1.3 Gesteente wordt verplaatst

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo t, havo
• Leerjaar 2

Paragraaf 1.3 Gesteente wordt verplaatst

Wat betekent het begrip: 'reliëf'?

Hoe noem je de vorm van verwering waarbij de samenstelling verandert?

A

Chemische verwering

B

Mechanische verwering

C

Biologische verwering

D

Vorstverwering

Grotten zijn een voorbeeld van?

A

Mechanische verwering

B

Chemische verwering

C

Biologische verwering

D

Vorstverwering

Op welke manieren verplaatst gesteente zich naar de zee?

Niet alle stenen zijn even groot. 

Zet ze op volgorde.

kleinst

Grootst

groter

Keien en stenen

Zand en grind

Klei

Erosie

Het transport van sediment kan het landschap verder afbreken. 

Het uitschuren van het landschap door water, wind of ijs met sediment noemen we erosie. Hoe langer verwering en erosie ergens op inwerken, hoe lager dit gebied zal worden. 

Erosie

Dit kan op 3 verschillende manieren plaatsvinden: 

• Door water (rivier of zee)

• Door het ijs

• Door de wind

Erosie in de rivier 

Voor erosie in de rivier is de stroomsnelheid zeer belangrijk. 

Hoe steiler de rivier afloopt, des te sneller de rivier stroomt dus, meer erosie!

Vormt een V-dal

De zee

Daar waar de zee diep blijft zijn de golven sterk en dus zien we daar erosie terug (klifkusten).

De golven slaan steeds onderaan de klif gesteente weg.

Opbouw en afbraak door ijs

Gletsjers: Sneeuw hoopt zich op en uiteindelijk wordt deze sneeuw een grote ijsmassa, die door de zwaartekracht in beweging komt. 

De gletsjer schuurt aan de onderkant het gesteente uit. Het vormt een U-dal.

Afbraak en opbouw door de wind

De snelheid van de wind is erg belangrijk voor de kracht die de wind heeft. 

Veel windkracht = veel erosie. 

Hier kan de wind de gesteenten zandstralen.

V-dal

U-dal

Erosie of verwering?

A

Erosie

B

Verwering

C

D

Wat voor soort verwering is dit?

A

Chemische verwering

B

Mechanische verwering

C

D

Welk begrip hoort niet bij de Alpen?

A

afgeronde toppen

B

spitse toppen

C

jong gebergte

D

plooiingsgebergte

Wat voor erosie zie je hier?

A

Erosie door ijs

B

Erosie door wind

C

Erosie door de zee

D

Erosie door een rivier

Groot

Klein

verwering + erosie

grind

zand

stenen

klei

Paragraaf 1.3 Gesteente wordt verplaatst

Erosie zorgt ervoor dat door het transport (door een rivier, wind en ijs) het sediment steeds kleiner wordt. 

Grind

Klei

Zand

Stenen

Vast gesteente

U-dal of V-dal?

Is hier sprake van verwering of erosie?

A

Chemische verwering

B

Erosie door rivier

C

Erosie door de zee

D

Mechanische verwering

Bij erosie

A

valt gesteente uit elkaar in kleine brokjes

B

wordt verweringsmateriaal door een schurende werking meegenomen door wind water of ijs

C

lost gesteente op in water of zuren

D

wordt gesteente achtergelaten en hoopt het op

U-dal

Gletsjer

V-dal

Rivier