Breuklijnen in de wereldreligies
Breuklijnen in de wereldreligies
Wat weet jij al over het ontstaan en de splitsingen van grote religies?
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je de belangrijkste splitsingen in het ontstaan van het christendom, de islam en het orthodoxe en rooms-katholieke geloof beschrijven.
Het begin: christendom uit het jodendom
± 1000 v.Chr. – Ontstaan van het Jodendom
Het jodendom ontwikkelt zich in het oude Israël.
Het christendom ontstond in de eerste eeuw uit het jodendom. Jezus van Nazareth en zijn volgelingen richtten een nieuwe geloofsgemeenschap op.
1e eeuw – Splitsing binnen het Jodendom → Ontstaan van het Christendom
Volgelingen van Jezus zien hem als de Messias.
Andere joden erkennen Jezus niet als Messias.
Hierdoor ontstaat een scheiding tussen:
het rabbijnse jodendom
het christendom
Dit is het eerste grote schisma (scheuring van een geloof) in deze tijdlijn.
Het christendom en de islam: de breuk in 622
In 622 ontstond de islam op het Arabisch schiereiland. Moslims zien Mohammed als profeet, terwijl christenen Jezus als zoon van God zien. Dit was een nieuwe grote scheiding in het geloof.
1e–4e eeuw – Groei van het Christendom
Christenen verspreiden zich door het Romeinse Rijk.
In 380 wordt het christendom staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.
622 – Ontstaan van de Islam (Hedjra)
De profeet Mohammed verhuist van Mekka naar Medina.
Dit jaar markeert het begin van de islamitische jaartelling.
De islam groeit snel in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en delen van Europa.
661 – Eerste grote schisma binnen de Islam
Na de dood van kalief Ali ontstaat een blijvende scheuring:
Soennieten (meerderheid): leiders worden gekozen.
Sjiieten (minderheid): leiders moeten afstammen van Ali, de neef van Mohammed.
De splitsing van 1054: oosters en westers
Het Oosters-orthodoxe geloof
Gevolg van twist over leiding van de kerk. Aan de oostelijke kant ontstond het orthodoxe geloof, met Constantinopel als belangrijk centrum.
Geleid door patriarchen, vooral die van Constantinopel.
Griekse traditie.
In het westen bleef Rome het centrum. Hier heerst de paus over de rooms-katholieke kerk.
Geleid door de paus in Rome.
Latijnse traditie.
Het rooms-katholieke geloof
De val van Constantinopel (1453)
De stad viel in handen van de Ottomanen. Hierdoor verspreidde de islam zich verder over Europa en Noord-Afrika.
1. Verzwakking van de orthodoxe wereld
De oosters-orthodoxe kerk verliest haar politieke centrum.
Veel orthodoxe gebieden komen onder islamitisch bestuur.
2. Uitbreiding van de Islam in Europa
Het Ottomaanse Rijk breidt zich uit richting:
de Balkan
Griekenland
Hongarije
delen van Oost-Europa
Reflectie: grote breuklijnen
Welke gevolgen hebben deze scheidingen voor de hedendaagse religieuze wereld? Denk na over hoe deze breuklijnen doorwerken tot op de dag van vandaag.
Samenvatting van de les
Je hebt geleerd hoe het christendom uit het jodendom ontstond, de islam zich afscheidde en hoe het oosten en westen van de kerk splitsten. Ook begreep je de impact van de val van Constantinopel op de religieuze geschiedenis.
Samenvattende tijdlijn (in één oogopslag)
Jaar Gebeurtenis Betekenis
± 1000 v.Chr. Ontstaan jodendom. Basis van monotheïsme. 1e eeuw
Christendom splitst af van jodendom
Eerste grote schisma
622 Ontstaan islam Begin islamitische jaartelling
661 Scheuring soennieten–sjiieten. Grootste interne splitsing islam
1054 Groot Schisma christendom. Rooms-katholiek vs. Oosters-orthodox
1453. Val van Constantinopel. Verzwakking orthodoxie,
uitbreiding islam
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.