P1W5

• newEditor
• Natuurwetenschappen
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Startopdracht

Leg klaar op je bank

• hulpfiche

• map zetten

Klaar met de toets?

Werk nog wat aan taken tot iedereen klaar is

Zitplan

Startopdracht

Leg klaar op je bank

• wisbordje en gesloten stift

• chromebook (nog dicht)

• je voorbereiding (NW A)

• pen en papier om nota's te nemen

Noteer op je wisbordje:

Wat is de belangrijkste functie van sachariden in ons lichaam?

Antwoord met 1 woord.

Zitplan

Project 1

Hoe bepalen de molecuulstructuren van organische stoffen en kunststoffen hun eigenschappen, toepassingen en duurzaamheid in onze samenleving?

De natuur als inspiratiebron

We kijken vaak naar 'kunststoffen' alsof ze uit een fabriek komen en 'organische stoffen' alsof ze uit de natuur komen.

Maar op moleculair niveau gebruikt de plasticindustrie exact dezelfde trucs als de natuur.

Ons eigen lichaam wemelt van de organische stoffen: biomoleculen

Als een scheikundige een buigzaam polymeer wil maken, kijkt die simpelweg af van hoe ons lichaam buigzame eiwitten of vetten bouwt.

suikers

eiwitten

vetten

• Bouw

  • polymeren

  • monomeer = aminozuur

    • centraal C-atoom met 4 bindingen

      • een aminogroep (-NH₂)

      • een H-atoom

      • een carboxylgroep (-COOH)

      • een restgroep (R)

        • varieert bij verschillende aminozuren

        • 20 verschillende => er zijn 20 aminozuren

        • sommige aminozuren zijn essentieel

        • restgroepen hebben uiteenlopende chemische eigenschappen (hydrofoob, hydrofiel, positief/negatief geladen, ...

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

    1. primaire structuur

       • = aminozuur volgorde, gecodeerd door DNA

       • 1 lange polypeptide keten

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

    1. primaire structuur

    2. secundaire structuur

       • H-bruggen

       • tussen de -COOH en de NH₂ van de aminozuur ruggengraat in de polypeptideketen

       • alfa-helixen en beta-platen

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

    1. primaire structuur

    2. secundaire structuur

    3. tertiare structuur

       • interacties tussen R-groepen

         • hydrofobe groeperen centraal in het eiwit

         • hydrofiele groeperen aan de buitenzijde

         • tegengesteld geladen R-groepen trekken elkaar aan

         • R-groepen met gelijke lading stoten elkaar af

         • ...

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

    1. primaire structuur

    2. secundaire structuur

    3. tertiare structuur

    4. quaternaire structuur

       • verschillende eiwitten werken samen als 1 functioneel geheel

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

  • 4 stappen van opvouwen

    1. primaire structuur

    2. secundaire structuur

    3. tertiare structuur

    4. quaternaire structuur

Proteïnen

Knutsel een proteïne

Chenilledraad = polypeptide ruggengraat

Parels = restgroepen

• Rood/roze : Hydrofobe restgroep

• Groen/geel: Hydrofiele restgroep

• vierkant zwart/wit: Positief geladen restgroep

• vierkant zilver/goud: Negatief geladen restgroep

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

primaire

Over welke structuur gaat de vraag?

secundaire

tertiare

quaternaire

• Bouw

• 3D structuur

• Functies

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

• Functies

  • Transport

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

• Functies

  • Transport

  • Communicatie

    • signaalmoleculen

    • hormonen

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

• Functies

  • Transport

  • Communicatie

    • signaalmoleculen

    • hormonen

  • Enzymen

Proteïnen

• Bouw

• 3D structuur

• Functies

  • Transport

  • Communicatie

    • signaalmoleculen

    • hormonen

  • Enzymen

  • Immuunsysteem

Proteïnen