Vitale functies

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Vitale functies

Aanhet eind van de les kun je vertellen:

• wat de vitale functies inhouden

• wat het belang is het van het meten van vitale functies

• jouw rol is met betrekking tot vitale functies

• wat de aandachtspunten zijn bij vitale functies

Wat weet je al van vitale functies?

Vitale functies komt van 'vita' Wat betekent 'vita'

A

Belangrijk

B

Krachtig

C

Leven

D

Vitamine

Wat zijn de drie vitale functies?

Vitale functies

Zijn van levensbelang!

• Gereguleerd door het centrale zenuwstelsel.

• Vitale organen: hersenen, longen en hart

• Nooit afzonderlijk van elkaar beoordelen

Op welke manieren kun je de vitale functies meten?

Op welke manieren kun je de vitale functies meten?

• Ademhaling tellen en saturatie meten

• Bloeddruk meten en pols tellen (hartslag)

• Bewustzijn controleren en temperatuur meten.

Observatie ademhaling

• Frequentie (30 sec, tellen, x 2 = ah/min.)

• Diepte en gelijkmatigheid

• Ritme of regelmaat

• Geluid

• Kleur van de zorgvrager

• Ademhaling tellen.

Wat is de normale ademfrequentie van een volwassene?

A

15 - 20 x/min.

B

20 - 25 x/min.

C

40 - 60 x/min.

D

60 - 80 x/min.

Wat is een goede waarde voor de zuurstofsaturatie?

A

36 - 40%

B

56 - 60%

C

76 - 80%

D

96 - 100%

Wat meet je met de saturatiemeter?

A

Ademfrequentie

B

Hoeveel lucht iemand inademt

C

% zuurstof dat aan rode bloedcellen is gebonden

D

% zuurstof dat zich in de longen bevindt

Saturatiewaarden

• Normaal 96 - 100%

• Bij longpatiënten (COPD), hartfalen: 92 - 100%.

• Saturatie meten: (wijs)vinger, zonder nagellak, warm.

Wat zie je bij afwijkingen?

Veel meer of minder keer ademhalen.

De ademhalingsspieren zijn gespannen, nek schouders borst

Happen naar lucht

Iemand geeft aan het benauwd te hebben

Door een tekort aan zuurstof kan de bewoner blauwe lippen, oren en of nagels/vingertoppen hebben

Duizeligheid, concentratie stoornissen

Onrust angst opgejaagd gevoel.

Extreme vermoeidheid

Bloedsomloop

Bloeddruk

Hartfrequentie

Komt ook weer terug bij bijv. AFP lessen

Wat is de normale hartfrequentie van een volwassene?

A

20 - 60 x/min.

B

40 - 80 x/min.

C

60 - 100 x/min.

D

80 - 120 x/min.

Pols tellen: wat observeer je?

• Frequentie (60 - 100 x per minuut)

• Gelijkmatigheid

• Ritme, regelmaat

• Spanning en volume (vulling)

Bloeddruk

• Bovendruk (systole): druk in de bloedvaten als het hart samentrekt

• Onderdruk (diastole): druk in de bloedvaten als het hart ontspant

• Weergeven in mm Hg = millimeter kwik

• RR (Riva Rochy) of tensie.

Slide titel

Slide tekst

Afwijkende bloeddruk

• Hypertensie (vaker dan 1x gemeten):

• Systole > 140 mm Hg (> 80 jaar > 160 mm Hg)

• Diastole > 90 mm Hg

• Hypotensie

• Bloeddruk meten.

Afwijkingen:

• lage bloeddruk, duizelig bij opstaan zwarte vlekken voor ogen zien, vermoeidheid

• hoge bloeddruk, hoofdpijn misselijkheid en overgeven, pijn op de borst en kortademigheid.

• Wanneer onderneem je gelijk actie:

• pijn op de borst of het gevoel hebben dat er een band om de borst zit

• plotseling scheve mond, verward praten, uitval arm/been

• ernstige kortademigheid

• bewustzijnsverlies

Lichaamstemperatuur

•Normaalwaarde        36,5 en 37,5 °C

•Verhoging                      37,5 tot 38 °C

•Koorts                       hoger dan 38 °C

•Ondertemperatuur     lager dan 36,5 °C

Koorts   

•Symptoom, geen ziekte

•Afweermechanisme van het lichaam op een infectie of een ontsteking

Bewustzijn

Hoe reageert de zorgvrager?

Wanneer een zorgvrager niet adequaat reageert heeft hij/zij verminderd bewustzijn

Verschillende meetinstrumenten:

EMV, AFPU, , pupilcontrole, bloedsuikercontrole.

Wanneer heb je nou een verlaagd bewustzijn?

* Lage bloedsuiker

       * Herseninfarct/ hersenbloeding

       * Ontsteking van de hersenen

       * Insult

       * Epilepsie

       * Bloeding

       * Hartstilstand

       * Ademhalingsstoornis

Aanhet eind van de les kun je vertellen:

• wat de vitale functies inhouden

• wat het belang is het van het meten van vitale functies

• jouw rol is al verzorgende met betrekking tot vitale functies

• wat de aandachtspunten zijn bij het meten van de vitale functies

Wat heb je geleerd over (het controleren van) vitale functies?