Module 8 LNVT Stalking november 2023.pptx


Basistraining Veilig Thuis

MODULE


Stalking

Versie

november 2023

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMentorlesHBOStudiejaar 4

In deze les zitten 38 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Basistraining Veilig Thuis

MODULE


Stalking

Versie

november 2023


Programma


Stalkgedrag

Wissel in 2-tallen uit welke soorten stalkgedrag je kent of tegen bent gekomen in meldingen of privé.

Soorten stalkgedrag

  • Ongewenste communicatie: telefoon, brief, e-mail, app.

  • Ongewenste contacten: rondhangen in buurt, bespieden, volgen, stalking by proxy.

  • Ander gedrag: cadeaus, bestellen of afbestellen van goederen, vernielingen, bedreigen, mishandelen.

  • Cyberstalken: traceren, hacken, online searches.

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

Wettelijke definitie: Artikel 285b Belaging

  • Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op een anders persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen wordt, als schuldig aan belaging, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie.

  • Vervolging vindt niet plaats van op klacht van hem tegen wie het misdrijf is begaan.”


Gedragswetenschappelijke definitie:

Herhaaldelijke pogingen om ongewenste communicatie en / of contacten op te dringen aan een ander op een manier waarvan verwacht kan worden dat
een redelijk persoon bang wordt.

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

Wat betekent dit concreet?

  • Patroon van incidenten

    • Aangifte is mogelijk als:

      • het gedrag van de stalker structureel is;

      • het opzettelijk is;

      • de persoon het slachtoffer wil dwingen te reageren of
        contact te herstellen/bang te maken en dwars te zitten.

    • Niet strafbaar als beide partijen elkaar lastigvallen

    • Meer dan 2 weken -> sprake van problematisch gedrag

    • Klachtdelict -> aangifte voor vervolging

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

  1. Hoeveel procent van de Nederlandse bevolking boven de 15 kreeg in 2021 te maken met stalking?

a. 0,75 %

b. 1,5 %

c. 3,2 %



definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

  1. Hoeveel procent (bij benadering) van deze gestalkten in 2021 geven aan dat zij emotionele of psychische gevolgen hebben als gevolg van het belagen?

a. 19,7 %

b. 39,1 %

c. 43,9 %

d. 79,0 %

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Aard en omvang

  1. Wie is volgens landelijke afspraken casusregisseur bij stalkingszaken bij midden en hoge mate van ongerustheid.

a. VT als daar de melding binnenkomt

b. Het OM

c. De Politie

d. Dat verschilt per zaak

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

  1. Hoeveel % van de personen die werden gestalkt in 2021 zagen dit niet als misdrijf maar “gewoon als iets verkeerds”?


a. 0,9 %

b. 41,6 %

c. 72,3 %

d. 90,8 %

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

5. Welk percentage van de gestalkten is vrouw?

a. 60%

b. 70%

c. 80%

d. 90%

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

6. Welk percentage van de stalkers is man?

a. 60%

b. 70%

c. 80%

d. 90%

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

7. Wat is de belangrijkste reden dat mensen geen aangifte doen van stalking?

a. Door schuld of schaamte gevoel

b. Uit angst voor een vervelende reactie

c. Geen zin/tijd, teveel moeite

d. Het helpt toch niet

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

8. Welke stelling is waar?

a. Vrouwelijke stalkers zijn even vervelend en
gewelddadig als mannelijke stalkers.

b. Mannelijke gestalkten worden niet altijd serieus genomen.

c. Ex-partners gebruiken veel vaker geweld dan onbekenden of kennissen.

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

9. Bijna 70 % van alle slachtoffers in 2021 deed melding bij familie, vrienden, school, de politie, Veilig Thuis, de werkgever. Welk percentage deed dat bij Veilig Thuis?

a. 50,1 %

b. 30,4 %

c. 17,6 %

d. 4,7 %

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

Bron: Inspectie J&V, inspectierapport ‘aanpak stalking Bekir E’

Vier essentiële elementen aanpak stalking:


  • Signaleren

  • Risico inschatting

  • Regie

  • Samenwerking en communicatie

De dood van Hümeyra leidde tot het ‘Inspectieonderzoek naar de aanpak van de stalking door Bekir E’ (2019) en tot een nieuwe landelijke werkwijze bij de politie en een model voor ketensamenwerking.

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Herkennen van stalking

  • Zicht krijgen op patroon van stalking

  • Historische gegevens in kaart brengen

Signalering

  • Alice Ruggles

  • Gehele plaatje, opeenstapeling van feiten in ogenschouw nemen

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak

……………………… appjes X

………………… emails X

……………… social media X

.

.

.

…………………… volgen van de gestalkte

.

.

…………………… kaartjes achterlaten

…………………… bloemen achterlaten

Einde van de relatie

Historie in beeld


  • Historie stalker incl. antecedenten, eerdere stalking, overige grensoverschrijdend gedrag

  • Historie relatie gestalkte – stalker incl. geweld tijdens relatie

  • Check andere VT (VT register)

Informatie bronnen


  • Op de eerste plaats:

    • Politie en justitie

    • Gestalkte

    • Stalker


  • Maar ook: kinderen, netwerk, betrokken professionals


Herkennen van stalking

Match één van de genoemde typen stalkers met één van de beschrijvingen van de typen

Typen stalkers

  • Afgewezen stalker

  • Rancuneuze stalker

  • Stalker met intimiteitswanen

  • De incompetente aanbidder

  • De seksueel gemotiveerde stalker

definitie

soorten stalkgedrag

omvang

signalering


typen

landelijke aanpak


Risico-inschatting en veiligheid

Risico-inschatting

  • Ernst van de stalking

  • Risico’s voor gestalkte (en stalker)

  • Risico op geweld of escalatie

  • Koppelen aan tijdige en passende interventies


Veiligheid

  • Uitgangspunt van alle netwerkpartners: veiligheid van betrokkenen staat altijd voorop.

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid


Risico-inschatting en veiligheid

Gevolgen voor de stalker

Stalking is geen fijne bezigheid

  • Constant gevoel van falen

  • Verlies vrienden / familie / baan

  • Verergering van psychische problemen.

  • Represailles door familie of vrienden van gestalkte

  • Verhoogt risico op zelfmoord

  • Juridische implicaties, risico op moord / ernstige mishandeling

Gevolgen voor gestalkte

  • Angst, depressie, PTSS

  • Toename voorzichtigheid of achterdocht

  • Veranderingen (vermindering) in sociaal en / of professioneel leven (verminderde productiviteit) en / of woonsituatie (verhuizen)

  • Aanpassing dagelijkse patronen

  • Veiligheidsmaatregelen in leven: alarmsysteem, Aware, tweede telefoon

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid


Risico-inschatting en veiligheid

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid

SRP

SASH

Risico is dynamisch en behoeft herhaalde inschatting.

Stalking Risk Profile

opschaling, escalatie-inschatting

Screening Assessment for 
Stalking and Harassment

Vragenlijst stalking
1e verkenning


Risico-inschatting en veiligheid

SRP

SASH

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid

  • Investeerde de stalker veel tijd, energie en/of geld?

  • Wordt de stalking de laatste tijd erger (vaker/heviger/beangstigender)?

  • Is de stalker een ex-partner?

  • Is er nog (verplicht) contact tussen stalker en slachtoffer?

  • Zijn er conflicten over gezamenlijke kinderen of bezittingen?

  • Heeft de stalker het slachtoffer fysiek benaderd of zich toegang verschaft tot de woning van het slachtoffer?

  • Heeft de stalker eerder geweld gebruikt?

  • Heeft de stalker spullen van het slachtoffer vernield?

  • Heeft de stalker aangegeven ten einde raad te zijn en hem niets anders rest dan geweld te gebruiken?

  • Heeft de stalker expliciet gedreigd met geweld, moord of zelfmoord?

  • Heeft de stalker ervaring of affiniteit met wapens?

  • Heeft de stalker problemen die veroorzaakt worden door middelengebruik?

  • Heeft de stalker recent een ingrijpend verlies ervaren dat veel stress oplevert?

  • Geeft het slachtoffer aan erg bang te zijn voor geweld door de stalker?

Vragenlijst stalking

1e verkenning


Risico-inschatting en veiligheid

SRP

SASH

Korte kennismaking met SASH

(Screening Assessment for Stalking and Harassment)


  • Niveau van ongerustheid: laag, gemiddeld, hoog

  • Risico is dynamisch en behoeft
    re-assessment.

Casus Ben

  • Welke gedragingen vertoont Ben die typerend zijn bij stalking?

  • Hoe schatten de deelnemers de ernst van de casus in?

  • Welke risico’s zijn er voor Ineke?

  • Welke risico’s zijn er voor Ben?

  • Welke interventies vanuit VT zouden passend kunnen zijn?

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid


Risico-inschatting en veiligheid

SRP

SASH


Risicodomeinen SRP (Stalking Risk Profile)

  • Risico op Geweld

  • Risico op Volharding

  • Risico op Terugval

  • Risico op Psychosociale schade bij de stalker

ernst

gevolgen

instrumenten


veiligheid

Gevaarsmomenten

  • Separatie van de gestalkte

  • Verlies van werk of andere life events

  • Toename van contact door stalker of toename van stalkgedrag (escalatie van gedrag)

  • Aangifte

  • Stopgesprek

  • Aanhouding, hechtenis

  • Uitspraak over contactverbod

Gedrag stalker

  • Overgaan tot volgen van de gestalkte

  • Stalker beschikt over wapen of is gefascineerd door wapens

  • Overtreden van contactverbod

  • Stalker is bekend met emotionele uitbarstingen, woede, agressie

  • Dreiging met moord of suïcide


Risico-inschatting en veiligheid

Veiligheidsplan stalking maken

  • Beschermende maatregelen gestalkte

  • Beschermende maatregelen VT / hulpverlening

  • Beschermende maatregelen politie

  • Beschermende maatregelen justitie

ernst

gevolgen

instrumenten

veiligheid


Pauze


Regie

Regie, zaak verantwoordelijkheid

Netwerksamenwerking, netwerkaanpak


Stappen Veilig Thuis:

  • Verrijken

  • Contact leggen met netwerkpartners

    • Informatie uitwisseling

    • Risico-inschatting

    • Interventies gericht op veiligheid

    • Aanpak stoppen stalkingsproces






Samenwerking en communicatie

  • Samenwerking en communicatie (informatie delen) is essentieel om patroon stalking te herkennen en te doorbreken

  • Bij hoog risico zaken altijd gezamenlijk komen tot een risico-inschatting

  • Veiligheid is primaire doel

knelpunten

4 elementen

communicatie



Samenwerking en communicatie

Knelpunten

  • Stalking zaken worden niet als zodanig herkend

  • Complexe problematiek

  • Incidentgericht opgepakt

  • Ontbreken regie

  • Analyse vindt niet altijd plaats

  • Kennis van stalking ontbreekt

  • Veiligheid slachtoffer onderbelicht


knelpunten

4 elementen

communicatie



Samenwerking en communicatie

  • Wees empathisch

  • Belicht zijn / haar last

  • Wees bereid om naar zijn of haar kant van het verhaal te luisteren.

  • Wees enorm alert dat jij niet de verbinding voor de stalker met de gestalkte wordt

  • Kijk naar signalen van: afhankelijkheid, obsessiviteit, achterdocht, entitlement en self righteousness, hardvochtigheid, gebrek aan vertrouwen, impulsiviteit

  • Vraag naar sociale isolatie, psychisch welzijn, instabiliteit van wonen en werk, middelengebruik, preoccupatie, sociale onhandigheid

  • Wees alert op uitspraken aangaande het dreigen met geweld, wraak of suïcide

STALKER

  • Luister

  • Vraag door (in het kader van risico-inschatting)

  • Neem de gestalkte serieus

  • Erken de gestalkte in de gevoelens die zij / hij heeft (angst, gevoel van isolement, behoefte aan controle)

  • Oordeel niet

  • Heb respect voor het tempo dat de gestalkte verkiest (tenzij er sprake is van acute dreiging)

  • Wees duidelijk over de motivatie van de stalker: het enige wat de stalker wil is contact, iedere vorm van contact voedt de behoefte (stalking zal hierdoor niet stoppen)

  • Realiseer het dilemma dat ontstaat bij stalking wanneer er kinderen in het spel zijn

GESTALKTE

knelpunten

4 elementen

communicatie



Samenwerking en communicatie

Vier essentiële elementen aanpak stalking:

  • Samenwerking en communicatie

  • Regie

  • Risico inschatting

  • Signaleren

knelpunten

4 elementen

communicatie


Let op!

Tot slot

Elke vorm van contact met of informatie over het slachtoffer kan de stalker voeden.
Wees niet onbedoeld een doorgeefluik:

  • nodig stalker en gestalkte NIET samen uit of voorkom contact, bijv. op kantoor;

  • adviseer geen interventies zoals mediation, kinderen uit de knel e.d. waardoor je de stalker en gestalkte alsnog met elkaar in contact brengt.

Stalking met een hoge (en soms midden) SASH wordt als gestopt beschouwd als er meer dan 6 maanden geen stalkingsgedrag/incident is geweest. Heroverweeg dan pas omgangsmogelijkheden rond minderjarige kinderen.

MODULE


Stalking


Basistraining Veilig Thuis