Break-even-analyse (Bedrijfseconomie havo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Bedrijfseconomie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Examentraining: break-even afzet, break-even omzet, de grafiek aflezen en veranderingen beredeneren, met acht vragen in examenstijl, waarvan vijf rekenvragen.

Lesauto van een rijschool, Montreal (2008)

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Examentraining

Break-even-analyse: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Bull-Doser / Wikimedia Commons, publiek domein

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Wat ga je kunnen?

Ik kan de break-even afzet en de break-even omzet berekenen, in een grafiek aflezen en het effect van veranderingen beredeneren.

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: welke gegevens zijn er (prijs, variabele kosten, constante kosten) en wat wordt gevraagd: afzet of omzet?

• 2. Reken: bereken eerst de dekkingsbijdrage per product, of de perunage als je de omzet zoekt.

• 3. Deel: deel de totale constante kosten door de juiste dekkingsbijdrage.

• 4. Controleer: afzet maal verkoopprijs moet de break-even omzet geven.

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Vraagtype 1: break-even afzet

• Bereken eerst de dekkingsbijdrage per product: verkoopprijs min variabele kosten.

• Deel daarna de totale constante kosten door die dekkingsbijdrage.

• Komt er geen heel getal uit? Rond naar boven af.

Fenna Leert geeft trainingen. Prijs € 80 per uur, variabele kosten € 20 per uur, constante kosten € 4.200 per maand. Break-even afzet?

A

210 uur

B

52,5 uur

C

42 uur

D

70 uur

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Uitwerking: dekkingsbijdrage 80 min 20 = 60; 4.200 / 60 = 70 uur; controle 70 × 60 = 4.200. Verwachte fouten: delen door de variabele kosten (210), door de verkoopprijs (52,5) of door prijs plus variabele kosten (42).

Trimsalon Pien: prijs € 45, variabele kosten € 12 per behandeling, constante kosten € 2.000 per maand. Minimaal aantal behandelingen om geen verlies te maken?

A

60 behandelingen

B

167 behandelingen

C

44 behandelingen

D

61 behandelingen

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Uitwerking: dekkingsbijdrage 45 min 12 = 33; 2.000 / 33 = 60,6, dus 61 behandelingen. Bij 60 is het resultaat nog negatief: 60 × 33 = 1.980, minder dan 2.000. Verwachte fouten: naar beneden afronden (60), delen door de variabele kosten (167) of door de prijs (44).

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Vraagtype 2: break-even omzet

• Gebruik de dekkingsbijdrage in perunage van de omzet: dekkingsbijdrage per product gedeeld door de verkoopprijs.

• Deel de totale constante kosten door die perunage.

• Je mag ook de break-even afzet maal de verkoopprijs doen.

Studio Kai verkoopt fotosessies à € 150, variabele kosten € 60 per sessie, constante kosten € 3.600 per maand. Break-even omzet?

A

€ 9.000

B

€ 6.000

C

€ 2.160

D

€ 4.000

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Uitwerking: dekkingsbijdrage 150 min 60 = 90; perunage 90 / 150 = 0,60; 3.600 / 0,60 = 6.000. Controle: break-even afzet 3.600 / 90 = 40 sessies, 40 × 150 = 6.000. Verwachte fouten: de perunage van de variabele kosten (0,40 geeft 9.000), vermenigvuldigen (2.160) of 90 / 100 als perunage (4.000).

Een bedrijf heeft € 3.000 constante kosten en een break-even omzet van € 12.000. Hoe groot is de dekkingsbijdrage in perunage van de omzet?

A

4,0

B

0,75

C

0,25

D

0,33

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Uitwerking: break-even omzet = constante kosten / perunage, dus perunage = 3.000 / 12.000 = 0,25. Verwachte fouten: de deling omdraaien (4,0), 1 min 0,25 (0,75) of 3.000 / 9.000 (0,33).

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Vraagtype 3: de grafiek aflezen

• Break-even afzet: ga recht onder het snijpunt naar de horizontale as.

• Break-even omzet: ga vanaf het snijpunt naar links naar de verticale as.

• Let op de schaal: lees de getallen en de gridlijnen op beide assen goed.

Taalschool Zoë: wat is de break-even afzet volgens de grafiek?

A

50 lessen

B

80 lessen

C

40 lessen

D

30 lessen

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Het snijpunt ligt recht boven 50 op de horizontale as. Controle met de gegevens van de grafiek (prijs € 40, variabele kosten € 10, constante kosten € 1.500): 1.500 / 30 = 50. Verwachte fouten: het einde van de as (80) of de prijs (40) en de dekkingsbijdrage (30) aanwijzen. Image credit: Eigen figuur

Webdesigner Ravi: wat is de break-even omzet volgens de grafiek?

A

€ 1.350

B

€ 1.800

C

€ 2.250

D

€ 3.600

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Het snijpunt ligt op de hoogte van € 1.800. Controle (prijs € 60, variabele kosten € 15, constante kosten € 1.350): 30 uur × € 60 = € 1.800. Verwachte fouten: de constante kosten aflezen waar de kostenlijn begint (1.350), of de waarden van de lijnen aan de rechterkant (2.250 en 3.600). Image credit: Eigen figuur

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Vraagtype 4: veranderingen

• Verandert er één gegeven? Reken de dekkingsbijdrage en de formule opnieuw uit.

• Of redeneer met de grafiek: welke lijn verschuift of draait, en waar ligt het snijpunt dan?

• Ligt het punt rechts, dan is een grotere afzet nodig.

Studio Lou huurt een duurder pand: de constante kosten stijgen, de rest blijft gelijk. Wat verandert er in de grafiek?

A

Kostenlijn wordt steiler, punt schuift naar rechts

B

Opbrengstenlijn begint hoger, punt schuift naar links

C

Kostenlijn begint hoger, punt schuift naar links

D

Kostenlijn begint hoger, punt schuift naar rechts

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Hogere constante kosten: de kostenlijn start hoger, de lijnen snijden later, dus bij een grotere afzet. Verwachte fout: de kostenlijn steiler laten worden; dat gebeurt bij hogere variabele kosten per product.

Rijschool Sem: prijs € 40, variabele kosten € 10 per les, constante kosten € 2.400. De prijs gaat naar € 50. Hoeveel lessen daalt de break-even afzet?

A

20 lessen

B

10 lessen

C

60 lessen

D

32 lessen

Syllabus F2, specificatie 25 (break-even). Uitwerking: eerst 2.400 / (40 min 10) = 80 lessen; daarna 2.400 / (50 min 10) = 60 lessen; daling 20. Verwachte fouten: de prijsstijging noemen (10), de nieuwe uitkomst noemen (60) of de verkoopprijs als dekkingsbijdrage gebruiken (2.400 / 50 = 48, daling 32).

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Break-even afzet

2

Break-even omzet

3

De grafiek aflezen

4

Veranderingen beredeneren

EXAMENSTOF · FINANCIEEL · BREAK-EVEN

Tips voor op het examen

• Schrijf bij elke opgave eerst de dekkingsbijdrage per product op: je gebruikt hem vrijwel altijd.

• Gebruik bij de omzet de perunage (0,60), niet het percentage (60).

• Controleer: break-even afzet maal verkoopprijs is de break-even omzet.

• Afzet lees je af op de horizontale as, de omzet op de verticale as.