ik heb de woorden goed geschreven.

• Ik heb korte, goede zinnen gemaakt.

• Ik heb hoofdletters, punten en vraagtekens gezet.

Ziet het verslag er netjes uit?

• Het verslag heeft een titel en zo nodig tussenkopjes.

• Mijn naam en datum staan op het verslag.

• Het verslag heeft paginanummers.

Autonomie

Keuzebord

☐ samenvatting maken

☐ 3 moeilijke woorden uitleggen

☐ tekening maken van tekst

☐ vraag bedenken bij tekst


Iedereen werkt op eigen niveau,

zonder dat het zichtbaar “verschil” is

Slim samenwerken 

Werk in duo’s:  sterke + minder sterke student

Maar geef rollen:

👀 lezer

✏️ schrijver

🧠 checker

Expertrol

Zo blijft iedereen actief 

Belangrijkste succesfactor

Geef keuze binnen structuur:


❌ “Doe maar wat”

✅ “Kies 2 van deze 4 opdrachten”

Differentiëren

Indeling 1 schooljaar entree:

P1 - examen lezen & luisteren
P2 - examen spreken & gesprekken voeren
P3 - examen schrijven

P4 - herkansingen


Scaffolding; sneller ondersteuning afbouwen en zelfstandig laten werken.

Als de basistof is behandeld, kunt u formatief handelen. Toetsen of de studenten een leerdoel beheersen. Wanneer een leerling de basisstof onvoldoende beheerst, dan gaat hij aan de slag met de herhalingsstof. De verrijkingsopdracht biedt een verbreding of verdieping van de leerstof voor de studenten die de basisstof voldoende beheersen.

OPDRACHT



Binnen de veelzijdig gelaagde constellatie van beroepsmatige interactievelden, waarin zowel expliciete als ambigu gearticuleerde samenwerkingsdynamieken zich in fluctuerende patronen voordoen, geldt samenwerking als een soort quasi-essentiële kerncompetentie waarvan de betekenis voortdurend lijkt te verschuiven afhankelijk van contextuele, temporele en mogelijk zelfs hypothetische parameters.

De daarmee gepaard gaande communicatieve afstemming veronderstelt niet enkel een vorm van wederzijdse intentionaliteit die zelden volledig verifieerbaar is, maar ook een semi-intuïtieve omgang met implicietheden die zich meestal pas manifesteren wanneer ze al lang invloed hebben uitgeoefend. Misinterpretaties kunnen zich op willekeurige momenten voordoen — vaak precies daar waar interpretatieve kaders divergeren, overlappen of in een soort conceptuele tussenruimte verdwijnen. Hierdoor ontstaat een paradoxale noodzaak om zowel verbale als non-verbale signaalstructuren zó te hanteren dat ze simultaan helder én intrinsiek ambigu blijven, terwijl het actieve luisteren zich ontwikkelt tot een proces dat minder gericht is op begrijpen en meer op het decoderen van een onderliggende betekenislaag die mogelijk helemaal niet bestaat.

Daarnaast fungeert wederzijds respect — voor zover dit als een stabiel construct kan worden beschouwd — als een fluctuerende katalysator in het diffuus oplossen van problematische interactieconfiguraties en in het creëren van een werksfeer die slechts onder bepaalde epistemologische voorwaarden als ‘constructief’ valt te bestempelen.



5

minute

00

second


یک متن کوتاه را بخوانید

۵ کلمه مهم را انتخاب کنید

یک خلاصه بنویسید (حداکثر ۲ جمله)

یک عنوان انتخاب کنید

یک پوستر تصویری بسازید (با نقاشی/نمادها)

آن را در ۱ دقیقه ارائه دهید

In een vreemde taal:

  1. Lees een korte tekst

  2. Selecteer de 5 belangrijkste woorden

  3. Schrijf een samenvatting (max. 2 zinnen)

  4. Bedenk een titel

  5. Maak een visuele poster (met tekening/symbolen)

  6. Presenteer dit in 1 minuut