Rechthoek, balk en uitslag

Startopdracht

Maak zelfstandig de startopdracht op je werkblad


Na 5 minuten bespreken we een aantal dingen klassikaal

5

minute

00

second

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Startopdracht

Maak zelfstandig de startopdracht op je werkblad


Na 5 minuten bespreken we een aantal dingen klassikaal

5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Rechthoek, balk en uitslag

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan een rechthoek en een balk herkennen en tekenen en

ik kan een uitslag van een balk herkennen en tekenen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij een rechthoek of balk?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: plat, doos, hoeken, zijden, vlakken, ribben, 2D, 3D.

Een rechthoek

  • Een rechthoek is een vlak figuur.

  • De figuur heeft 4 zijden.

  • Alle hoeken zijn rechte hoeken van 90°.

  • De overstaande zijden zijn even lang.

Benadruk dat 'vlak' betekent: plat, zonder diepte. Verwar een rechthoek niet met een willekeurige vierhoek.

Rechthoek herkennen

  • Kijk naar 4 rechte hoeken.

  • Kijk of de overstaande zijden even lang zijn.

Je kunt mondeling benoemen dat een vierkant ook een bijzondere rechthoek is, maar houd de focus op herkennen aan rechte hoeken en zijden.

Een balk

  • Een balk is een ruimtefiguur.

  • Een balk heeft 6 vlakken.

  • Die vlakken zijn rechthoeken.

  • Een balk heeft 12 ribben.

  • Een balk heeft 8 hoekpunten.

Gebruik steeds de juiste woorden: vlakken bij 3D, zijden bij 2D. Ribben zijn de randen waar vlakken elkaar raken.

Balk herkennen

  • Je ziet lengte, breedte en hoogte.

  • De figuur is niet plat, maar heeft ruimte.

  • De vlakken zijn rechthoeken.

  • Ribben en hoekpunten maken de vorm zichtbaar.

Noem eventueel alledaagse voorbeelden zoals een doos, boek of baksteen om het ruimtelijke karakter duidelijk te maken.

Welke figuur is een ruimtefiguur?

A

rechthoek

B

lijnstuk

C

balk

D

driehoek

Controleert het verschil tussen vlakke en ruimtelijke figuren uit slides 2-6.

Rechthoek en balk

Een rechthoek is een vlak figuur met 4 zijden en 4 rechte hoeken. Een balk is een ruimtefiguur met vlakken, ribben en hoekpunten.

vlak figuur
rechte hoeken
ruimtefiguur
hoekpunten
schuine hoeken
zijden
cirkel
inhoud

Laat leerlingen de kernwoorden uit de eerste uitleg actief ophalen.

Een rechthoek tekenen

  • Teken eerst één rechte zijde.

  • Trek vanuit de hoek een lijn loodrecht omhoog of omlaag.

  • Teken de overstaande zijde even lang.

  • Verbind de punten.

  • Controleer of alle hoeken recht zijn.

Leg uit dat 'haaks' betekent: in een rechte hoek. Een geodriehoek helpt om 90° netjes te tekenen.

Waar let je op bij tekenen?

  • Rechte lijnen

  • 4 rechte hoeken

  • Overstaande zijden even lang

  • De figuur blijft plat

Deze slide heeft geen instructies

Een balk tekenen

  • Teken eerst een rechthoek aan de voorkant.

  • Teken daarachter nog een rechthoek van dezelfde vorm.

  • Schuif die tweede rechthoek een beetje opzij en omhoog.

  • Verbind de hoekpunten met lijnen.

  • Zo ontstaat een ruimtelijke tekening van een balk.

Benadruk dat dit een manier is om 3D op papier te laten zien. De achterste rechthoek teken je meestal iets verschoven.

Wat doe je als laatste bij het tekenen van een balk?

A

hoekpunten verbinden

B

voorkant tekenen

C

achterkant schuiven

D

lijnen verbinden

De goede volgorde uit slides 7-10 is: voorkant, achterkant, verschuiven, verbinden.

Waar let jij op bij het tekenen van een rechthoek?

Bespreek dat een goed antwoord noemt: 4 rechte hoeken, overstaande zijden even lang, rechte lijnen, plat blijven. Laat verschillende tekenstrategieën vergelijken.

Wat is een uitslag?

Een uitslag is een ruimtefiguur die je opengevouwen en plat op papier ziet. Bij een balk zie je dan alle vlakken los naast elkaar, maar ze blijven met elkaar verbonden.

Gebruik het beeld van een opengevouwen doos. Dat helpt leerlingen de stap van 3D naar 2D te begrijpen.

Uitslag van een balk

  • Een balk heeft 6 vlakken, dus een uitslag heeft 6 rechthoeken.

  • De rechthoeken horen bij voor-, achter-, zij-, boven- en ondervlak.

  • Vlakken die aan elkaar zitten in de balk, zitten ook aan elkaar in de uitslag.

Noem dat niet elke uitslag er precies hetzelfde uitziet. Er zijn meerdere mogelijke uitslagen van een balk.

Uitslag herkennen

  • Je telt 6 rechthoeken.

  • De vlakken moeten zo liggen dat ze kunnen vouwen tot een balk.

  • Vlakken mogen elkaar na het vouwen niet overlappen.

  • De maten van passende vlakken moeten bij elkaar horen.

Veelgemaakte fout: wel 6 rechthoeken zien, maar in een onmogelijke plaatsing. Het gaat om kunnen dichtvouwen zonder botsing.

Een uitslag tekenen

  • Teken een rij van rechthoeken die de zijvlakken vormen.

  • Teken het bovenvlak en ondervlak aan passende rechthoeken vast.

  • Controleer of je in totaal 6 vlakken hebt.

  • Controleer of de figuur kan dichtvouwen tot een balk.

Houd het tekenen eenvoudig en schematisch. De nadruk ligt op structuur en samenhang tussen de vlakken.

Welke uitspraak over een uitslag van een balk klopt?

A

heeft 4 rechthoeken

B

is altijd hetzelfde

C

kan niet vouwen

D

heeft 6 rechthoeken

Foutopties sluiten aan bij veelgemaakte misverstanden: te weinig vlakken, maar één mogelijke uitslag, of een onvouwbare vorm.

Van uitslag naar balk

Een uitslag is een opengevouwen tekening van een ruimtefiguur. Bij een balk zie je 6 vlakken die samen kunnen vouwen tot een balk.

uitslag
ruimtefiguur
6 vlakken
vouwen
3 vlakken
rollen
vlakke figuur
ribbe

Echoot de formuleringen uit slides 11-15 en checkt de koppeling tussen 2D-uitslag en 3D-balk.

Aan de slag!

havo: 28 t/m 40 + leerdoelencheck

vwo: 30 t/m 41 + leerdoelencheck

5

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Wat uit deze les ga je het best onthouden?

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel vond jij het lastigst?

Deze slide heeft geen instructies