Herhaling 3.1 en 3.2
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Hoe werkt een gletsjer?
In de Alpen liggen veel gletsjers met eeuwige sneeuw en gletsjerijs.
Hoe werkt een gletsjer?
• Grote hoeveelheid ijs en sneeuw schuift richting dal ijs smelt door hogere ⁰C ontstaan rivier
• Op weg naar beneden:
- neemt de gletsjer veel materiaal mee
- schuurt de gletsjer een breed en diep dal uit.
U-dal = breed, diep dal met steile wanden
erosie = schuren van het landschap door
ijs, water of wind.
Hoe werkt een gletsjer?
• Waar de gletsjer smelt, blijft
het puin achter.
gletsjerpuin of morene
algemene term = sediment
het neerleggen van
sediment = sedimentatie
De toekomst van gletsjers
Gletsjers ontstaan in berggebieden tijdens ijstijden.
• Lage temperatuur - veel sneeuw blijft liggen - gletsjers vullen dalen
Hogere temperatuur - sneeuw smelt - U-dalen zichtbaar
De toekomst van gletsjers
• Laatste 3 miljoen jaar:
- koude perioden gletsjers groeien
- warme perioden gletsjers krimpen
Door klimaatverandering verdwijnen gletsjers uit de Alpen:
- meer ijs smelt in het dal
- minder sneeuw blijft liggen hoog in de bergen
Bovenloop, middenloop, benedenloop
Een rivier stroomt van de bron naar de zee.
- Rijn: begint in de Zwitserse Alpen (2.300 m)
eindigt in zee bij Nederland (0 m).
• Bovenloop: eerste deel van de rivier.
- smal maar steeds breder door smeltwater
en neerslag
- snelstromend door reliëf
- veel materiaal
- veel erosie
- vorming V-dalen
Bovenloop, middenloop, benedenloop
• Middenloop: tussen bovenloop en benedenloop.
- na Basel
- langzamere stroomsnelheid
- nog steeds erosie, maar ook neerleggen sediment
• Benedenloop: laatste deel tot aan de monding in zee.
- vanaf Bonn en Keulen
- brede rivier door water uit zijrivieren
- weinig reliëf: trage stroming, wijde bochten
- veel sedimentatie: eerst grind, later zand en klei
Stroomgebied
Vanuit het stroomgebied van de Rijn stroomt veel water
Nederland binnen.
- 2.200 m³ water per seconde
Stroomgebied
• De Rijn is in Nederland een gemengde rivier.
water uit smeltwater én neerslag.
ook: gletsjerrivieren en regenrivieren
Let op: dit is TL leerstof (de grafiek)
De waterkringloop
De Rijn is een onderdeel van de waterkringloop.
1 water verdampt boven zee
2 warme, vochtige lucht stijgt op en koelt af
3 de waterdamp condenseert wolken
4 wind brengt wolken boven land
5 er kan neerslag vallen deel als sneeuw
6 deel smelt- en regenwater infiltreert in de
grond, deel verdampt
7 het water stroomt via rivieren, meren en
grondwater terug naar zee
