Depressie Les 1 BBL

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 4

De depressieve stemmingsstoornis

lesdoelen / eindopdracht

• - Je kunt in eigen woorden uitleggen wat het verschil is tussen een dipje en een depressieve stoornis.

• - Je kunt de 4 belangrijkste klachten en verschijnselen van een depressieve stoornis benoemen.

Epidemiologie

• Depressieve stemmingsstoornissen komen veel voor. De cijfers in de literatuur lopen uiteen, maar men schat dat wereldwijd 4,4 % van de bevolking lijdt aan een depressieve stoornis.

• Dit komt neer op 322 miljoen mensen (WHO 2017). In Nederland lijdt naar schatting circa 6 % van de bevolking tussen 18 en 65 jaar (550.300 mensen) aan een depressieve stoornis

Epidemiologie

• Belangrijke risicofactoren voor het krijgen van een depressieve stemmingsstoornis zijn verliessituaties, alcohol- of middelenmisbruik, onderliggende lichamelijke ziekte, chronische stress en sociaal isolement.

• Ook ongunstige werkomstandigheden, bepaalde beroepen (gezondheidszorg, onderwijs, advocatuur) en pensionering gaan samen met een hoger risico op depressie.

Wat is het verschil tussen een dipje en een depressieve stemmingsstoornis?

• Dipje hebben wel allemaal wel eens, een depressieve stoornis is een ernstige aandoening.

• Het gaat dus om een ziekte. De Depressieve stoornis wordt gekenmerkt door verschijnselen van somberheid die ten minste vier weken aanhouden.

Oorzaken depressieve stoornis

• Oorzaken van depressie zijn: Sommige mensen hebben aanleg voor depressie, maar ook de afwezigheid van (zon)licht in de winterperiode, negatieve (sociale) ervaringen, gebeurtenissen in de jeugd en hormonale ontregelingen kunnen een oorzaak zijn. Een depressie kan ook 'zomaar' voorkomen. Juist het gebrek aan een duidelijke reden is vaak frustrerend voor iemand met een depressie. Dit in combinatie met het feit dat een depressie meestal niet aan de buitenkant van een persoon is te zien, geeft vaak een onbegrepen gevoel.

Verloop van een depressieve stoornis

• Depressies verlopen vaak wisselend en onvoorspelbaar. De duur van depressieve episodes (de periode waarin zich depressieve symptomen voordoen) is per persoon verschillend. De helft van de depressieve episodes duurt korter dan drie maanden. Ongeveer 20% van de episodes duurt meer dan twee jaar. De gemiddelde duur van een depressieve episode is acht maanden.

verklaringsmodellen

• Biologische verklaring:

• Bekend is dat depressieve stemmingsklachten vaak voorkomen bij allerlei onderliggende ziekten. De meest voorkomende voorbeelden zijn hypothyreoïdie (te traag werkende schildklier), een hart- of herseninfarct, en de ziekte van Parkinson.

• Tegenwoordig is ook bekend dat in bepaalde delen van de hersenen (waaronder de zogenoemde ‘limbische hersenkernen’) van mensen die depressief gestemd zijn, een disbalans bestaat in de hoeveelheden van bepaalde neurotransmitterstoffen. 

Co morbiditeit

• Angststoornissen. Vrijwel alle mensen met een depressie hebben last van angst. Dit kan zich uiten in paniek, algemene angst of een sociale fobie.

• Anorexia nervosa en dwangstoornissen. Ook mensen met ADHD hebben een verhoogde kans op depressieve klachten.

• Burn-out of chronische vermoeidheid.

• Persoonlijkheidsstoornissen. Bij bijvoorbeeld borderline-persoonlijkheidsstoornis kunnen depressieve klachten een rol spelen.

• http://www.npodoc.nl/speel.WO_VPRO_511015.html

stemmingsstoornis

• Zijn langer durende ontregelingen van de gemoedstoestand.

• Toestand van neerslachtigheid, of juist overmatige opgewektheid, die veel intenser zijn en langer duren dan de gemiddelde schommelingen in het humeur van ieder mens.

stemmingsstoornis

• Is geen kwestie van zicht triest voelen als iets tegenzit of erg blij zijn als iets meevalt. Het betreft een ernstige toestand die vrijwel elk aspect van het menselijk bestaan kan beïnvloeden.

• Stemmingsstoornissen uiten zich in:

• Gevoelsmatige, lichamelijke en gedragsmatige kenmerken en houden verband met de wijze en de inhoud van het denken.

• Bij het tot stand komen en in stand houden van een stemmingsstoornis spelen sociale factoren een grote rol.

Sombere stemming staat vaak niet op de voorgrond maar:

• Klaagt over angst, gejaagdheid, onrust of andere gevoelens van spanning, slapen moeilijk in en slapen slecht door.

• Hij voelt zich ook vaak lichamelijk gespannen: benauwdheid, gespannen spieren en hoofdpijn, vaak optrekkend vanuit de nek of in de vorm van een bandgevoel op het hoofd. Slapen heel slecht

• Buikpijn of een drukkend gevoel op de maag komt ook veel voor.

Verschijnselen Depressieve stemmingsstoornis (1)

• Hoofdverschijnselen:

1. Sombere stemming

2. Verminderde interesse

• Lichamelijke verschijnselen:

1. Lichamelijk onrust of remming

2. Verminderde eetlust en gewichtsverlies

3. Gestoorde slaap

4. Dag schommeling (s ‘avonds minder klachten)

5. (extreme)moeheid en verminderde energie

Verschijnselen Depressieve stemmingsstoornis (2)

• Psychologische verschijnselen:

1. Gevoelens van schuld en minderwaardigheid

2. Concentratiestoornissen

3. Suïcide (zelfmoord) en suïcidale gedachten.

Sombere stemming

• Kwalitatief anders dan de stemming van iemand die zich ‘down’ of ‘depri’ voelt.

• Het is een bijna lichamelijk te voelen gedruktheid die soms gepaard gaat met een alomvattende angst of met een gevoel dat er iets vreselijks gaat gebeuren.

• De stemming die optreedt nadat een dierbare is gestorven komt nog het dichtst erbij in de buurt

• Is vrijwel voortdurend aanwezig maar toch klaagt de zorgvrager het meest over angst, gejaagdheid, onrust en andere gevoelens van spanning.

Verminderde interesse

• Deze klacht wordt vaak niet spontaan naar voren gebracht. Bij navraag blijkt de zorgvrager niet meer kan genieten en dat hij zich minder, of in het geheel niet, op zaken verheugt die hij voorheen nog met plezier deed (uitgaan, hobby, interesse in sociale contacten).

• Wanneer de depressie in ernst toeneemt, vermindert de in allerlei zaken (werk en verplichtingen in het leven)

Lichamelijke verschijnselen

• Lichamelijke onrust: voortdurend heen en weer, kan niet stil zitten en voelt zich opgejaagd.

• Verminderde eetlust: en gewichtsverlies komen veel voor bij de depressieve stoornis.

• Gestoorde slaap: is het bestendigste verschijnsel van de depressieve stoornis. Moeite met slapen een oppervlakkige slaap (veel wakker worden) en vooral vroeg wakker worden.

• Dag schommeling: dat de klachten van de depressieve stoornis in de loop van de dag in intensiteit afneemt, zodat de zorgvrager zich s avonds (veel) beter voelt.

• Extreme moeheid: vaak de hoofdklacht waarmee ze naar de huisarts gaan. Ik moet me overal toe zetten aldus de zgv.

Psychologische verschijnselen

• Gevoelens van schuld en minderwaardigheid: de zorgvrager vindt zichzelf minder dan anderen, waarbij alles wat hij doet en – wanneer de depressie ernstig is – wat hij in het verleden gedaan heeft, in een negatief daglicht wordt gezien.

• Concentratiestoornissen: deze vallen niet altijd op. De aandacht dwaalt af, het is moeilijk (kleine) beslissingen te nemen, men wordt chaotischer.

• Suïcide (zelfmoord) en suïcidale gedachten: behoren tot de belangrijkste en gevaarlijkste verschijnselen van een depressie. Denken over of aan de dood is een van de mildste vormen van suïcidale gedachten.

Behandeling bij depressie

• Vaak via HH naar POH - activering en dagstructurering - running therapie

• POH naar Psycholoog - met medicatie psychiater

• Online gesprekken met psycholoog zijn ook mogelijk

• Cognitieve gedragstherapie

• ECT (electro Convulsie Therapie)

• Vaak allen in combinatie met anti depressiva

Doe even normaal

Depressie

Symptomen van een depressieve stemmingsstoornis

Doe even normaal

over depressie

Behandeling depressieve stoornis

• Medicatie ( uitzending Zembla vorige week)

• Psychotherapie (cognitieve gedragstherapie of interpersoonlijk therapie)

• Ernstige depressie kunnen worden behandeld met ECT = elektroshocktherapie